De ramp is nog maar net afgewend. De Bauhaus Stichting heeft een besluit genomen en de minister van Cultuur van Saksen-Anhalt, Stephan Dorgerloh, heeft de jonge architecten Gonzales Hinz Zabala uit Barcelona de opdracht gegeven om het Bauhaus Museum in Dessau te bouwen. Hieraan ging een architectuurwedstrijd vooraf met een rampzalig resultaat.
De jury, met zulke verschillende protagonisten als Wolfgang Lorch (voorzitter) en Jürgen Mayer H., kon geen overeenstemming bereiken en koos uit 831 ingediende ontwerpen twee eerste prijzen, die niet meer van elkaar konden verschillen. De Catalanen ontwierpen een lang blok in Miesiaanse stijl met een transparante gevel. Boven de doorlaatbare begane grond zweeft een zwarte doos met vrij indeelbare tentoonstellingsruimtes als een huis in een huis. De 100 meter lange kubus staat gewoon op straat, zonder enige stedenbouwkundige kracht.
Young & Ayata uit New York had een merkwaardig, kleurrijk ensemble voorgesteld voor het Bauhaus Museum, waarvoor allerlei metaforen snel voorhanden waren. Er was sprake van omgekeerde bloemenvazen of Smurfen, een verzameling thermosflessen of een conferentie van puntmutsen. Het was misschien wel een bouwspektakel, maar het was onmogelijk om ook maar enige relatie te herkennen tussen het ontwerp en zijn architecturale taal en de ideeën en geest van het Bauhaus.
Nu moest museumdirecteur Claudia Perren onderhandelen met beide winnaars en een keuze maken tussen de saaie doos uit Barcelona en het kabouterkasteel uit New York. Deskundigen onderzochten de ontwerpen op bouw- en gebruikskosten en bevestigden duidelijk wat de jury niet wilde zien, maar deskundigen op het eerste gezicht al hadden gezien. Het complexe ontwerp uit New York met een aantal ongebruikelijke structurele innovaties en de kleurrijke glazen mozaïekgevel had niet gerealiseerd kunnen worden met het beschikbare budget van 25 miljoen euro. Dus, zoals verwacht, kwam het allemaal neer op het ietwat saaie Catalaanse ontwerp, dat vooral gemakkelijker en veelzijdiger is om mee te spelen.
De verantwoordelijken, vooral de regisseur, slaakten een grote zucht van verlichting. Claudia Perren gaf er vakkundig een positieve draai aan: een Bilbao-effect was niet nodig, want de ster in Dessau was het Bauhaus-gebouw zelf.
Het bestuur keurde de beslissing unaniem goed. Het is te hopen dat er tijdens de verdere werkzaamheden wat esprit in het ontwerp zal vloeien – en dat het niet ten prooi zal vallen aan de onvermijdelijke bezuinigingsrondes. De bouw van het museum, dat in het centrum van Dessau ligt, moet beginnen op 4 december 2016, de 90e verjaardag van het Bauhaus in Dessau. De opening is gepland voor 2019, wanneer het Bauhaus op 12 april zijn 100e verjaardag viert in Weimar.
Visualisaties: Gonzales Hinz Zabala