Voor wie bouwen we
We zijn verheugd dat Reinier de Graaf, al jarenlang partner bij OMA, het juninummer van Baumeister heeft samengesteld . De titel van het nummer is „Voor wie we bouwen“. Hierin geeft hij een stem aan verschillende protagonisten zoals projectontwikkelaars, politici, activisten en planners en presenteert hij verschillende scenario’s: van bouwen voor investeerders tot bouwen voor de welvaartsstaat en participatief bouwen. De uitgave is onderverdeeld in vier hoofdstukken, waaraan vier redenen worden toegekend waarom architecten bouwen: „Voor roem„, „Voor geld“, „Voor anderen“, „Voor ons“ .
De titel van het nummer is dan ook „Voor wie we bouwen“. Hierin laat hij verschillende hoofdrolspelers zoals projectontwikkelaars, politici, activisten en planners aan het woord en presenteert hij verschillende scenario’s: van bouwen voor investeerders tot bouwen voor de welvaartsstaat en participatief bouwen. De uitgave is onderverdeeld in vier hoofdstukken, waaraan vier redenen worden toegekend waarom architecten bouwen: „Voor roem“, „Voor geld“, „Voor anderen“, „Voor ons“. Het hele nummer is georganiseerd als een rizoom, wat betekent dat er gelaagde links zijn binnen de afzonderlijke hoofdstukken en de respectievelijke artikelen.
Voor geld
Het tweede hoofdstuk, „Voor geld“, bevat een interview met Michael Stern, CEO van de JDS Development Group, die momenteel 111 West 57 bouwt, de hoogste woontoren ter wereld. Na voltooiing zal het gebouw met zijn 60 appartementen 435 meter hoog zijn. In een interview legt hij ons uit waarom een dergelijk project in New York City zo logisch is en welke rol de architecten hierin spelen.
U kunt hier een fragment uit het interview met Michael Stern lezen:
Alex Retegan: Waarom bent u projectontwikkelaar geworden?
Michael Stern: Ik hou van het idee om iets nieuws te creëren met een stuk land of een niet meer gebruikt gebouw, of het nu voor huisvesting, kantoorruimte of andere doeleinden is. Het is belangrijk voor mij dat ik iets kan zien en aanraken.
Alexander Russ: Wat is volgens jou goede architectuur?
MS: Dat is natuurlijk subjectief. Goede architectuur reageert op de locatie en is afhankelijk van verschillende factoren. Daarom zijn we er trots op dat onze projecten niet hetzelfde zijn en niet in een bepaalde stijl kunnen worden ingedeeld. We hebben bijvoorbeeld de American Copper Buildings gebouwd aan de East Side van Manhattan – zeer moderne architectuur. De buurt daar was niets bijzonders. Er waren geen gebouwen om rekening mee te houden. Daarom wilden we iets dynamisch, nieuws en fris inbrengen. De Walker Tower in Chelsea is precies het tegenovergestelde – een oud art-decogebouw van een gerenommeerde architect. We wilden de architectuur van het gebouw respecteren en probeerden daarom zo gevoelig mogelijk te zijn bij het verbouwen en uitbreiden van het gebouw. In elk van onze projecten willen we de beste oplossing vinden voor de respectieve context.
AR: Is er een bepaald type project waar jullie de voorkeur aan geven?
MS: We zijn voornamelijk actief in de woningbouw. Hoogwaardige wooneenheden in de luxe sector voor verhuur of verkoop zijn onze specialiteit.
AR: Jullie bouwen momenteel 111 West 57, de hoogste woontoren ter wereld. Hoe is dit project tot stand gekomen?
MS: Dit is een uniek project met een aantal bijzondere kenmerken. Ten eerste de locatie: het ligt aan 57th Street en heeft een direct uitzicht op Central Park in het noorden. Je hebt uitzicht langs de lange as van het park, wat waarschijnlijk het meest gewilde uitzicht in heel New York is. Vervolgens hadden we het geluk om een heel bijzonder monument te verwerven – Steinway Hall, dat is ontworpen door Warren & Wetmore. Dit zijn de architecten die ook Grand Central Station en verschillende andere beroemde gebouwen hebben ontworpen. Door de integratie van Steinway Hall hadden we op dit terrein echter maar een heel klein gebied beschikbaar voor de nieuwe torenflat. Vanuit technisch oogpunt is het de meest gecompliceerde wolkenkrabber die ooit is gebouwd. Het ontwerp was een ongelofelijke uitdaging vanwege de interactie met het monumentale gebouw. Maar we willen ambitieuze en revolutionaire projecten aanpakken. Ons doel is om iets dynamisch te creëren dat inspireert en opwindt. Bouwen op een locatie als deze is een unieke kans. We moesten deze kans grijpen.
