02.06.2025

Samenleving

UNESCO Werelderfgoed 2021

UNESCO

aan de oever van de Lahn. Foto: W. Bulach


Bedreigd UNESCO werelderfgoed

UNESCO kwam tot 31 juli bijeen om te beslissen over de nieuwe Werelderfgoederen voor 2021 en kende de drie Duitse kuuroorden Baden-Baden, Bad Ems en Bad Kissingen toe, evenals de Mathildenhöhe in Darmstadt. Maar er waren ook verliezers. Voor de derde keer in de geschiedenis heeft de VN-organisatie de titel van een stad ingetrokken – namelijk Liverpool. Je kunt hier alles vinden over de UNESCO Werelderfgoederen 2021.

Het Werelderfgoedcomité van UNESCO kwam in 2021 bijeen van 16 tot 31 juli. Dit jaar werd de 44e sessie voorgezeten door de verantwoordelijken in Fuzhou, China. De vergadering werd live uitgezonden op internet. De onderwerpen en verantwoordelijkheden van het comité zijn ten eerste de nominaties voor de Werelderfgoedlijst, ten tweede de staat van instandhouding en bescherming van talrijke sites en ten derde de verdere ontwikkeling van het Werelderfgoedprogramma. In 2021 werden meer dan 40 locaties genomineerd. Hiertoe behoren bijvoorbeeld de regenwouden en wetlands van de regio Colchis in Georgië, evenals het mijnlandschap van Roșia Montană in Roemenië en het landgoed van landschapsarchitect Roberto Burle Marx in Rio de Janeiro, Brazilië. Duitsland was daarentegen betrokken bij deze vijf nominaties:

De commissie beoordeelde ook de staat van instandhouding van 258 werelderfgoedlocaties. Daarvan zijn 53 sites officieel Werelderfgoed in gevaar. Gewapende conflicten, klimaatverandering, natuurrampen en bouwprojecten bedreigen het werelderfgoed van de Verenigde Naties. Het comité besprak daarom individuele maatregelen, programma’s en internationale financieringsprojecten om deze werelderfgoedsites te ondersteunen.

Het Werelderfgoedcomité besprak de situatie van de volgende sites:

Daarnaast onderzoekt de commissie of het Selous Game Reserve (Tanzania) en de maritieme handelsstad Liverpool van de Werelderfgoedlijst moeten worden geschrapt.

Een overzicht van de nieuwe UNESCO-werelderfgoedsites

Oude beukenbossen en oerbeukenbossen van de Karpaten en andere regio’s in Europa (Bosnië en Herzegovina, Frankrijk, Italië, Montenegro, Noord-Macedonië, Polen, Zwitserland, Servië, Slowakije, Tsjechië)

Chanquillo Archeoastronomisch Complex (Peru)

Arslan Tepe (Turkije)

As-Salt – een plaats van tolerantie en stedelijke gastvrijheid (Jordanië)

Mijnlandschap Roșia Montană (Roemenië)

Het werk van Jože Plečnik in Ljubljana – mensgerichte stedenbouw (Slovenië)

Dholavira: een stad van de Harappancultuur (India)

De arcades van Bologna (Italië)

De ingenieurskunst van Eladio Dieste: Kerk van Atlántida (Uruguay)

De eilanden Amami-Oshima, Tokunoshima, Iriomote en het noordelijke deel van het eiland Okinawa (Japan)

Franciscaanse missies in de Sierra Gorda in Querétaro (Mexico)

Getbol, het Koreaanse wad (Republiek Korea)

Grenzen van het Romeinse Rijk – Nedergermaanse Limes (Duitsland, Nederland)

Nederlandse waterverdedigingslinies (Nederland)

Ivindo Nationaal Park (Gabon)

Vuurtoren van Cordouan (Frankrijk)

Mathildenhöhe Darmstadt (Duitsland)

Nice, wintersportplaats aan de Rivièra (Frankrijk)

Padua’s frescocyclussen uit de 14e eeuw (Italië)

Paseo del Prado en Buen Retiro, Landschap van Kunsten en Wetenschappen (Spanje)

Prehistorische vindplaatsen van de Jomon in het noorden van Japan (Japan)

SchUM-sites in Speyer, Worms en Mainz (Duitsland)

Spa (België), Bad Ems, Baden-Baden en Bad Kissingen (Duitsland), Vichy (Frankrijk), Montecatini Terme (Italië), Baden bij Wenen (Oostenrijk), Karlovy Vary, Františkovy Lázně en Mariánské Lázně (Tsjechië) en Bath (Verenigd Koninkrijk).

Tempel van Kakatiya Rudreshwara (Ramappa), Telangana (India)

Trans-Iraanse spoorweg (Iran)

Boscomplex Kaeng Krachan (Thailand)

Rotstekeningen bij het Onegameer en de Witte Zee (Russische Federatie)

Cultuurgebied Ḥimā (Saoedi-Arabië)

Quanzhou: markt- en handelscentrum van de Song-Yuan dynastie (China)

Kolchische regenwouden en wetlands (Georgië)

Koloniën van Barmhartigheid (België, Nederland)

Leistenen landschap van Noordwest Wales (Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland)

Nedergermaanse limes

Nederzettingen en kunstmatige mummificatie van de Chinchorro-cultuur in Arica y Parinacota (Chili)

Roberto Burle Marx site (Brazilië)

Hawraman/Uramanat cultuurlandschap (Iran)

Sudanese moskeeën in het noorden van Ivoorkust (Ivoorkust)

UNESCO Werelderfgoed: Belangrijke kuuroorden in Europa

In 2021 zijn in totaal elf Europese steden toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO met de nieuwe titel „Belangrijke Europese kuursteden“. Hun bijzondere betekenis is te danken aan hun architectonische weelde en materiaalkeuze, die vandaag de dag het kader vormen van een stedenbouwkundig type kuuroord. Plaatsen die zich ontwikkelden rond geneeskrachtige bronnen, die vandaag de dag getuigen van een ooit bloeiende kuurcultuur. In dit artikel laten we je kennismaken met deze plaatsen en werpen we ook een blik op andere steden die de titel UNESCO Werelderfgoed hebben gekregen.

Bad Ems

UNESCO
De stad Bad Ems ligt in het idyllische Lahndal in het centrum van het natuurpark Nassau, aan de oever van de Lahn. Foto: W. Bulach, CC BY-SA 4.0

De stad aan de rivier de Lahn in Rijnland-Palts gold ooit als een van de beroemdste badplaatsen van Duitsland. Tsaar Alexander II en de latere Duitse keizer Wilhelm I zijn twee van de illustere gasten die hier hun uniformen verruilden voor badjassen. De insignes van het kuuroord – Kurhaus, Colonnades, Kursaal, Casino en Kurpark – omzomen de oevers van de Lahn als een watergiet, volgens de VN-organisatie.

Baden-Baden

De Trinkhalle in Baden-Baden diende als ontmoetingsplaats en plek om te vertoeven. Foto: A. Savin (Wikimedia Commons - WikiPhotoSpace), CC BY-SA 3.0

Tijdens de bloeiperiode van de kuurcultuur verrezen in de stad aan de rivier de Oos indrukwekkende gebouwen die van uitzonderlijk belang zijn voor de kuurarchitectuur. Hiertoe behoort de Trinkhalle, ontworpen door Heinrich Hübsch, met zijn rijkelijk versierde lobby. Het casino, herontworpen in de Franse neobarokke stijl door mecenas Jacques Bénazet in de 19e eeuw, is er ook een van. De schenkingen van de familie Bénazet maakten Baden-Baden in die tijd „de zomerhoofdstad van Europa“, volgens Lisa Poetschki, de World Heritage Site Manager.

