Pulitzer Prize 2021 gaat naar architect

In 2020 publiceerde BuzzFeed News een serie reportages van Alison Killing en twee collega’s over geheime detentiekampen in China. Voor hun werk zijn de Britse architect en haar collega’s nu bekroond met de Pulitzer Prize for International Reporting 2021. Lees hier waar ze verslag van hebben gedaan.

De Britse architecte Alison Killing heeft een Pulitzer Prize gewonnen. Nee, je hebt niet verkeerd gelezen – we hebben het niet over de prestigieuze Pritzker Prize, ook wel bekend als „de Nobelprijs van de architectuur“.(Onze collega’s bij Baumeister kunnen je vertellen wie de Pritzker Prize van 2021 heeft gewonnen). We hebben het over de Pulitzer Prize, de Amerikaanse mediaprijs voor uitmuntend journalistiek, literair en muzikaal werk.

Als je de Pritzker Prize de „Nobelprijs van de architectuur“ noemt, zou je de Pulitzer Prize gelijk kunnen stellen aan de Oscars. De prijs wordt namelijk in verschillende categorieën uitgereikt. Deze omvatten journalistieke genres (Breaking News, Investigative Journalism, Audio Reporting, Breaking News Photography), maar ook fictie, biografie, poëzie en muziek. Daarnaast is er de extra categorie „Special Awards and Citations“. De Pulitzer Prize van 2021 in deze categorie ging naar Daniella Frazier – de Amerikaanse die de moord op George Floyd vastlegde, waardoor wereldwijd protesten ontstonden tegen politiegeweld.

Maar terug naar Alison Killing. Hoe wint een architect een Pulitzer Prize? Laten we één ding duidelijk stellen: Ze heeft hem niet alleen gewonnen. Samen met journaliste Megha Rajagopalan en programmeur Christo Buschek won ze de Pulitzer Prize 2021 in de categorie „International Reporting“.

Deze categorie bekroont een uitmuntend voorbeeld van verslaggeving over internationale zaken. Het maakt niet uit welk journalistiek genre het is. Aan de prijs is 15.000 US dollar verbonden.

Alison Killing schreef samen met Megha Rajagopalan en Christo Buschek een serie artikelen voor BuzzFeed News, een Amerikaanse nieuwswebsite. Daarin identificeerden ze enorme nieuwe infrastructuren die de Chinese overheid mogelijk heeft gebouwd voor de massale opsluiting van moslims in het grensgebied van Xinjiang. Hiervoor gebruikten de drie satellietbeelden, interviews met een aantal voormalige gevangenen – en architectonische expertise.

„Beroepsopleidingscentra“ voor moslimminderheden in China

Alison Killing brengt architectonische expertise in het team. Ze is architect en geoanalist. In 2010 richtte ze Killing Architects op in Rotterdam. Dit gebruikt haar expertise in architectuur en stedenbouw om urgente maatschappelijke vraagstukken te onderzoeken. Deze omvatten surveillance in steden, migratie en het blootleggen van een geheim netwerk van detentiecentra. Killing Architects gebruikt hiervoor kaarten en data.

Deze twee instrumenten hielpen ook bij het internationale rapport over de omstandigheden in Xinjiang. Volgens het Pulitzer Prize-winnende artikel worden duizenden leden van de Oeigoerse en Kazachse moslimminderheden momenteel ondergebracht in zogenaamde beroepsopleidingscentra. De redenen hiervoor zijn vaak onduidelijk voor de mensen die er zijn ondergebracht. Voormalige gevangenen spreken echter van overtredingen zoals het praktiseren van de moslimreligie, het bezoeken van familieleden in het buitenland of het gebruik van de berichtendienst WhatsApp, die in China verboden is.

Volgens Killing, Rajagopalan en Buschek beweert de Chinese regering dat ze actie onderneemt tegen extremisme met de centra, die doen denken aan concentratiekampen. De mensen die er naartoe worden gestuurd, worden gederadicaliseerd en getraind – bijvoorbeeld in het Mandarijn. De voormalige gevangenen – en het is moeilijk om in dit geval van gevangenen te spreken, omdat de centra niet door het Chinese rechtssysteem zijn voorgeschreven en geen van de gevangenen officieel is gearresteerd, laat staan veroordeeld – maken echter melding van gevangenisachtige omstandigheden, overbevolking en dwangarbeid. Volgens het rapport vormt vooral de overbevolking een infrastructuurprobleem voor de Chinese overheid.

Dit is waar Alison Killing, Megha Rajagopalan en Christo Buschek in het spel komen. Het trio heeft zich ten doel gesteld de centra te vinden. Hoewel er in 2018 in Xinjiang naar schatting zo’n 1.200 kampen waren waar Oeigoeren en Kazakken werden vastgehouden, waren slechts een paar van de locaties bekend.

Om naar meer kampen te zoeken, gebruikten Killing en haar collega’s satellietbeelden van de regio. De Chinese kaartapplicatie Baidu (net als GoogleMaps, alleen gecensureerd) speelde hen in de kaart. Baidu had de locaties van de kampen op zijn kaarten gecensureerd – maar blijkbaar niet handig genoeg. Killing en haar collega’s merkten een patroon op: De tegels die Baidu gebruikte om de locaties te censureren verschilden van de standaard tegels.(Je kunt meer lezen over hoe Killing, Rajagopalan en Buscheck de kampen vonden in dit artikel, waarin de drie hun aanpak onthullen).

Deze tegels onthulden de locaties van de kampen (Gif: BuzzFeed News en Baidu maps)

Toen ze de locaties eenmaal wisten, konden Killing en haar collega’s ze vergelijken met kaarten van externe leveranciers van satellietgegevens. Zo konden ze in totaal 268 nieuwe gebouwencomplexen identificeren die tussen 2017 en 2020 werden gebouwd.

Alison Killing ondersteunde het onderzoek niet alleen met haar expertise als geoanalist. Als architect kon ze ook inschatten hoeveel mensen er in de gebouwen konden worden ondergebracht. In het artikel worden verschillende kampen genoemd die tienduizenden mensen kunnen herbergen. In tegenstelling tot de kampen die voor 2017 werden gebouwd, hebben ze de kenmerken van streng beveiligde gevangenissen in andere delen van China. Naast wachttorens en administratieve gebouwen is er veel prikkeldraad en zijn er kleine binnenplaatsen met betonnen muren. De plattegronden van de hoofdgebouwen laten weinig natuurlijk licht binnen. Lange gangen met cellen aan beide kanten leiden van de ene naar de andere kant. Het is moeilijk voor te stellen hoe het leven is als er tot 15 mensen op 20 vierkante meter ruimte wonen.

Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om u aan te moedigen de verslagen van Alison Killing, Megha Rajagopalan en Christo Buschek te lezen. De artikelen zijn in het Engels geschreven en zijn wat langer. Maar na het lezen zult u ten eerste weten wat Killing, Rajagopalan en Buscheck te weten zijn gekomen over de activiteiten in Xinjiang sinds 2016 – informatie die u waarschijnlijk niet eerder in het nieuws hebt gezien. En ten tweede leer je hoe kaarten en gegevens kunnen worden gebruikt om geheime overheidsactiviteiten aan het licht te brengen.

Je kunt het eerste artikel hier vinden, de andere artikelen zijn erin gelinkt.

Plaatsen van ruimtelijke segregatie zonder censuur werden getoond in een tentoonstelling in New York: begin 2021 besprak de tentoonstelling „Reconstructions: Architecture and Blackness in America“ in het MoMa de rol van Amerikaanse architectuur in structureel racisme.