Tuinen van de wereld

De meest uiteenlopende benaderingen van landschaps- en tuinarchitectuur kunnen worden bestudeerd in de kleinste ruimte in Berlijn-Marzahn. Naast klassieke toeristische attracties zoals een kabelbaan, uitkijkpunten en een arena voor evenementen, combineert het complex Gardens of the World nog meer – namelijk tuinkunst. En wel van over de hele wereld en uit alle culturen. Bezoekers kunnen benaderingen en ontwerpen van over de hele wereld bekijken in verschillende thematuinen en tuinkasten. Hier kun je zien welke tuinen van de wereld worden aangeboden.

Voorheen bekend als „Erholungspark Marzahn“, werd het gebied op de hoek van de Eisenacher Straße en de Blumberger Damm uitgebreid en opnieuw ingericht voor de IGA 2017. Sindsdien beslaat het terrein, dat nu de naam „Wereldtuinen“ draagt, in totaal 43 hectare.

De Wereldtuinen boeien met vele attracties voor jong en oud. Liefhebbers van tuinkunst komen aan hun trekken, net als gezinnen met kinderen en toeristen. Sinds de verbouwing voor de IGA 2017 biedt het park nunegen internationale tuinkabinetten waarin traditionele tuinontwerptechnieken worden getoond, elf thematuinen en een arena voor evenementen. Er zijn ook speeltuinen, een doolhof en een kabelbaan die de wijken Marzahn en Hellersdorf met elkaar verbindt.

Zoals de naam al doet vermoeden, ligt de nadruk van het park op de „Tuinen van de Wereld“. De tuinkasten en thematuinen geven bezoekers inzicht in de tuinkunst van verschillende continenten, tijdperken en culturen. We hebben hier voor je samengevat welke internationale tuinen je in het park kunt bezoeken.

De tuinen van de wereld – overzicht

Chinese tuin

De Chinese tuin was de eerste tuin ter wereld die in de jaren 1990 werd aangelegd. Met de „Tuin van de herwonnen maan“ werd in 1994 in Berlijn de grootste Chinese tuin van Europa aangelegd. De planning begon in 1994 als onderdeel van een stedelijk partnerschap tussen Beijing en Berlijn als een klassieke Chinese geleerde tuin. Het idee erachter was ook om duizenden jaren Chinese tuinkunst naar het heden te vertalen.

In het midden van de tuin ligt de „Spiegel van de Hemel“, een meer van 4.500 vierkante meter met aan de oever een theehuis van Chinese architectuur met de typische gebogen en spectaculair uitkragende dakconstructie. Kenmerkende beplanting in de tuin van de teruggewonnen maan bestaat uit magnolia’s, chrysanten en bamboe. Overigens symboliseert de maan in de naam de hereniging van het ooit verdeelde Berlijn.

Grootte: 27.000 vierkante meter, inclusief 5.000 vierkante meter vijvergebied
Opening: 15 oktober 2000
Planning: Klassiek Instituut voor Tuinarchitectuur, Beijing

Japanse tuin

De „Tuin van het Stromende Water“ was het resultaat van het stedenpartnerschap tussen Berlijn en Tokio. Op basis hiervan moet de tuin het idee van harmonieus samenleven belichamen. Daarom wordt dit deel van de Tuinen van de Wereld gekenmerkt door het leidmotief water – het symboliseert de samenvloeiing van culturen en de loop van de geschiedenis.

De Japanse Tuin heeft daarom een watertuin, maar ook een zentuin en een tuin met gazons waarin in totaal 300 gneisstenen met ogen verspreid liggen. Er is ook een paviljoen – de Chaya – in het midden.

In overeenstemming met de Japanse cultuur, waarin stilte bijzonder belangrijk is, is de Japanse Tuin in het park Gardens of the World ook een plek waar bezoekers rust kunnen vinden. Leuk weetje: De bouwplaats van de Japanse Tuin is een van de stilste in de geschiedenis van de Wereldtuinen.

Grootte: 2.700 vierkante meter
Opening: 30 april 2003
Planning: Prof. Shunmyo Masuno

Balinese Tuin

De „Tuin van Drie Harmonieën“ werd aangelegd als onderdeel van een stedelijk partnerschap tussen Jakarta en Berlijn. De naam verwijst naar het Balinese streven om in harmonie te leven met jezelf, de omgeving en het universum. Deze drievoudige harmonie staat centraal in de Balinese Tuin.

Het is ook de enige tuin in de Gardens of the World die volledig is ondergebracht in een tropische hal. Een woon- en tempelcomplex, waarin ook de Berlijnse Balinese gemeenschap actief haar religie belijdt, vormt het centrale element van de tuin. Daarachter ligt een tuin die doet denken aan een Balinees tropisch woud met rijstterrassen en planten zoals schroefbomen, hibiscus, gardenia’s, varens, orchideeën en de geurige frangipani.

Grootte: 2000 vierkante meter in een lichte hal
Opening: 18 december 2003
Planning: Putu Edy Semara

Oosterse tuin

De „Tuin van de Vier Stromen“ is ontworpen volgens de ontwerpprincipes van de traditionele oosters-islamitische tuincultuur. Hij is daarom verborgen door een vier meter hoge muur. Dit speelt in op de mythe van de tuin als een verborgen oase. De omheining helpt ook om het speciale klimaat in de tuin te behouden.

De tuinen hebben typische oosterse arcades met ornamenten en mozaïeken. Er is ook een vierhoekige binnenplaats met een fontein in het midden. Er staan sier- en nuttige planten in de tuin: Granaatappels, olijven en palmbomen, maar ook seringen, oleanders en magnolia’s.

Grootte: 6.100 vierkante meter
Opening: 7 juli 2005
Planning: Kamel Louafi, Prof. Mohammed El Faiz

Hier vindt u meer projecten van de tuin- en landschapsarchitect Kamel Louafi.

Koreaanse tuin

De „Seoul Garden“ was een geschenk van de Zuid-Koreaanse hoofdstad aan Berlijn. Hij werd aangelegd na een bezoek van de burgemeester van Seoul aan Berlijn en was bedoeld om de relaties tussen de steden te verdiepen.

Het ontwerp van de Koreaanse tuin wordt gekenmerkt door het boeddhisme, de leer van Confucius en populaire sjamanistische overtuigingen. Hieronder valt ook de balans tussen mannelijke en vrouwelijke krachten in de natuur. Beide worden verschillende keren in de tuin vertegenwoordigd.

De Koreaanse tuin herbergt talrijke totempalen en abstracte houten figuren die hun oorsprong vinden in de sjamanistische culturele geschiedenis van Korea. De tuin werd ontworpen door Koreaanse tuinarchitecten die een Koreaans rotslandschap creëerden met de typische pijnbomen, waaieresdoorns, eiken en bamboes. Het middelpunt is het „Kye Zeong“ (paviljoen aan het water), waar typisch Koreaanse woonruimtes kunnen worden bekeken.

Grootte: 4.000 vierkante meter
Opening: 31 maart 2006
Planning: Samsung Everland Inc, Seoul

Doolhof en geplaveid doolhof

Tot de tuincultuur behoren natuurlijk ook doolhoven, die hun oorsprong vinden in de Renaissance. Het doolhof in het Britse koninklijke paleis Hampton Court stond model voor het ontwerp in de Gardens of the World. Dit werd aangelegd met een twee meter hoge taxushaag bestaande uit meer dan 1.200 planten. De wandeling naar het midden van het geplaveide labyrint duurt ongeveer tien minuten. Er is ook een uitkijktoren die een overzicht biedt over het labyrint.

Naast het 3D-doolhof is er ook een tweedimensionaal labyrint van kinderkopjes in de Tuinen van de Wereld. Lichtgrijze stenen markeren het pad naar het centrum. Een totaal van 11 circuits, 28 bochten en tien minuten leiden ook naar het centrum.

Grootte: Heggendoolhof: 2.000 vierkante meter, kasseienlabyrint: 340 vierkante meter
Opening: 22 juni 2007
Ontwerp: gruppe F Landschaftsarchitekten, Berlijn

Vaste plantentuin Karl Foerster

Het boek „Einzug der Gräser und Farne in die Gärten“ van Karl Foerster, gepubliceerd in 1957, was de inspiratiebron voor dit deel van de Tuinen van de Wereld. De tuinman, kweker en tuinfilosoof had een blijvende invloed op de Duitse en internationale tuincultuur – enerzijds met zijn geschriften, maar ook met de introductie van wilde en gecultiveerde vaste planten.

Het zijn dan ook de vaste planten die de vaste plantentuin van Karl Foerster domineren. Tussen streng gesnoeide buxushagen liggen geometrisch formele perken met prachtige vaste planten, die worden gecontrasteerd door aangelegde delen van de tuin. Op deze manier komen verfijnde beplanting en vrij vormgegeven natuurlijke tuinen samen.

Afgezien van een pergola zijn er geen architectonische structuren in de Karl Foerster vaste plantentuin, in tegenstelling tot de andere gebieden in de Tuinen van de Wereld. Overigens gaat de kleur van de pergola – blauw – terug op een vermelding in een van de boeken van Foerster. Daarin beschrijft hij een blauwe tint die de tuinontwerpers nauwgezet probeerden te reproduceren.

Grootte: 3.600 vierkante meter
Opening: 9 mei 1987, heropend op 9 maart 2008
Planning: Dr. Johannes Schwarzkopf, Christian Meyer

Italiaanse renaissancetuin

De „Giardino della Bobolina“ is een renaissancetuin die stilistisch gemodelleerd is naar de Toscaanse villatuinen uit de 16e eeuw. Het is de enige tuin in het ensemble die eerder een tijdperk dan een stijl weerspiegelt.

Hij is gebaseerd op een vierdeling die door het hele ontwerp loopt. Een loggia in de eerste, op zichzelf staande tuinkamer is een concertzaal. Vanuit de loggia hebben bezoekers toegang tot de vierdelige hoofdtuin met een fontein in het midden.

