Roze metro München

München heeft veel mooie plekken. Maar de Orleansstraße/Friedenstraße in Ostbahnhof, die Berg am Laim met Haidhausen verbindt, was er tot nu toe niet één van. Nu heeft het Münchense collectief „die Städtischen“ de metro getransformeerd van grauw grijs naar fel roze. Lees hier meer over het creatieve herontwerp van de metro in München en wat de „kunstcorridor“ inhoudt.

Francesco Sormani heeft vaak door de eerder genoemde metro van München gereisd. En net als veel andere tunnels was ook deze tunnel een klassieke angstige ruimte: donker beton, flikkerende neonlichten en ongepaste graffiti. Dus nam Sormani zelf de verf ter hand en spoot „We are all one“ en een rood hart op de muur. Maar zijn poging om de tunnel te verfraaien eindigde in een boete van ongeveer 1.000 euro toen een politieagent hem op heterdaad betrapte. Sormani lanceerde vervolgens een crowdfundingcampagne om de kosten te dekken en beloofde ook de metro in München opnieuw te ontwerpen.

Dus wendde Sormani zich tot het jonge, interdisciplinaire collectief „die Städtischen“ uit München . Deze groep creatieven uit verschillende disciplines zet zich in om openbare ruimtes te verbeteren en mensen samen te brengen. Een van hun projecten is bijvoorbeeld het culturele eiland voor de Gasteig HP8.

Städtische deelde zijn mening dat de 160 meter lange metro van München potentieel had – zowel voor degenen die er doorheen rijden als voor de naburige wijken, die baat zouden hebben bij een beter welkomstgebaar. Dus legden ze het idee voor aan de plaatselijke districtscommissies. Maar in eerste instantie zagen ze geen noodzaak voor verandering. „Ze realiseerden zich niet echt dat deze plek een plek van angst was en hoeveel potentieel deze ondergrondse had voor creatieve processen. Ons eerste doel was om dit duidelijk te maken aan de betrokkenen,“ legt Sormani uit, die nu projectmanager is bij de gemeentelijke autoriteiten.

De metro van München is eigendom van Deutsche Bahn. Dit betekende dat de spoorweg eerst toestemming moest geven voor het creatieve herontwerp. Dit was een langdurig proces van twee jaar. In de volgende stap probeerden de gemeentelijke autoriteiten financiële steun te krijgen. Na veel discussies en overredingspogingen werden beide buurten voor het idee gewonnen en werd ongeveer 30.000 euro subsidie verkregen van het ministerie van Cultuur. Het overheidsgeld was echter niet genoeg om het project te realiseren. Uiteindelijk financierden naburige bedrijven, vooral uit het Werksviertel, tweederde van het project met ongeveer 90.000 euro. De realisatie was ook een participatief proces. Uiteindelijk namen ongeveer zeventig mensen deel aan de verbouwing. Binnen een maand werd de grijze metro van München omgetoverd tot een vrolijk kleurrijk hoogtepunt.

Er werden geen structurele veranderingen aan de tunnel aangebracht. In plaats daarvan werkte het collectief uitsluitend aan het ontwerp. Het doel was om de metro zo aangenaam mogelijk te maken voor voorbijgangers. Het gebruik van amorfe cirkels dient bijvoorbeeld om de tunnel visueel korter te maken. Alles werd in roze gehouden – muren, plafond en vloer. Volgens de betrokken architecte, Hanna Fastrich, compenseert roze agressie, heeft het een kalmerend effect en maakt het mensen optimistisch. Door de lichtere kleur lijkt de tunnel ook breder. En om ervoor te zorgen dat het effect van de campagne zo lang mogelijk aanhoudt, werd er graffitibescherming op de muren aangebracht. Naast de kleurwijzigingen werkten de gemeentelijke autoriteiten ook met stedenbouwkundige maatregelen. Ze plaatsten bijvoorbeeld afvalbakken in de tunnel om deze schoon te houden.

Bij het herontwerp van de metro in München hebben de gemeentelijke autoriteiten altijd een inclusieve en participatieve aanpak gevolgd. Ze betrokken niet alleen de plaatselijke bewoners, gebruikers en bedrijven, maar ook deskundigen op het gebied van stadsontwikkeling en inclusie. De grootste moeilijkheid was echter dat ze alle problemen tegelijkertijd moesten oplossen. De vier weken durende sluiting van de tunnel tijdens het herinrichtingsproject en de bijbehorende verkeersomleiding was bijvoorbeeld een enorme bureaucratische inspanning.

Maar het collectief veranderde niet alleen de kleur van de tunnel. Ze creëerden ook de kunstgang „Metamorfose“. Deze bestaat uit een installatie van frames. Het doel is om een langetermijnconcept in te luiden. Per slot van rekening zal de verbouwde tunnel in zijn huidige vorm waarschijnlijk maar twee tot drie jaar bestaan. Dankzij de kunstcorridor kan de metro van München nu professioneel en curatorisch gebruikt blijven worden. Tegelijkertijd dient hij als openbare galerie. En inderdaad, veel lokale kunstenaars vragen om ideeën en concepten.

Het project is door 95 procent van de mensen positief ontvangen. De buurt en de gebruikers van de metro in München zijn dankbaar voor de veranderingen. „Veel mensen vertellen ons hoe helder deze tunnel er nu uitziet. Vroeger waren ze bang, maar nu kijken ze uit naar de tunnel als ze ’s avonds van hun werk naar huis rijden,“ zegt Sormani. „Mensen uit heel Duitsland nemen contact met ons op en het project slaat aan. Ze vragen om tips en informatie of willen dat we soortgelijke projecten in hun gemeente of stad uitvoeren. Veel stedenbouwkundige organisaties nodigen ons uit om ideeën uit te wisselen. De betrokken politici bedanken ons.“

De gemeentelijke autoriteiten hebben nog meer projecten op stapel staan. Deze omvatten het herontwerp van de openbare infrastructuur in München. Maar voor nu kijken we uit naar de officiële opening van de nieuwe, roze metro van München in augustus 2024. Hij is nu al toegankelijk en nodigt je uit om hem te ontdekken.

Ook interessant: In Hamburg kunnen medewerkers op de New Beiersdorf Campus ook buiten werken. Meer over de buitenfaciliteiten door Mertins Landschaftsarchitektur hier: Nieuwe Beiersdorf Campus