Religie en de stad
Religie is terug in het publieke debat. Crucifixen maken deel uit van de inventaris in openbare gebouwen – in ieder geval in Beieren. Tegelijkertijd verwerpen sommige burgers religies, zoals de islam, als onderdeel van de moderne Duitse identiteit. De architectuur van moderne religieuze gebouwen heeft te maken met deze debatten.
Religie heeft altijd het stadsbeeld over de hele wereld beïnvloed. Vandaag de dag worden de grote Duitse steden gekenmerkt door verschillende religieuze banden. Deze zijn niet langer noodzakelijkerwijs gekoppeld aan geografische omstandigheden of nationale grenzen. Bewoners zien bestaande religieuze gebouwen als een vast onderdeel van het stadsbeeld, als een geaccepteerde realiteit. Nieuwe religieuze gebouwen daarentegen, zoals de „Centrale Moskee“ in Keulen, leiden vaak tot verhitte sociale en politieke debatten. Een gunstig moment dus voor een publicatie over de relatie tussen religie en de stad.
Een persoonlijk perspectief
In het boek „Religie en de stad“ presenteren de architecten Ansgar en Benedikt Schulz uit Leipzig vijf posities van hedendaagse religieuze gebouwen in Duitsland. Hiervoor interviewden ze de architecten Paul Böhm, Jost Haberland, Wilfried Kühn en Andreas Meck. Een persoonlijk voorwoord van de twee redacteuren introduceert de selectie en beschrijft hun weg naar „Religie en stad“. De architecten vertellen over hun jeugd in een katholieke parochie en over professionele successen, zoals de realisatie van de Probstei-kerk in Leipzig in 2015. Ansgar en Benedikt Schulz komen onder andere tot de conclusie dat het heilige niet duidelijk binnen een type kan worden gedefinieerd. In plaats daarvan hebben alle geanalyseerde projecten een gemeenschappelijk kenmerk: ze spelen een belangrijke rol in de geschiedenis en identiteit van de betreffende stad.
Verschillende gebedshuizen
Ansgar en Benedikt Schulz leiden de lezer aan de hand van visualisaties en tekeningen levendig door het interreligieuze concept „House of One“ van Kuehn Malvezzi, dat in Berlin Mitte zal worden gerealiseerd. Ze presenteren ook de „Seliger Rupert Mayer“ kerk in Poing bij München van Meck Architekten. Het nog niet gerealiseerde project „Nieuwe Synagoge“ in Potsdam van het Berlijnse Haberland Architekten wordt ook gepresenteerd, evenals de onlangs veelbesproken „Centrale Moskee“ van architecten Gottfried en Peter Böhm in Keulen. De „Probsteikirche“ in Leipzig, ontworpen door Ansgar en Benedikt Schulz zelf, komt ook aan bod in het boek met een waarderende bijdrage van de Zwitserse architect Mario Botta.
Vergezeld van levendige perspectieven, technische tekeningen en foto’s geeft het boek een spannend inzicht in de diversiteit van hedendaagse sacrale gebouwen in Duitsland. Ansgar en Benedikt Schulz illustreren op gedenkwaardige wijze hoe architectuur ertoe kan bijdragen dat religie weer een publiek onderwerp wordt. De projecten karakteriseren de identiteit van hun steden op verschillende manieren. De „Seliger Rupert Mayer“ kerk in Poing, bijvoorbeeld, voltooit het beeld van een nieuw stadscentrum en is een populair middelpunt in het dorp geworden. De „Centrale Moskee“ in Keulen kenmerkt de stedelijke identiteit minder in termen van stedenbouw dan in symbolische zin. De bouw van een moskee in het stadscentrum werd een symbool voor het begin van de integratie van andere religies in de lokale identiteit. Reden genoeg voor Mario Botta om moderne religieuze gebouwen op een heel andere manier te beschrijven: als „tekens van onze tijd“.