Een origineel standbeeld van Bobolina uit de 16e eeuw staat ook in het midden van de tuin, verscholen tussen hagen van buxus en taxus. Ontwerpelementen van de tuin, zoals zuilen en trappen, zijn gemaakt van lichtgrijs zandsteen. Een ander bijzonder kenmerk is de „Giardino segreto“, de geheime tuin, die toegankelijk is via een smalle natuurstenen trap.

Grootte: 3.000 vierkante meter
Opening: 31 mei 2008
Planning: Levin Monsigny Landschapsarchitecten, Berlijn

Christelijke tuin

De Christelijke Tuin werd in 2011 toegevoegd aan de Tuinen van de Wereld en is gemodelleerd naar de kloostergang van een typische middeleeuwse kloostertuin. De naam „Ruimte van Taal en Woord“ wordt echter vooral gekenmerkt door een speciale installatie. Deze toont zowel moderne teksten uit de Bijbel als citaten uit de filosofie en cultuur. De teksten weerspiegelen de relatie tussen mens en natuur. Ze benadrukken ook de tuin als symbool van het christelijke leven.

De installatie bestaat uit goudgeschilderde metalen letters die passages uit het Oude en Nieuwe Testament citeren. De resulterende transparante muren bootsen de gang van een klooster na. Er is ook een waterpartij in het midden van de vierkante tuin. Deze symboliseert enerzijds de bron van het leven en anderzijds de verschillende betekenissen van water in het christendom.

Grootte: 1.000 vierkante meter
Opening: 29 april 2011
Planning: relais Landschaftsarchitekten, Berlijn

Engelse landschapstuin

De Engelse landschapstuin mag natuurlijk niet ontbreken in de tuinen van de wereld. De eerste parken die deze stijl kenmerkten, werden aangelegd in de 18e eeuw. Ze waren gebaseerd op de idyllische wildernis van de landschapsschilderkunst en weken af van de strenge geometrische vormen die tot dan toe populair waren.

De Engelse Tuin is een typisch Engels landhuis met een rieten dak omgeven door een moestuin, weiden, kruidenborders, een rozentuin en fruitbomen. De tuin werd aangelegd als onderdeel van een partnerschap tussen de stad en Halton in Engeland en werd geopend als onderdeel van de IGA Berlijn 20217.

De English Cottage in het midden van het terrein serveert een klassieke Engelse theetijd met Earl Grey thee, komkommersandwiches en scones.

Grootte: 6.000 vierkante meter
Opening: 19 april 2017
Planning: Austin-Smith:Lord, Manchester

Joodse Tuin

De nieuwste toevoeging aan de Gardens of the World is de Jewish Garden, die pas in 2021 werd geopend. Sinds eind 2019 is er in het zicht van de christelijke tuin een thematuin aangelegd waarin de joodse interpretatie van landschapsarchitectuur centraal staat. Hoewel het de bedoeling is om een wereldreligie te vertegenwoordigen als een landschapsarchitectonische en artistieke bijdrage, wordt er bewust afgezien van het weergeven van religieuze geschriften en symbolen.

In plaats daarvan richt de Joodse Tuin zich op planten en gewassen die nauw verbonden zijn met de Joodse cultuur, zoals vijgen, amandelen, kastanjes en iepen. Deze zijn bekend uit de geschriften van Joodse auteurs en auteurs met nauwe banden met het Jodendom. Het netwerk van paden dat door de tuin loopt, structureert de tuin, maar symboliseert ook de Joodse diaspora, die over de hele wereld verspreid is. Er zijn ook twee sculpturale paviljoens in de tuin, die zowel rust als dialoog moeten bevorderen. Hier zijn ook evenementen over Joodse cultuur gepland.

De Allianz Environmental Foundation, die al de Oriëntaalse Tuin en de Christelijke Tuin ondersteunde, is de initiatiefnemer van de Joodse Tuin. Je kunt hier ook meer lezen over deze tuin in de Tuinen van de Wereld: Joodse Tuin.

Oppervlakte: ongeveer 2.000 vierkante meter
Opening: 2021
Planning: Manfred Pernice (beeldhouwer), Wilfried Kuehn (architect) en atelier le balto Landschaftsarchitekten, Berlijn

Naast de elf thematuinen zijn er nog tal van andere attracties in de Gardens of the World. Deze omvatten een conferentiecentrum met een biodivers groendak(hier vind je meer informatie over groendaken). Er is ook een arena die plaats biedt aan 5.000 bezoekers en gemodelleerd is naar een amfitheater. Je kunt ook de kabelbaan nemen van Kienberg over het Wuhletal rechtstreeks naar de Tuinen van de Wereld en genieten van een spectaculair uitzicht. Tijdens de IGA 2017 werd ook de Wolkenhain opgericht, een uitkijktoren die eruitziet alsof hij organisch gegroeid is – en natuurlijk drempelvrij is.

Meer informatie over de Tuinen van de Wereld vind je hier.

Misschien ben je ook geïnteresseerd in: Wat is de betekenis van de tuin in de 21e eeuw?