Kirchheimbolanden in de Pfalz, genesteld in een prachtig landschap met een indrukwekkende culturele geschiedenis. Verschillende „erfenissen“ van de graven van Nassau gaan vooral terug tot de barokperiode. Carl August von Nassau-Weilburg had hier zijn zomerresidentie in de 18e eeuw. Zijn zoon, prins Carl Christian, vestigde in 1770 zijn hoofdkwartier in Kirchheimbolanden en ontwikkelde samen met zijn vrouw Caroline von Oranien een levendig cultureel leven. Wolfgang Amadeus Mozart ging bijvoorbeeld in 1778 in op de uitnodiging van prinses Caroline en bespeelde het orgel in de protestantse St Paul’s Church, de kerk van de stad en het paleis.
Enige tijd geleden begon de stad na te denken over dit erfgoed en het weer zichtbaar en bruikbaar te maken. Als gevolg daarvan hebben het kasteel, de balzaal en de oranjerie na restauratie en herbestemming een nieuwe bestemming gekregen: Het kasteel is een bejaardentehuis geworden – de balzaal wordt nu gebruikt als woonhuis. Daartussen ligt een wijngaard, die eigenlijk een barokke terrastuin is. Aan het begin van de 21e eeuw waren er wijngaarden op de plek van de voormalige terrastuin, onderverdeeld door wild in elkaar gezette steunmuren. Professor Thomas Oyen van de afdeling Landbouweconomie en Landschapsarchitectuur van de Neubrandenburg University of Applied Sciences voerde een onderzoek uit naar de tuin. De resultaten van het onderzoek gaven een idee van de kwaliteit die de baroktuin ooit had en wekten de wens om hem nieuw leven in te blazen. Maar wat zo eenvoudig klonk, bleek een uitdaging om te realiseren.
Burgemeester Klaus Hartmüller formuleerde als doel van het project om de tuin aan het publiek te kunnen presenteren, in ieder geval in een vereenvoudigde vorm, maar in ieder geval weer met watercascades. Het werd al snel duidelijk dat dit een gigantische taak was en dat de fondsen van de stad niet toereikend zouden zijn om dit te financieren. Het budget voor de inventarisatie, landmeetkundige werkzaamheden en andere onderzoeken alleen al bedroeg ongeveer 50.000 tot 60.000 euro per jaar, wat door de gemeenteraad werd goedgekeurd. Er moesten echter projectpartners en sponsors worden gezocht voor de geschatte kosten van ongeveer 2,4 miljoen euro voor de reactivering van de tuin. Het agentschap thornkonzept van Dr. Lydia Thorn Wickert werd ingeschakeld om te bemiddelen tussen cultureel erfgoed en het vitale gebruik ervan, evenals tussen mensen die een verschil willen maken en degenen die het kunnen promoten.
Voor de verantwoordelijken gaat de revitalisering van de baroktuin ook over het omgaan met cultuur, het omgaan met cultureel erfgoed en culturele uitwisseling. Dr. Lydia Thorn Wickert zag vanaf het begin het interculturele potentieel van dit project. Daarom betrok ze de Eberhard Schöck Stichting voor het derde jaar bij het project, naast andere sponsors zoals Sparkasse Donnersberg, Louis Seitz Secura GmbH en Weingut Boudier Koeller. Als onderdeel van haar betrokkenheid stelde de stichting Oekraïense steenhouwersleerlingen en beeldhouwers in staat om enkele weken in de Pfalz door te brengen om het land en de mensen te leren kennen en een of twee werkstukken te hakken. Een andere partner was de Kaiserslautern Meesterhandwerkschool, waarvan de directeur Eckhard Mielke zelf uit Kirchheimbolanden komt. Aan de ene kant stelt de school de werkplaats en het gereedschap ter beschikking en aan de andere kant werken Duitse steenhouwersleerlingen en hun Oekraïense collega’s samen om werkstukken te hakken. Al het steenhouwwerk wordt uitgevoerd in Pfälzer zandsteen uit het Schweinstal.
Lees meer over de revitalisering van de baroktuin in Kirchheimbolanden in STEIN van maart 2016.