ARU: Ik wil het graag hebben over uw relatie met de architecten. Waarom hebben jullie SHoP Architects opdracht gegeven voor het ontwerp?
MS: We hebben jarenlang met SHoP Architects samengewerkt aan verschillende hoogbouwprojecten. Een van de hoofdarchitecten, Gregg Pasquarelli, is een goede vriend van mij. Naar onze mening is SHoP het meest creatieve en getalenteerde architectenbureau in New York.
ARU: Wat is er zo bijzonder aan SHoP Architects?
MS: Wat SHoP onderscheidt van andere architecten is het feit dat hun ontwerpen uitvoerbaar zijn. Er zijn veel ontwerpen die er goed uitzien maar niet binnen een bepaald tijdsbestek en budget kunnen worden gerealiseerd. Het is voor ons ook belangrijk dat het ontwerpteam uit New York komt. SHoP Architects is een bureau uit New York. Studio Sofield – geleid door William Sofield – is een bureau uit New York en staat ook op de AD100-lijst.
ARU: Waarom is het zo belangrijk voor u dat het bureau uit New York komt?
MS: Omdat we een gebouw willen dat door en door New Yorks is. Kijk naar de nissen van het gebouw, de kubusvorm, de materialiteit. Dit alles is onmiskenbaar New York. Er staan hier nu gebouwen die gemakkelijk verplaatst zouden kunnen worden naar Singapore, waar ze volgens mij beter zouden passen. Deze torenflat bevat de fundamentele essentie van New York. Dat was heel belangrijk voor ons.
AR: Zijn er oplossingen voorgesteld door de architecten die u hebben verrast?
MS: Het gebouw is onderworpen aan zeer ingewikkelde bestemmingsplannen die bepalen wat er gebouwd mag worden – de afstand tot de straat of de hoogte, bijvoorbeeld. Daarom besloten we al vrij vroeg dat we met twee dragende muurplaten zouden werken, een aan de oostkant en een aan de westkant. Dit zijn twee grote betonnen muren met heel weinig openingen die het gebouw ondersteunen. Maar we wilden geen levenloze betonnen muren die ’s nachts donker zijn. Daarom gaven we SHoP de opdracht om een oplossing te vinden die dezelfde architectonische kwaliteit had als de transparante gevels aan de noord- en zuidkant.
AR: Hoe zag deze oplossing eruit?
MS: We hebben een gevel ontwikkeld van traditionele materialen – terracotta en brons – maar we hebben ze op een compleet nieuwe manier gebruikt: LED-verlichting is ingebed in de terracotta elementen en loopt over de volledige hoogte van de gevel aan de oost- en westkant. We hebben lang aan het bevestigingssysteem gewerkt en uiteindelijk een geweldige oplossing gevonden die het SHoP-team samen met ons eigen bouwteam heeft bedacht. Het feit dat we de bouw zelf managen is nog een reden waarom we zo trots zijn op dit gebouw. JDS Construction is de aannemer. We contracteren geen externe bedrijven. We staan zelf op de bouwplaats en realiseren dit gebouw zelf. SHoP is een geweldige partner in dit samenwerkingsproces. We werken momenteel ook samen aan andere hoogbouwprojecten. We lijken elkaar aardig te vinden.
AR: Wat zou er volgens u verbeterd kunnen worden in de relatie tussen architecten en ontwikkelaars? Ik vraag dit omdat architecten vaak kritisch zijn over de ideeën die projectontwikkelaars over een project hebben.
MS [lacht]: Jullie moeten wel heel slechte ervaringen hebben gehad. Wat is er met jullie gebeurd?
AR: Ik heb het niet over OMA. Ik vraag het gewoon in het algemeen.
MS [lacht]: Grapje. Ik denk dat goede communicatie de sleutel is – vanaf het begin de juiste verwachtingen stellen. Als de projectontwikkelaar vooraf bepaalde kostenbeperkingen en andere zaken communiceert en de architect vervolgens in zijn ontwerp rekening houdt met deze beperkingen, leidt dat tot een betere samenwerking. De reden waarom we met zoveel verschillende architecten succesvol samenwerken, is dat JDS het gebouw ook bouwt. We geven de plannen niet aan een derde partij die het gebouw vervolgens bouwt. Iedereen die betrokken is bij het ontwerp en zich zorgen maakt over de haalbaarheid of de kosten van een ontwerp kan dit uiten in de vroege ontwerpfase voordat we overgaan tot de uitvoeringsplanning. Dat is ons recept voor succes: we zijn holistische, zelfuitvoerende bouwmanagers, aannemers en projectontwikkelaars.