Overlijdensbericht Cornelia Hahn Oberlander

Cornelia – altijd twee stappen vooruit! Cornelia Hahn Oberlander overleed eind mei 2021 op 99-jarige leeftijd – een maand voor haar 100e verjaardag. De Canadese landschapsarchitecte met Duitse roots werd beschouwd als de „grande dame van de landschapsarchitectuur“. Een overlijdensbericht.

Een maand voor haar 100e verjaardag overleed Cornelia Hahn Oberlander op 22 mei 2021 in Vancouver op 99-jarige leeftijd. Degenen die haar liefkozend bij haar voornaam noemden, spraken hun immense respect uit voor wat ze bereikte als een wereldberoemde landschapsarchitect. Tegelijkertijd eerden de mensen om haar heen altijd haar vrijgevigheid, haar interesse in het ontmoeten en verbinden van mensen en haar vermogen om haar schat aan kennis met anderen te delen.

Cornelia Hahn Oberlander was meer dan 70 jaar lang een van de belangrijkste figuren in de internationale landschapsarchitectuur. Ze werd opgeleid aan Harvard door enkele van de meest gerespecteerde planners van de 20e eeuw – waaronder Walter Gropius. Na haar afstuderen studeerde ze bij de meesters van de landschapsarchitectuur, James Rose en Dan Kiley. Als zesde vrouw die landschapsarchitectuur studeerde aan Harvard, maakte Cornelia Hahn Oberlander de weg vrij voor veel vrouwen in het vak. Ze gaf het goede voorbeeld en zorgde voor zelfvertrouwen en steun voor vrouwen in een beroep dat tot dan toe door mannen werd gedomineerd.

Altijd haar tijd vooruit

Cornelia Hahn Oberlander was een landschapsarchitect die een voorbeeld was van de hoogste normen in ontwerpprocessen. Ze onderzocht elk project zorgvuldig. Hoe en met welke nauwgezetheid is te lezen in het boek „Cornelia Hahn Oberlander: Making the Modern Landscape“ van Susan Herrington. Ze was het huidige discours altijd twee stappen voor, was halverwege de 20e eeuw al betrokken bij participatieve processen in het ontwerp van buitenleefomgevingen en ontwikkelde verschillende matrices, d.w.z. evaluatiecriteria voor speeltuinprogramma’s, zodat speeltuinen aantrekkelijker werden voor zowel kinderen als ouders door middel van ontwerpelementen en zachte grondmodellering en terreinindeling.

Toewijding aan inheemse volken

Toen ze eind jaren 1970 het UBC Antropologie Museum ontwierp, bespraken zij en architect Arthur Erickson de erkenning en respectvolle architectonische integratie van de tradities van de First Nations. Samen richtten de twee ontwerpers zich op de tradities van de inheemse volken in Canada, zowel in de vorm van het gebouw als in het gebruik van planten. Cornelia Hahn Oberlander bracht de genezing van het land tot uitdrukking met inheemse planten in een zacht glooiend landschap.

Ongeëvenaard ontwerptalent

De afgelopen jaren heeft Cornelia Hahn Oberlander veel gewerkt in het noordwesten van Canada. Ze werd daar door de inheemse bevolking uitgenodigd om landschappen te ontwerpen voor scholen en openbare gebouwen. Hier integreerde ze landschapsarchitectonische ingrepen die zorgvuldig reageren op het lokale klimaat, de klimaatverandering en de mensen. In gesprekken met haar uitte ze altijd haar diepe genegenheid en dankbaarheid voor de Northwest Territories en haar werk daar. Cornelia’s gevoelige ontwerptalent, dat ze keer op keer op alle schaalniveaus demonstreerde, en haar begrip voor de lokale omgeving en de lokale bevolking zijn ongeëvenaard. Bovendien is Cornelia Hahn Oberlander gedurende haar 70-jarige carrière altijd beschouwd als een pionier op het gebied van eigentijdse en toekomstgerichte planning.

Cornelia Hahn Oberlander in het middelpunt van baanbrekende projecten

Cornelia Hahn Oberlander heeft alle prestigieuze prijzen en onderscheidingen ontvangen die er op lokaal, nationaal en mondiaal niveau bestaan om landschapsarchitecten te eren. Ze heeft vele eredoctoraten op haar naam staan, evenals de hoogste civiele onderscheidingen van Canada, British Columbia en recentelijk de zeldzaam toegekende „Freedom of the City Award“ van Vancouver. Ze heeft ook samengewerkt met enkele van de meest prominente architecten van deze en de vorige eeuw. Ze is ook verantwoordelijk geweest voor tal van baanbrekende projecten, waaronder complexe en baanbrekende technologieën op het gebied van groene daken, het ontwerp van speeltuinen, het ontwerp van openbare open ruimten, het ontwerp van beplanting en vooral het gebruik van inheemse planten.

Landschapsarchitectuur als haar voertuig

Naast haar indrukwekkende ontwerpen was ze ook erg gul met haar tijd voor studenten, professionals en onderzoekers. Tot voor kort deelde Cornelia haar wijsheid met onze UBC-studenten. Ze legde haar projecten ter plekke uit, kwam langs op atelierbijeenkomsten en moedigde studenten aan met haar opbouwende kritiek. Cornelia Hahn Oberlander woonde de meeste lezingen van de School of Architecture and Landscape Architecture bij en presenteerde haar projecten in lezingen aan onze studenten. Cornelia leefde en ademde landschapsarchitectuur. Landschapsarchitectuur was uiteindelijk haar voertuig voor het verbinden, inspireren passie, het aanzwengelen van gesprekken en ook het initiëren van politiek activisme om de natuur en het milieu en mensen te beschermen in Canada en over de hele wereld.

Sterke en inspirerende persoonlijkheid

Cornelia ontvluchtte Nazi-Duitsland met haar moeder en zus twee weken na de „Reichskristallnacht“. Dit was een ervaring die altijd diep in haar bewustzijn heeft geworteld. We spraken in talloze gesprekken over de gebeurtenissen. Ik ben zelf Duits-Canadees en daarom gevoelig voor het onderwerp. Ik voelde me nederig toen ik hoorde hoezeer zij de Duitse cultuur, taal en verbondenheid levend hield, ook al moest haar familie het land ontvluchten. We genoten ervan om steeds weer Duits te praten en deelden ook de humor van de Duitse taal.

Haar wijsheid moet worden doorgegeven

Cornelia straalde positiviteit uit. Ze inspireerde ook iedereen die ze ontmoette over landschapsarchitectuur, geschiedenis, het milieu, maar vooral hoe mensen zich met het milieu kunnen bezighouden. Dus elke keer als ik haar huis verliet, of nadat we samen hadden gegeten, of ze was aanwezig op mijn feestjes, of we zaten in haar tuin te genieten van de planten en de zachte grondmodellering van haar tuin (ze zei altijd „grondmodellering is belangrijker dan planten“ en daar was ik het mee eens), ging ik verkwikt en geïnspireerd weg. Bij haar zijn, luisteren, observeren en leren was een geschenk dat niet gemakkelijk in woorden kan worden omgezet. Cornelia’s geschenk aan ons allen is haar liefde voor landschapsarchitectuur. Het is daarom onze plicht om haar wijsheid door te geven aan toekomstige generaties landschapsarchitecten en daarbuiten.

Lees meer over Daniel Roehr en Cornelia Hahn Oberländer hier bij topos magazine.