Eike Schmidt, directeur van de Uffizi Gallery in Florence, vertrouwt op social media-strategieën om een jong publiek aan te trekken. Onlangs poseerde de bekende Italiaanse influencer Chiara Ferragni voor Botticelli’s „De geboorte van Venus“.
„Una vergogna!“ (een schande!) en „ridiculoso!“ (belachelijk!), sommigen waren woedend. Anderen waren enthousiast over „Bellissima“. Laatstgenoemden gaven meer dan 39.000 likes aan de foto die de Florentijnse Uffizi Gallery op Instagram plaatste en de ophef veroorzaakte: een jonge vrouw, de bekende ondernemer en influencer Chiara Ferragni, poseert in rafelige shorts en een crop top voor Botticelli’s „De Geboorte van Venus“.
„De esthetische canon verandert door de eeuwen heen,“ luidt een uitleg van het museum. De geplaatste foto is een momentopname van het heden. Tijdens de Renaissance belichaamde Simonetta Vespucci het ideaal van vrouwelijke schoonheid. Kunsthistorici geloven op zijn minst dat het de jonge Florentijnse vrouw met het blonde haar en de doorschijnende huidskleur was die Botticelli’s voorstelling van Venus inspireerde. Tegenwoordig volgen miljoenen internetfenomenen zoals Chiara Ferragni.
Eike Schmidt legt uit dat zijn museum de nieuwe media wil gebruiken om jongeren te interesseren voor de collecties. Het past in het democratische zelfbeeld van het museum dat de wereldberoemde collecties niet alleen toebehoren aan een zelfbenoemde culturele elite. De directeur, die sinds 2015 in functie is en uit Freiburg komt, richt zich ook op andere sociale media. „We waren een van de eerste musea die op TikTok gingen,“ benadrukt de Uffizi-directeur. Een afbeelding van Carravagio’s „Medusa“ met een gezichtsmasker maakte furore. Veel kinderen vroegen hun ouders vervolgens om een bezoek aan het Uffizi. Een strategie die lijkt te werken.
Ware het niet dat de strenge bewakers van de tempel van de Muzen elke aanpassing aan de moderne wereld fundamenteel wantrouwen. Een gebruiker schreef op Instagram dat Botticelli’s Venus in combinatie met Chiara Ferragni „beledigend en denigrerend leek voor de Italiaanse kunst en Italië“. Een ander bestempelde de foto als een „hymne van onwetendheid en oppervlakkigheid“. „De schapen“, merkte ze op, „hebben dit soort figuren altijd gevolgd“. Schmidt merkte ook „een lawine van seksistische opmerkingen tegen een self-made vrouw“ op.
Het kan niet over het hoofd gezien worden dat de social media strategie toch de zenuw van de tijd raakt. Het is in staat om jongeren bewust te maken van kunst. De eerste stap naar het aantrekken en misschien wel inspireren van een nieuw publiek. Wat zou het alternatief zijn? De zogenaamd zuivere doctrine in stand houden en wegkwijnen door gebrek aan interesse? Als een museum van oude meesters er ook in slaagt om een gepassioneerd maatschappelijk debat op te roepen, dan is het in het heden aangekomen. Dan heeft het toekomst. Wat wil je nog meer? Duimen maar.
Tip: RESTAURO 8/2020, dat half december 2020 verschijnt, gaat over tentoonstellingsconcepten en hun digitale strategieën.