Spoorwegacademie door Studio Kempe Thill

Het Rotterdamse architectenbureau Kempe Thill heeft een academie voor beroepsopleidingen gebouwd voor de Belgische spoorwegnetbeheerder Infrabel. Het nieuwe gebouw maakt deel uit van een stedelijk ontwikkelingsproject langs het spoor in Brussel.

Het treinstation Molenbeek West in Brussel wordt opgewaardeerd op het vlak van functionaliteit en infrastructuur. Het Belgische infrastructuurbedrijf Infrabel heeft er de hoofdzetel van zijn eigen opleidingsacademie gebouwd, inclusief open ruimte. Het maakt deel uit van een grootschalige wijkontwikkeling in Brussel langs de spoorlijnen van de binnenstad. Een groot voordeel van de locatie, naast de bestaande infrastructuur en de directe nabijheid van het opleidingscentrum tot de praktijk, is natuurlijk dat stagiairs en werknemers met de trein naar de locatie kunnen reizen. Parkeerplaatsen zijn niet nodig. De architecten van Atelier Kempe Thill, gevestigd in Rotterdam, zijn verantwoordelijk voor de Infrabel Academy. Zij wonnen de wedstrijd die in 2016 werd uitgeschreven in samenwerking met Canevas architectes et ingénieurs.

In het nieuwe hoofdgebouw van het bijna 8.500 m² grote project ontmoeten de functionele eisen van de architectuur de technische eisen van de infrastructuur. Dehoogteontwikkelingvan de Infrabel Academie komt grotendeels overeen met de directe omgeving. Uit structurele overwegingen werd een hoog, puntvormig gebouw vermeden, dat niet mooi zou staan op de site. In plaats daarvan ontwierp Atelier Kempe Thill een ingetogen, horizontale kubusvorm met een groene vijfde gevel. Het gebouw wordt in het midden bekroond door de gebouwtechnologie bovenop, die deels gepresenteerd wordt tussen sheddaken die ontlenen aan het industriële karakter van de omgeving.

Toch blijft het afgewerkte gebouw qua plasticiteit achter bij de oorspronkelijke weergave. De dramatiek van de zeer driedimensionale gevel werd in werkelijkheid niet volledig gerealiseerd. De gedisciplineerde en georganiseerde expressie van het gebouw en de buitenruimte is daarentegen zeer geslaagd. Om dit te bereiken integreerde Kempe Thill noodzakelijke voorzieningen zoals een fietsenstalling in de kubusvorm van het gebouw. Dit minimalisme verraadt al snel de planningsuitdagingen die gepaard gingen met het ontwerpen van het gebouw. Het ondergrondse niveau van het gebouw, waar zich de treinsporen bevinden, is bijvoorbeeld onzichtbaar vanaf de buitenkant. Bovendien rust het gebouw, inclusief het spoorniveau, ook op de tunnel van de metro, die nog dieper loopt. Het nieuwe Infrabel Academy-gebouw vereiste daarom niet alleen een gesofisticeerde bouwtechniek, maar moest ook licht van gewicht zijn. De architecten moesten ook rekening houden met de trillingen en het lawaai van de sporen.

Drie beuken en twee vleugels

De plattegronden van de Infrabel Academie tonen een soort „driebeukige“ ruimtestructuur. De vergaderzones bevinden zich in de „middenbeuk“, van waaruit links en rechts de leslokalen vertrekken. Naast interne opleidingen gebruikt Infrabel de Academy ook voor congressen en andere evenementen. Kempe Thill heeft de ruimtestructuren hiervoor flexibel ontworpen. Binnenin de Academy zetten de kleur wit en het zichtbeton het beeld van rationele technologie voort. Gekleurde elementen zijn alleen aanwezig in de vorm van meubilair. In de grote, overzichtelijke atria kan het sheddak worden ervaren als een lichtkoepel. Daglicht wordt naar de begane grond geleid, waardoor zelfs in de ruime toegangskern een verbinding met buiten ontstaat.

Functioneel gezien is de Infrabel Academy opgedeeld in twee hoofdgebieden. Theorie wordt onderwezen in de ene en praktijk in de andere. Vanwege deze gewenste ruimtelijke scheiding ontwierp Kempe Thill een open ingangssituatie. Hierdoor kunnen bezoekers het hele gebouw doorkruisen zonder de onderwijsvijvers te betreden. Vanuit deze doorgang kunnen bezoekers beide delen van de academie bereiken. Binnen zijn er in totaal drie atria waarrond de architecten de theoretische lokalen op de bovenverdieping hebben gegroepeerd. Op de begane grond bevinden zich voornamelijk praktijklokalen. Deze profiteren van de nabijheid van de sporen en de praktijkhal, net zoals de Infrabel Academie als geheel profiteert van haar directe omgeving – en vice versa.

In Baumeister 9/2021 presenteren we het voorbeeldige woonproject „Spijkerkwartier“ in Arnhem van Atelier Kempe Thill .