Oostenburg in hartje Amsterdam is een buurt in transformatie. In 2023 is hier het wooncomplex De Gieter en De Slijper van Space Encounters gebouwd . Lees hier hoe de architecten stedelijke dichtheid en industriële geschiedenis combineren.
Voor hun project in Osteenburg ontwierp Space Encounters drie volumes van verschillende hoogtes en met verschillende gevels. Marcel van der Burg
Oorspronkelijk was de wijk Oostenburg, ten oosten van het centrum van Amsterdam, een belangrijk industriegebied. In de 17e eeuw waren hier de scheepswerven en pakhuizen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie gevestigd en het speelde dus een belangrijke rol in de maritieme handel en de industriële geschiedenis van Amsterdam. In de afgelopen jaren heeft Oostenburg zich geleidelijk ontwikkeld tot een levendige wijk waarin de oude industriële gebouwen worden getransformeerd tot moderne woonruimtes, creatieve werkplekken en culturele centra. Vandaag de dag wordt de buurt gekenmerkt door een mix van moderne architectuur, gerenoveerde industriële gebouwen en uitzicht op de grachten. Hoewel de centrale ligging de wijk gemakkelijk bereikbaar maakt, biedt het een rustigere, meer residentiële sfeer in vergelijking met drukkere buurten waar veel toeristen komen. Het binnenstedelijke wooncomplex De Gieter & de Slijper van Space Encounters is in deze buurt gebouwd.
Context van Oostenburg als kans
Space Encounters uit Amsterdam werkte voor het project samen met OZ, Workshop Architects en BETA. De samenwerking resulteerde in een opvallend wooncomplex als onderdeel van een groot bouwblok rondom de historische Werkspoorhal in het hart van de wijk. Voor de plannenmakers was het belangrijk om bewust om te gaan met de veelzijdige context en de invloeden van historie en moderniteit. Het gebouw van Space Encounters past in de gemengde stedelijke omgeving, die wordt gekenmerkt door gebouwen die variëren in schaal en maat, uitnodigende plinten hebben of verschillen in de vormgeving van hun daklijn. “ Het Oostenburg project van Space Encounters is met deze parameters in gedachten vormgegeven om hoogwaardig wonen in hoge dichtheid te bieden,“ zo omschrijven de architecten hun aanpak. Het resultaat is een ontwerp dat het gebouwencomplex opdeelt in verschillende volumes die niet alleen verschillen in gevelontwerp en hoogte, maar ook in de plattegronden van de appartementen. Met de omliggende gevarieerde stedelijke structuur als voorbeeld, lijkt het nieuwe project in Osteenburg minder monolithisch ondanks zijn grote voetafdruk.
Space Encounters ontwerpt drie delen
Het gebouw bestaat uit twee zijdelingse volumes, waaraan het project ook zijn naam ontleent: De Gieter en De Slijper. Ze bevatten elk een gevarieerde typologische mix van appartementen. De Gieter strekt zich uit over zes verdiepingen, terwijl De Slijper zelfs zeven verdiepingen telt. De appartementen op de begane grond hebben een royale plafondhoogte en een iets verhoogde vloer ten opzichte van het straatniveau, waardoor ze een overgangsbuitenruimte hebben in de dichtbebouwde buurt. Een derde, smal, opgetild volume is tussen de twee gebouwen geplaatst en huisvest de verkeersruimten. Het wordt omhuld door een transparante metalen gaasstructuur die visuele verbindingen met de omgeving mogelijk maakt en het gebouw tussen de twee appartementenblokken een lichte en luchtige uitstraling geeft. De rest van het uiterlijk is ook zeer gedetailleerd gepland. De bouwvolumes en de plint zijn afgewerkt met een rijk palet aan materialen.
Niet alleen ongebruikelijk gevelontwerp
De gevels van de twee gebouwdelen verschillen van elkaar en maken het adres duidelijk. De Gieter kreeg grofkorrelige, groengrijze betonelementen die ruw zijn aan de buitenkant en glad aan de binnenkant. De geometrische strengheid wordt gecontrasteerd door de reflectie van de zonnestralen op de ruwe oppervlakken in de ramen. De straatgevel bestaat uit een massieve vakwerkgevel met drie openslaande ramen, die op een abstracte manier doet denken aan de typische Amsterdamse grachtenpanden. De zijgevel is daarentegen open en transparant en bevat de privébuitenruimten van de appartementen. De dakvorm van deze gevel doet denken aan de sheddaken van de voormalige industriële pakhuizen op het terrein. De ruwe, tactiele buitenoppervlakken van de elementen zijn een verdere verrijking van De Gieter’s gevel. Dit maanlandschap van beton speelt opvallend met regen en zon.
De Slijper daarentegen wordt gedomineerd door witte tegels en blauwe balkonhekken.„De helderwitte tegels met blauwe voegen en hekwerken geven het gebouw een vrolijke uitstraling“, zo omschrijft Space Encounters het externe effect. De straatgevel van De Slijper heeft ook een sterke horizontale helling, die moet contrasteren met de aangrenzende Werkspoorhal. Een groene binnenplaats in het centrum van het project sluit aan op de aangrenzende groene buitenruimtes. Space Encounters werkte samen met LOLA Landscape Architects uit Rotterdam om de open ruimtes te ontwerpen. Het actieve gebruik van de begane grond, die bestaat uit commerciële ruimten, atelierwoningen en de entreehal, creëert een openbare ruimte die toegankelijk is via grote deuren. Het gebouw wordt bekroond door een gemeenschappelijke daktuin, die alle bewoners extra buitenruimte biedt en een prachtig uitzicht over de stad.
Ruimte ontmoet visie
Het gebouwensemble werd voltooid in 2023. Het is een van de vele bijzondere projecten in de portfolio van Space Encounters. Het internationaal actieve architectenbureau, dat wordt geleid door de broers Gijs en Joost Baks, heeft in het verleden al verschillende prijzen ontvangen voor zijn werk.„We benaderen elk project als een uitnodiging om een antwoord te vinden op de vraag: wat is het allerbeste dat dit project kan zijn? „, zo omschrijven de architecten hun aanpak. In Oostenburg was het antwoord het creëren van een nieuw hybride gebouw tussen oud en nieuw dat tegelijkertijd een hoge dichtheid en levenskwaliteit biedt.
