Op 13 februari werd de 48 pagina’s tellende „Verklaring van Tutzing“ tijdens een avondevenement gepresenteerd aan de kandidaten voor het ambt van burgemeester van München. Een maand voordat de inwoners van München hun nieuwe burgemeester kiezen. De verklaring is het resultaat van de conferentie „Meer ruimte voor iedereen!“ die van 31 januari tot 2 februari werd gehouden in de Protestantse Academie in Tutzing. Daar gebruikten 120 deelnemers de tijd om een „stedenbouwkundig plan voor openbare ruimte/mensgerichte stad“ voor de stad München te initiëren door middel van de verklaring. Beide evenementen werden georganiseerd door Urbanauten in samenwerking met andere lokale belangengroepen op het gebied van wonen en openbare ruimte. Belangrijke punten uit de verklaring werden besproken met de drie kandidaten Sabine Nallinger (Groenen), Michael Mattar (FDP) en Josef Schmid (CSU). De SPD-kandidaat Dieter Reiter en zijn vertegenwoordiger woonden het evenement niet bij.
In de afgelopen drie jaar is München met 90.000 mensen gegroeid, ongeveer net zoveel als in het hele vorige decennium. Dit heeft geleid tot een krappe vastgoedmarkt, noodzakelijke aanpassingen aan de infrastructuur en de angst van mensen dat hun München negatief zal veranderen of zijn identiteit zal verliezen. Aan de andere kant bevindt München zich in de comfortabele positie dat het waarschijnlijk binnenkort schuldenvrij zal zijn dankzij hoge belastinginkomsten. Er zou dus geld beschikbaar moeten zijn voor investeringen in de openbare ruimte. Reden te meer voor veel burgers om zich af te vragen waarom er zo weinig wordt gedaan om de openbare ruimte te versterken en leefbaarder te maken.
Strategieën uit bijvoorbeeld Wenen, Hamburg, Berlijn, Rotterdam en Zürich werden gepresenteerd om te laten zien hoe bewoners hun omgeving „mensvriendelijk“ kunnen inrichten en welke wegen andere steden bewandelen. De stad Zürich heeft bijvoorbeeld besloten dat toekomstige groei alleen binnen de huidige stadsgrenzen mag plaatsvinden. Dit werkt alleen door middel van redensificatie, wat ook nodig zal zijn in München. In Hamburg leggen burgers hun eigen concepten voor aan het bestuur, dat vervolgens transparant aan iedereen uitlegt of, wanneer en in welke mate de projecten haalbaar zijn. Als ze worden afgewezen, moet dit in detail worden uitgelegd.
Na de renaturalisatie van de Isar trekken de nieuw ontworpen oevers veel inwoners van München aan. Er zijn nu gesprekken gaande over hoe het binnenstedelijke deel nog toegankelijker kan worden gemaakt voor mensen. Foto: J-Cornelius/flickr.com
De deelnemers en organisatoren wijdden het grootste deel van het driedaagse evenement in de Protestantse Academie aan het uitwerken van de„Tutzing Declaration„. Hierin stelden ze wensen en eisen op voor het bestuur, verdeeld in vijf groepen over de stedelijke ontwikkeling van München:
1. stedelijke ontwikkeling in het spanningsveld tussen verdichting en openbare ruimte 2. kruispunten naar stadspleinen! Van daken naar tuinen! Straten naar boulevards!3. culturele kwalificatie van de openbare ruimte – kunst, cultuur, festivals, markten en biertuinen 4. de „openbare tussenruimte“ – het samen denken over digitale en stedelijke openbare ruimten 5. Isarlust – de herontdekking van het binnenstedelijke Isargebied als openbare ruimte.
Het doel is om betaalbare woonruimte te creëren en te behouden door middel van verdichting en interne ontwikkeling. In samenhang hiermee moet de openbare ruimte aanzienlijk aantrekkelijker worden voor voetgangers en fietsers. München moet zich van een autovriendelijke stad weer ontwikkelen tot een mensvriendelijke stad. Ondanks het feit dat auto’s slechts een derde van het totale verkeersvolume in München voor hun rekening nemen, is de openbare ruimte nog steeds sterk gericht op dit gebruik. Na 1963 willen de ondertekenaars eindelijk een nieuw stedenbouwkundig plan. Dit moet de openbare ruimte opnieuw bekijken vanuit een menselijk perspectief en breken met oude paradigma’s. Tijdens de conferentie in Tutzing werd parallel aan de stellingen gewerkt via een document dat op internet toegankelijk was voor alle deelnemers aan de conferentie. Het peer-to-peer concept, d.w.z. het werk van gelijke groepen in een netwerk bij het opstellen van de verklaring, is een leidraad voor de inhoud ervan. Burgers moeten immers ook inspraak hebben in het vormgeven van de stad en betrokken worden bij hun eigen initiatieven.