Station Saint-Denis Pleyel van Kengo Kuma

Kengo Kuma brengt een sterke boodschap naar Parijs: hij ontwerpt een metrostation dat wordt gekenmerkt door de natuurlijke esthetiek van hout in plaats van de typische koude materialen beton en staal.

Het metrostation Saint Denis Pleyel verrast met zijn lichte gevel van hout en glas, die helemaal past in Kengo Kuma’s architectuurfilosofie om structuren te laten versmelten met hun omgeving. Lamellen creëren een spel van licht en schaduw. Enerzijds creëert dit een dynamische visuele textuur. Aan de andere kant creëert het natuurlijke materiaal in combinatie met het minimalistische ontwerp een indruk van eenvoud en rust die kenmerkend is voor de Japanse esthetiek.

Vanwege zijn natuurlijke schoonheid en aanpassingsvermogen wordt hout vaak gebruikt in traditionele Japanse architectuur. Het ontwerp voor de gevel van het metrostation roept associaties op met shoji-schermen en houten latten in traditionele Japanse huizen, die vaak worden gebruikt om licht te filteren en een gevoel van privacy te creëren zonder aan openheid in te boeten. Door dit principe toe te passen op een hedendaagse stedelijke structuur slaat Kengo Kuma een brug tussen traditionele en moderne architecturale elementen. Het ontwerp combineert culturele resonantie met een functionele uitstraling van het station.

Het Japanse architectenbureau maakt ook een statement voor duurzaam ontwerp door houten latten te gebruiken. Dit weerspiegelt een toewijding aan natuurlijke materialen die elegant blijven als ze ouder worden en die gebouwde vormen verbinden met hun omgeving. Deze keuze versterkt de identiteit van het station als een plek die niet alleen dient voor transport, maar ook een integraal onderdeel is van het stedelijke en culturele landschap. De gehele gevel werd gerealiseerd door het in Bressanone gevestigde gevelbouwbedrijf FRENER & REIFER.

Daarnaast wordt er een park met meerdere verdiepingen gecreëerd op de daken van het metrostation. Hierdoor krijgt het stationsgebouw een andere rol: het gaat niet meer alleen om vervoer. Het nieuwe park kan ook worden gebruikt als openbare ruimte door mensen die niet van plan zijn om de metro te gebruiken. Bovendien verbindt het park, als een brug, de twee delen van de gemeente die voorheen gescheiden waren door de hoofdspoorlijn uit Noord-Frankrijk. Een hellingbaan biedt toegang tot de verschillende niveaus van de groene ruimte.

Het gebouw bestaat in totaal uit 9 verdiepingen. De bovengrondse hoogte is 35 meter. De perrons liggen 28 meter onder de grond en verbinden vier metrolijnen – 14, 15, 16 en 17. 4 van de 9 niveaus van het station zijn ondergronds. Het overstapplatform bevindt zich op het derde ondergrondse niveau. Er komen 56 roltrappen om de verschillende niveaus met elkaar te verbinden. Deze dynamische structuur is ontworpen voor 250.000 passagiers per dag.

De esthetiek van de gebouwschil wordt consequent voortgezet in het station. Houten planken op de muren en plafonds creëren een warme, uitnodigende sfeer. Het middelpunt van het station is een 30 meter diep atrium met een glazen dak waardoor natuurlijk licht de ondergrondse ruimten binnenstroomt. Vanaf 2026 zal een installatie van 108 Venusfiguren van de Franse kunstenaar Prune Nourry het interieur van het station in het atrium bewaken en begeleiden. Onderdeel van het Grand Paris Express concept is dat elk van de 68 stations zal worden ontworpen door Franse en internationale teams van architecten en kunstenaars.

Het werk voor het station Saint Denis Pleyel „Les Vénus dionysiennes“ is momenteel nog in uitvoering in het atelier van de kunstenaar. De 1,70 hoge figuren zijn uitgevoerd met verschillende kleuren aarde in 14 tinten zwart, oker, rood, bruin en wit. Ze maken elk beeld uniek en vestigen de aandacht op de diversiteit van de regio. Ze zijn opgehangen over de hele hoogte van het atrium van het station met onopvallende metalen bevestigingen. De illustraties van Sergio Garcia Sanchez sieren al de perrons van het station.

Station Saint Denis Pleyel wordt beschouwd als het baken van het project Grand Paris en vormt het noordelijke knooppunt van het nieuwe metronetwerk. Het project werd in 2007 gelanceerd met als doel de overbevolking en de aantasting van het milieu in het centrum van Parijs te verminderen door middel van een nieuw ringvormig metronetwerk. Het ambitieuze doel is om de stad verder vrij te maken van privévervoer en ook de drukbezochte andere lijnen te ontlasten. In totaal worden 68 nieuwe stations gebouwd. Tegen 2030 zal Groot-Parijs een bestuurderloos metrosysteem hebben, de„VAL“ (Véhicule Automatique Léger), met de Grand Paris Express. De cirkelvormige route zal nieuwe verbindingen creëren tussen de buitenwijken en het stadscentrum, terwijl ook verbindingen tussen de buitenwijken mogelijk worden. Je kunt nu plaatsen in de buitenwijken bereiken zonder door het stadscentrum te hoeven rijden.

Vier nieuwe bestuurderloze metrolijnen ontsluiten 200 kilometer van het gebied rond Parijs. Het is momenteel het grootste infrastructuurproject in Europa en zal de aanzet geven tot verdere stedelijke ontwikkeling en uitgebreide woon- en commerciële projecten. Lijn 14, die nu wordt verlengd, was de eerste bestuurderloze metro in Parijs uit 1998, en de bestaande lijn 11 zal ook worden geïntegreerd. Lijnen 15 – 18 zijn nieuw en het merendeel van de lijnen zal ondergronds gaan. Het station Saint-Denis Pleyel is het symbool van het Grand Paris project. Het vertegenwoordigt de realisatie van een centrale belofte van het Grand Paris project om het vervoer opnieuw te bekijken en werd geopend na zes jaar bouwen.