Het sponsstadproject in Lanzenkirchen, foto: Petra Panna Nagy
Het centrale plein in Lanzenkirchen is heringericht volgens het principe van de sponsstad voor bomen. Het Weense planningsbureau 3:0 Landschaftsarchitektur legt uit hoe het geheel werkt en wat de speciale kenmerken van het nieuwe stadscentrum zijn.
Gesprekspartner:
Het Weense planbureau 3:0 Landschaftsarchitektur staat bekend om zijn sponsstadprojecten. In 2020 voltooide het het nieuwe centrale plein in Lanzenkirchen, een gemeente met 4.100 inwoners in Neder-Oostenrijk.
Toen de herinrichting van het hoofdplein van Lanzenkirchen in 2015 werd gepland, was de klimaatcrisis nog niet zo’n probleem als nu.
Achteraf gezien zijn we blij dat de realisatie werd uitgesteld door bureaucratische hindernissen en dat de verantwoordelijken het aspect van klimaatadaptatie konden integreren. Als plattelandsgemeente heeft Lanzenkirchen nu een stadscentrum dat is uitgerust voor de komende decennia.
Het bijzondere aan het project is enerzijds dat er een stadscentrum is ontstaan. Er was een parkeerplaats, een oud stadskantoor omringd door vervallen gebouwen. We hebben het centrum geherstructureerd en een aaneenschakeling van pleinen gecreëerd die ruimte biedt voor alledaags en speciaal gebruik, zoals markten en evenementen. Aan de andere kant ontwierpen we het hele stadscentrum volgens het sponsstadprincipe voor bomen, waarbij we klimaatvriendelijke locaties creëerden voor 35 nieuwe bomen. We hebben bewust gekozen voor resistente bomen, grote iepen en zilverlindes, die al tientallen jaren goed gedijen in de regio en ook het veranderende klimaat aankunnen.
Ook in landelijke gebieden worden grote gebieden afgesloten. Vooral in landelijke gebieden zien we vaak het probleem van plaatselijke overstromingen als gevolg van een overbelast rioolsysteem. Tegelijkertijd wordt het grondwater in sommige regio’s schaars. En er is een gebrek aan schaduw langs trottoirs en op pleinen.
Het sponsstadprincipe kan daarom worden gebruikt om nieuwe boomlocaties te creëren. Tegelijkertijd biedt het de bomen de beste standplaatscondities terwijl het waterverbruik wordt geminimaliseerd en het riool wordt ontlast bij hevige regenval.
Het water bereikt de sponsstad via de kwelbekkens – d.w.z. de plantenbedden. Het passeert de zogenaamde humuspassage. De bodem werkt als een natuurlijke filter en alleen onschadelijk water bereikt de wortels.
Lange tijd hebben we voornamelijk kruiden, vaste planten en grassen gebruikt, die bijzonder winterhard zijn en goed tegen het snel opwarmende klimaat kunnen. Vooral op het platteland zijn de bewoners gewend aan zorgvuldig gerangschikte bloemperken, dus deze plantenkeuze is in het begin even wennen.
De burgemeester van Lanzenkirchen meldde dat hij ook wat hoon over zich heen kreeg vanwege de beplanting. Dit komt omdat sommige van de gebruikte planten door de agrarische bevolking als onkruid worden beschouwd. Intussen hebben de critici echter het verloop van bijna twee jaar kunnen observeren en hebben ze erkend dat alles heel weelderig is, dat er altijd wel iets bloeit en dat er altijd talloze insecten in de plantvakken te vinden zijn.
In december 2021 wijdden we een heel nummer van G+L aan het onderwerp van de sponsstad. We presenteren het magazine hier en je vindt het hier in onze winkel.
