Rebecca Horn in het Haus der Kunst

Het Haus der Kunst in München wijdt een grote overzichtstentoonstelling aan de kunstenares Rebecca Horn. De tentoonstelling biedt een overzicht van het levenswerk van de gerenommeerde kunstenares dat zich uitstrekt over zes decennia.

Rebecca Horn, geboren in Michelstadt in het Odenwald in 1944, studeerde in de jaren 1960 aan de Universiteit voor Schone Kunsten in Hamburg. In 1971 ging ze met een beurs naar Londen om aan St Martin’s School of Art te studeren. Een jaar later ging ze naar New York, waar ze tot 1981 woonde. In die tijd pendelde ze tussen New York en Berlijn. Naast haar artistieke activiteiten gaf ze ook les aan het California Art Institute, de Universiteit van San Diego en de Universiteit voor de Kunsten in Berlijn, waar ze tot 2010 professor was.
De kunstenaar kan terugkijken op een indrukwekkende carrière en nam op 28-jarige leeftijd deel aan Documenta 5.

Nieuw gedigitaliseerd filmmateriaal uit het vroege werk van Rebecca Horn vormt het middelpunt en tegelijkertijd de opmaat tot de tentoonstelling. In Performances I (1972) en II (1973) onderzoekt Rebecca Horn de beheersbaarheid en uitbreiding van het lichaam, waarbij ze draagbare constructies van katoen en metaal gebruikt om vreemde sensaties op te roepen. De omringende ruimtes verwijderen zich van de hoofdruimte „als verlengstukken“, zoals de curator van de tentoonstelling Jana Baumann uitlegt, verwijzend naar het feit dat de kunstenaar haar vroege performances beschrijft als „lichaamsverlengstukken“. Head Extension (1972) en Unicorn (1970-72), die Rebecca Horn toonde op Documenta 5 in Kassel, zijn ook te zien in de tentoonstelling.
In haar vroege werk richtte ze zich ook op de kracht van transformatie door het benaderen en beleven van verschillende identiteiten. Ze maakt werken die een dubbele aard van mens en dier laten zien, waarbij ze speelt met maskers, verbanden en dierenveren die gebruikt worden in haar acties, waardoor ze verschillende associatiemogelijkheden biedt. In haar werken onttrekt ze zich vaak aan sociale classificaties en gendercategorieën. Dit krijgt ook speciale aandacht in de tentoonstelling. Het medium film is een belangrijk medium voor haar. Dans, vooral ballet, is een terugkerend motief in haar vroege werken.

Haar werk is ook gewijd aan het thema oorlog en sluit aan bij Adorno’s uitspraak dat het schrijven van een gedicht na Auschwitz barbaars is (1951). De site-specific werken Konzert für Buchenwald. Deel 1 Straßenbahndepot (1999) en Konzert für Buchenwald. Deel 2 Schloß Ettersburg (1999) dienen ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Holocaust. Maar het is ook gewijd aan de slachtoffers van recentere oorlogen. De Toren van de Naamlozen uit 1994 verwijst bijvoorbeeld naar de slachtoffers van de post-Joegoslavische oorlogen. Het werk Inferno, waarin ziekenhuisbedden tot 14 meter hoog zijn opgestapeld, waar een flits van elektrisch licht doorheen wordt gericht. Het werk verbeeldt visueel de waanzin van het lijden. Het is een meeslepende ruimtelijke installatie van Rebecca Horn die typerend is voor de jaren 1990.
De ineenstorting van veel ecosystemen maakt ook deel uit van haar werk. Het werk Circle for Broken Landscape (1997) benadrukt de gevolgen van het handelen van de mens op zijn omgeving. Het verwijst naar de onderwerping en uitbuiting van de natuur en ook naar de relatie tussen mens en dier. Tegelijkertijd benadrukt het ook de menselijke drang om alles te controleren. In de tentoonstelling zijn ook latere werken van Rebecca Horn te zien. Hauchkörper uit 2017, haar laatste grote groep werken, is ook te zien.

Het oeuvre van de kunstenaar omvat veel werken die moeilijk te overzien zijn, maar de curatoren Jana Baumann en Radia Soukni zijn daar toch in geslaagd. Eén thema loopt als een rode draad door het werk van de kunstenaar, namelijk dat van de mens en zijn relatie tot de natuur, cultuur, technologie en het menselijke en niet-menselijke, dat de curatoren ook hebben opgepakt. Veel van de werken die in de tentoonstelling te zien zijn, zijn door de kunstenaar zelf gemaakt of zijn in bruikleen gegeven door grote instellingen zoals de Tate.
De tentoonstelling opent op 26 april en loopt tot 13 oktober.

Foto’s: Overzicht van de tentoonstelling op
Haus der Kunst München
Foto: Markus Tretter
© VG Bild-Kunst, Bonn 2024