Wit in wit: Norm woongebouw van Alain Carle

Het is algemeen bekend dat er veel bos is in Canada. De stad Montreal is echter omgeven door de gebruikelijke buitenwijken met prefabhuizen. Het huis „Norm“ met zijn schuine dak past in deze omgeving. Tegelijkertijd onderscheidt het zich echter duidelijk van zijn buren. Wit aan de buitenkant, wit aan de binnenkant, het monochrome gebouw onderscheidt zich van de massa.

De stad Montréal wordt gekenmerkt door haar eilandlocatie in de St. Lawrence River. Het stadje Baie-D’Urfé ligt aan de zuidwestkant van het grootste eiland. Het werd daar in de 17e eeuw gesticht om de inwoners te beschermen tegen aanvallen vanuit het zuiden. De eerste boeren woonden aanvankelijk op de rivieroevers totdat de stad zich uitbreidde en mensen zich verder landinwaarts vestigden. Na de Tweede Wereldoorlog verspreidden zich hier typische suburbane bouwvormen, met geprefabriceerde huizen op kleine percelen. Voor de rest is de structuur van het stadje gericht op de hoofdweg. De meeste straten vertakken zich haaks of lopen er parallel aan, en vormen zo een orthogonaal raster. Kleinere straten slingeren zich door dit raster en volgen de golvende topografie. De vegetatie is dicht, rijk en groen in de zomer en geeft de voorstedelijke nederzetting een natuurlijke uitstraling.

Het huis „Norm“ ligt ook aan zo’n kronkelige straat. In deze situatie zijn de gebouwen vanuit verschillende richtingen en perspectieven te zien, wat natuurlijk de privacy van de bewoners kan verstoren. Dit speciale kenmerk onderscheidt Baie-D’Urfé van typische Noord-Amerikaanse buitenwijken, waar dominante voorgevels het orthogonale stratenraster volgen. Hier daarentegen kon en wilde architect Alain Carle geen geprefabriceerd woonidee aanbieden, maar greep hij de kans om een ongewoon huis te ontwikkelen op basis van de kwaliteiten van de locatie en de omgeving.

Het verhaal van het Norm-huis begint met de renovatie en uitbreiding van een bestaand vrijstaand huis. Het stond op het enigszins naar het zuiden gerichte perceel, maar reserveerde helaas het zonnigste deel van het perceel voor de garage, terwijl de woonruimtes op het noorden waren georiënteerd. Vanaf de straat gezien was de garagedeur het eerst zichtbaar, terwijl de ingang van het huis verborgen was. De architect bracht hier verandering in.

De nieuwe oriëntatie van het gebouw en de kamers speelt in op de omgeving. Door het ruimtelijke programma volledig te veranderen, creëerde de architect verschillende bouwvolumes die zich elk openen naar speciale elementen van de open ruimte. Grote ramen zijn bijvoorbeeld gericht op een boom, een gazon of de lucht, weg van de naburige huizen. Dit creëert een veel privéere sfeer in het huis zelf, ook al staat het midden in een dichtbebouwde buitenwijk.

Het bewust rustige interieur, de monochromie en de homogeniteit van de oppervlakken in het huis contrasteren met de abstracte ruimtelijke volumes die in verschillende richtingen wijzen en die het gebouw van buitenaf kenmerken. Dit resulteert in een soort vloeiend, lichtgekleurd landschap in het interieur, waaraan elke ruimte ondergeschikt is. Het gedijt op het spel van licht en sterke contouren die de architect voor het volume heeft gecomponeerd. Geen enkel materiaal dringt zich op in de lichte oppervlakken, waardoor Alain Carle voldeed aan de wens van zijn klanten om te leven in een minimaal ontworpen omgeving, een soort neutrale achtergrond voor het toch al kleurrijke leven.

Door de uniforme materialiteit binnen en op de buitenkant van het gebouw voort te zetten, heeft de Canadese architect een contemplatieve leefruimte gecreëerd die gedijt bij subtiele veranderingen in licht, groen en de seizoenen, die de eenvoudige, minimalistische ruimtelijke structuur van buitenaf verlevendigen. Op deze manier wil Norm-Haus een nieuwe sensibiliteit creëren voor het samenleven van de bewoners. Het wil ook een tegenpool creëren voor de huidige consumentenwereld met zijn zintuiglijke overbelasting.

Contrasterend programma: het Berlijnse woongebouw van Bolles + Wilson heeft een heel ander kleurenschema.

Architect: Alain Carle, Montréal
Projectmanager: Yann Deschesnes
Locatie: Baie-D’Urfé, Quebec, Canada
Foto’s: Félix Michaud Félix Michaud