Het recht op huisvesting is een mensenrecht – en toch is betaalbare en beschikbare woonruimte de centrale uitdaging voor veel Duitse steden. München, Berlijn, Frankfurt, Stuttgart, Freiburg, Düsseldorf – in deze steden (en vele andere) is er al lange tijd niet genoeg woonruimte. Maar waar ligt het probleem met woonruimte eigenlijk? Wij definiëren dit in ons aprilnummer en houden zowel politici als planners verantwoordelijk.
Foto omslag: Mike van den Bos / Unsplash
Tussen haakjes: Misschien heb je het kleine „Stadt-Spezial“ logo op de cover gezien? Deze G+L is de eerste uitgave van de Stadsspecial van dit jaar. We doen dit nu al een paar jaar. In de loop van drie nummers kijken we naar drie bijzonder dringende onderwerpen waar onze steden op dit moment mee te maken hebben. Dit jaar: huisvesting in april, parkeren in mei en hitte in juni. Veel plezier ermee!
Je vindt de serie hier in onze shop.
400.000 appartementen per jaar
De druk op de federale minister van Bouw Klara Geywitz neemt toe. Er wordt gesproken van een crisis in de Duitse woningbouw. De laatste cijfers van het Federale Bureau voor de Statistiek bevestigen de precaire situatie. Volgens deze cijfers daalde het aantal bouwvergunningen voor flats aan het begin van het jaar sterker dan ooit in bijna 16 jaar. De reden: gestegen rente en materiaalkosten. Noch lokale overheden, noch particulieren kunnen het zich nu veroorloven om te bouwen.
Klara Geywitz strijdt al sinds haar aantreden voor verandering, dat moet je haar nageven. Begin 2022 lanceerde ze de Alliantie voor Betaalbare Huisvesting en ontwikkelde ze een pakket maatregelen voor het „bouw-, investerings- en innovatieoffensief“. Volgens het pakket wil het federale ministerie in de toekomst 400.000 nieuwe woningen per jaar bouwen – waarvan 100.000 sociale woningen. De overstap naar hybride verwarming komt eraan, net als de digitale planning en projectaanvraag en een wet voor de „nieuwe non-profit woningsector“, die bedrijven belastingvoordelen geeft als ze permanent lage huren aanbieden.
Geen woningnood in Duitsland
De doelstellingen zullen voorlopig echter niet worden gehaald. Dit werd ook bevestigd door de federale minister van Bouw Geywitz in een interview met het nieuwsportaal web.de in januari 2023. 2024 is de streefdatum. Maar veel critici twijfelen hier ook aan. IW-expert Ralph Henger beschrijft de politieke situatie in de Duitse woningbouw zelfs als „catastrofaal“. De Duitse regering moet dringend meer geld vrijmaken om haar doelen te bereiken. Anderen pleiten voor minder bureaucratie en minder bouwvoorschriften. Weer anderen zetten fundamentele vraagtekens bij het nut van de 400.000 flats. In feite is er geen woningnood in Duitsland. Ingo Malter, directeur van het Berlijnse woningbedrijf STADT UND LAND, bevestigt dit in deze G+L.
Het probleem is niet nieuw
In deze G+L willen we erachter komen waar het probleem met wonen in de stad precies zit en wie er verantwoordelijk voor is. Maar bovenal onderzoeken we wie dit kan ombuigen en hoe, en welke rol wij planners hierin moeten spelen. Het probleem is immers allesbehalve nieuw en we hebben dringend een oplossing nodig.
Het magazine is hier verkrijgbaar in onze shop.
Heb je het project op onze cover herkend? De kubuswoningen in Rotterdam van Piet Blom behoren inmiddels tot de architectonische iconen van de Europese woningbouw. Misschien kunnen ze dienen als een kleine herinnering voor ons aan hoe effectief ongewone ideeën kunnen zijn, maar ook dat andere landen – zoals Nederland – worstelen met vergelijkbare uitdagingen in de woningbouw als wij. Binnenkort kun je hier meer lezen over de kubuswoningen.
Een korte terugblik: In ons maartnummer behandelden we het onderwerp Urban Mental Health.