Thomas Kröger bouwt in München: stadsherstel en trofeezicht

Thomas Kröger heeft een luxueus appartementencomplex gebouwd aan de oever van de Isar in München. Het ontwerp van de architect was echter minder gericht op opzichtigheid dan op een gevoelige dialoog met de historische naburige gebouwen.

Het uitzicht vanaf het dakterras van het nieuwe gebouw is indrukwekkend. Aan de ene kant zie je de rivier de Isar, die voor het gebouw stroomt, en aan de andere kant de beroemde skyline van München met de Sint-Pieterskerk, de Frauenkirche en de Theatinekirche. Het duplex penthouse, waartoe het terras behoort, zou in de VS waarschijnlijk een „trophy home“ worden genoemd. De flat is overigens al verkocht, net als alle andere woningen van het project Erhardtstrasse 10, op één na, en momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het interieur volgens de wensen van de nieuwe eigenaar. In de toekomst zal hij van het uitzicht kunnen genieten door de twee verdiepingen hoge raamwand, waarboven architect Thomas Kröger een semi-transparant dak van koperen lamellen heeft geplaatst. Grote golvende openingen, die er van een afstand uitzien als dakkapellen, laten het uitzicht op de Isar zien.

Het koperen daklandschap is één element waarmee Kröger zijn huis inpast in de rij aan de rivier met zijn laat-historistische en jugendstilgevels. Een ander is de enorme en uitgestrekte erker waarmee de architect de straatgevel aan één kant afsluit. Daarnaast tonen de details van het huis veel decoratief plezier, dat het deelt met de naburige gebouwen. Het meest opvallende kenmerk is de beschildering op de gevel, een soort veelkleurige gekartelde band die over alle muurvlakken loopt. Kröger verwijst naar de sgraffito- en muurschilderingen die tot de jaren 1950 wijdverspreid waren in München en die momenteel blijkbaar een kleine renaissance beleven – Hild en K hebben hun onlangs voltooide handelsgebouw in de Weinstrasse ook rijkelijk versierd met schilderingen(zie Baumeister 5/2021).

Natuurlijk moest Kröger optimaal gebruik maken van het diepe en onregelmatig gevormde perceel. Daarom staan er nu nog twee dwarse gebouwen met zijvleugels verspringend achter het voorgebouw. De voorkant van de twee binnenplaatsen wordt overdekt door een dak met een enorme ronde uitsnede – een element dat doet denken aan zowel een oversized opaal als ronde binnenplaatsen, zoals die te vinden zijn in de Villa Farnese in Caprarola. Deze binnenplaats is een voortzetting van de opeenvolging van kamers die begint in de foyer van het huis en dan een paar treden naar beneden loopt. Volgens Kröger zelf is deze oplossing geïnspireerd op de flatgebouwen van de hogere klasse in Milaan uit de jaren 1950 met hun elegante ingangen.

De trappenhuizen daarentegen zijn klein. Veel zwart draagt er ook toe bij dat deze delen van het gebouw wat ondermaats lijken. In de grotere flats in het voorste gebouw leidt de lift echter rechtstreeks naar de ingang, waardoor het trappenhuis eerder de rol van vluchtweg dan van toegangsweg aanneemt. Sommige flats in het eerste achtergebouw hebben complexe indelingen en worden verlicht door de twee binnenplaatsen en extra lichtputten. De plattegronden hier getuigen van de realisatiedruk die duidelijk een rol speelde bij de planning.

Ondanks dit en de uitdagende vorm van het perceel is Thomas Kröger er zonder twijfel in geslaagd een goed ontworpen gebouw te ontwerpen dat harmonieus opgaat in het stadslandschap. Het straalt een zelfverzekerde en gezellige burgerlijkheid uit die men elders zou wensen. De koopprijzen van de flats in het voorgebouw zijn daarentegen nauwelijks burgerlijk te noemen; ze kosten – of hebben gekost – een bedrag van een paar miljoen euro, want zoals in het begin al werd gezegd, is er nog maar één flat beschikbaar.

Over dure woningen gesproken: architect Jean-Christophe Quinton heeft het tegenovergestelde gerealiseerd met zijn Parijse woongebouw met zandstenen gevel, waarin sociale woningen zijn ondergebracht.