Bad Kissingen

Net alsof je een kerk binnengaat, vertraagt het sublieme karakter van Max Littmanns Trink- und Wandelhalle je, schrijft de VN-organisatie. Als gevolg daarvan brak het gebouw een aantal superlatieven uit die tijd. Het was immers het grootste gebouw van gewapend beton in zijn soort, de eerste gesloten drinkhal. Vandaag de dag is het nog steeds de grootste drinkhal in Europa. Het centrale herkenningspunt van de stad en nog een bewijs van de kuurcultuur van de 20e eeuw is de Regentenbau, het meest prachtige gebouw van Bad Kissingen.

Baden bij Wenen in Oostenrijk, Bath in Engeland, Montecatini in Italië, Vichy in Frankrijk, Spa in België en de Tsjechische steden Karlsbad, Franzensbad en Marienbad behoren ook tot de elf belangrijke kuuroorden in Europa die op de lijst van UNESCO staan.

Andere artistiek en architectonisch belangrijke steden in Duitsland hebben ook het UNESCO-zegel ontvangen:

Darmstadt

Groothertog Ernst Ludwig stichtte in 1899 een kunstenaarskolonie op de Mathildenhöhe in Darmstadt om de Hessische kunst en ambachten te promoten. In de loop van vier tentoonstellingen werd hier tot 1914 een reeks baanbrekende gebouwen gecreëerd. Foto: Ikar.us, CC BY 3.0 DE

Liverpool verliest UNESCO-titel

Een ensemble uit het begin van de 20e eeuw ligt op een heuvel aan de rand van het stadscentrum van Darmstadt. De door kunstenaars opgerichte gebouwen worden door de directeur van het instituut Mathildenhöhe Darmstadt omschreven als de „wieg van het Bauhaus“. Tussen 1901 en 1914 gaf het Mathildenhöhe internationaal invloedrijke impulsen aan de architectuur en de moderne kunst. Hier in Darmstadt stonden de eerste gebouwen die braken met de sierlijke Art Nouveau stijl. Heldere lijnen en gereduceerde versieringen leidden zo de weg naar een nieuw tijdperk van architectuur.

SchUM steden aan de Rijn

De steden Speyer, Worms en Mainz – Shpira, Warmaisa en Magenza in het Hebreeuws – zijn door UNESCO tot werelderfgoed verklaard vanwege hun grote betekenis voor het Europese jodendom in de middeleeuwen. Hier zijn enkele van de oudste getuigenissen van het Joodse leven in Duitsland te vinden. De geschiedenis van de synagogen, Talmoedscholen, vrouwenscholen, rituele baden en begraafplaatsen in de ShUM-steden gaat terug tot de 10e eeuw. Het ontwerp van de gebouwen kenmerkte de architectuur van Joodse gebouwen in grote delen van Europa.

De Unesco heeft de status van Liverpool als Werelderfgoed ingetrokken. Het comité is van mening dat de historische waarde van de havenstad is aangetast door talloze bouwprojecten. Foto: Rodhullandemu, CC BY-SA 4.0

Sinds de laatste vergadering van het Werelderfgoedcomité van UNESCO mag de historische havenstad Liverpool zich echter niet langer Werelderfgoed noemen. Geplande bouwprojecten zoals „Liverpool Waters“ en de ontwikkeling van het Bramley Moore Dock sinds de aanwijzing in 2004 zouden het historische karakter van het havengebied te veel in gevaar brengen. In de geschiedenis van UNESCO Werelderfgoed is de titel slechts twee keer eerder ingetrokken: Oman werd in 2007 van de lijst geschrapt omdat het de omvang van een antilopenreservaat met 90 procent reduceerde en het culturele landschap van de Elbevallei in Dresden in 2009 vanwege de bouw van de Waldschlösschenbrug.

Ook interessant: Lees waarom de geplande snelwegtunnel onder een van de beroemdste bezienswaardigheden van het Verenigd Koninkrijk – het UNESCO Werelderfgoed Stonehenge – hier niet zal worden gebouwd.

Vorig artikel

Volgend artikel

Misschien vind je het ook leuk

Nach oben scrollen