Computertomografie geeft informatie
Met behulp van computertomografie zijn onderzoekers van de Universiteit van Kentucky erin geslaagd om een duizenden jaren oud, bijna verbrand bijbels document virtueel af te rollen en de inhoud ervan te reconstrueren.
Er was maar één aanraking voor nodig geweest en het verkoolde perkament zou tot stof zijn afgebrokkeld. Een perkament dat ver in het verleden reikt, een fragiel overblijfsel, gevonden in een synagoge in En Gedi, Israël: in 1970 ontdekten archeologen de oude rollen, weggevreten door het vuur van het gebedshuis dat rond 600 na Christus afbrandde. Het relikwie zou later het oudste bijbelse document blijken te zijn na de beroemde Dode Zeerollen.
Het duurde echter enige tijd voordat technologie en wetenschap zover gevorderd waren dat oplossingen voor een mogelijke reconstructie van het document onderzocht konden worden. Er werden scanmethoden en computerprogramma’s ontwikkeld en de eerste digitale vorderingen werden gemaakt in de kunstgeschiedenis en archeologie – maar pas begin 2015 werden deze methoden gebruikt om een verbrande papyrus uit het oude Herculaneum leesbaar te maken. Nu kon ook de bijbelse vondst uit Israël virtueel worden afgerold en de inhoud ervan worden gevisualiseerd.
Wetenschappers van de Universiteit van Kentucky werkten aan het onthullen van de binnenste lagen van het artefact zonder het met de hand aan te raken. Tot dan toe was het met grote zorg gearchiveerd. Radiokoolstofdatering leverde informatie op over de datum van herkomst, die kon worden vastgesteld op de derde eeuw na Christus.
De volgende stap was het onderzoeken van de verkoolde rol met behulp van microcomputertomografie (CT). Het resultaat was een driedimensionaal beeld van de structuur van de rol. Speciaal ontwikkelde software analyseerde de scans, maar dit bleek moeilijk omdat de En Gedi-rol ernstig vervormd en verbrijzeld was, zoals de betrokken wetenschapper William Brent Seales uitlegt. De metaaldeeltjes in de inkt die destijds werd gebruikt, helpen de software om de tekst te reconstrueren. Verschillen in helderheid verschijnen in het CT-beeld. Stukje bij beetje rolt de software het document nu virtueel af en worden de binnenste pagina’s van het perkament samengevoegd tot een platte eenheid.
Gereconstrueerde inhoud
De realisatie: de inhoud van de tekst komt overeen met die van de bekende Hebreeuwse Bijbel en is afkomstig uit het derde boek van Mozes. Alleen de Dode Zee-rollen zijn ouder dan deze vondst, zegt Seales. De methode van de wetenschappers biedt verregaande mogelijkheden voor de reconstructie van beschadigde hedendaagse artefacten en toont duidelijk de enorme invloed van de ontwikkelingen op het gebied van computertechnologie in de archeologie, kunstgeschiedenis en ook op het gebied van restauratie.