De St James Hall in Basel, gebouwd in 1975, wordt gerenoveerd en uitgebreid. Als onderdeel hiervan werd een artistieke interventie aanbesteed – de jury koos voor de keiensculptuur „Immovable“ van Eric Hattan.
Het enige steunpunt in de foyer weegt 2.800 ton. Het ondersteunt de uitkragende luifel en een technische vloer. De artistieke bijdrage van Eric Hattan is een zwerfkei uit het Gotthardmassief: de 25 ton zware „funderingssteen“ kan niet over het hoofd worden gezien – en is onwrikbaar.
Het eerste element dat in nieuwe gebouwen wordt gelegd is de eerste steen. Hatans „eerste steen“ is bedoeld om aan te geven dat kunst een integraal onderdeel van de architectuur is – en niet een decoratief element dat later wordt toegevoegd.
De zoektocht van Hattan naar een geschikte steen bleek moeilijk: keien met een volume van minstens een kubieke meter zijn beschermde stenen. Een ander probleem is de locatie op een plek waar de steen geologisch gezien niet thuishoort.
De zwerfkei in de sculptuur „Unverrückbar“ werd vanuit het Gotthardmassief naar het huidige Aargau getransporteerd. Pas vele duizenden jaren later, nadat het enkele jaren in een grindgroeve had gelegen, bracht een dieplader het naar Bazel. Het blok in de foyer van St James‘ Hall was daarom een toevallige vondst.
De kei en de betonnen zuil zijn bedoeld om een sculpturale eenheid te vormen. Het kan gelezen worden als een omgekeerde zuil: de steen vormt het kapiteel van de zuil. Een „klein hoofd dat op zijn hoofd staat“, zoals Hattan uitlegt.
De kei wordt gekenmerkt door zijn organisch afgeronde vorm en zijn ruwe en ongereinigde oppervlak: Mos en aarde hechten zich aan de poriën van de rots. De rechthoekige, kegelvormige steun is daarentegen gemaakt van lichtgekleurd, glad beton.
De uitbreiding van de foyer aan de noordkant van de hal is ontworpen door de architecten Jürg Berrel en Heinrich Degelo uit Basel. De ondersteunende structuur is ontworpen door Schnetzer Puskas Ingenieure: een stalen ligger loopt door de kolom en de steen; hij rust op een gelede koker die kleine bewegingen van het gebouw en de grond opvangt.
Eric Hattan (1955 in Wettingen) woont en werkt in Basel en Parijs. In 2016 ontving hij de Basel Art Prize.
Hier kun je de sculpturen van de afgelopen maanden bekijken:
