Rummel publiceert haar bevindingen over het fenomeen restruimte in vijf delen, verdeeld over 318 pagina’s. De definitie van restruimte wordt na elk deel opgebouwd. De definitie van restruimte wordt na elk deel opgebouwd. Het proefschrift was aanvankelijk bedoeld om het potentieel voor redensificatie van ongedefinieerde ruimtes te onderzoeken. Het neemt echter al snel een andere richting aan. Namelijk om te bepalen of de stad het verlies van restruimte überhaupt kan goedkeuren. In deel twee gaat de auteur op zoek naar bestaand onderzoek naar het fenomeen. Ze realiseert zich dat er hiaten in de kennis zijn die alleen kunnen worden opgevuld door veldonderzoek. In deel drie en vier worden restruimtes in Ludwigshafen en München opgespoord, geanalyseerd en gedocumenteerd.
Bijbehorende grafieken en onbewerkte foto’s ondersteunen de intentie om geen vertekend beeld te geven van de overgebleven ruimte. Aan het begin belooft Rummel het fenomeen restruimte „transparanter“ te maken. In deel vijf dringt echter het besef door dat restruimte een onopgelost fenomeen moet blijven. Anders kan het zijn rol in de stad niet meer vervullen. Daarom erkennen veel mensen de waarde van restruimte niet. Toch heeft het een speciale betekenis die andere stedelijke ruimtes niet hebben. De gebruikers zien het als een vrije ruimte voor ontwikkeling. Het biedt hen een verscheidenheid aan gebruiksmogelijkheden, flexibiliteit, kansen en geluk.
Onbestemde ruimten in steden: aan te bevelen?
De auteur stelt haar lezers vaak retorische vragen. Aan de ene kant creëren deze een emotionele band met het onderwerp, maar aan de andere kant overweldigen en verwarren ze de lezer. De „analoge plaatvoeg“, die verwijst naar de voeg tussen twee trottoirtegels en hun relatie tot de resterende stedelijke ruimte, vormt het centrale thema van het werk. Het voorkomt ook dat de lezer het overzicht verliest. Wie echter niet vertrouwd is met het onderwerp, zal moeite hebben met het tweede deel. De vele verwijzingen en kruisverwijzingen maken het lezen vervelend en zouden beter te begrijpen zijn als je de inhoud en betekenis ervan kende. Dit deel biedt echter ook interessante praktische en theoretische benaderingen. Deze worden gebruikt om unieke „onderzoeksinstrumenten“ te ontwikkelen en toe te passen op de onderzochte steden. Een daarvan is het „zone of suspicion“ instrument, dat wordt gebruikt om restruimte op te sporen en te documenteren.
Het proefschrift is gericht op een gespecialiseerd publiek. Het spreekt echter een breed spectrum van lezers aan door het gebruik van begrijpelijke technische taal. Iedereen die zich bezighoudt met het ontwerp en de planning van stedelijke ruimte wordt uitgenodigd zich af te vragen: hoe heb ik restruimte tot nu toe begrepen? Iedereen die bereid is om met Rummels ideeën aan de slag te gaan, zal geïnspireerd raken.
Achtergrond bij dit artikel: In een seminar van professor Udo Weilacher, leerstoel Landschapsarchitectuur en Transformatie (LAT) aan de Technische Universiteit München, kregen studenten in het zomersemester van 2021 een voorproefje van het vakgebied. Masterstudenten landschapsarchitectuur aan de Technische Universiteit München schreven boekrecensies van hun eigen keuze uit vakliteratuur in een „schrijfworkshop“. Wepresenteren geselecteerde recensies op onze website.
Een overzicht van andere boekbesprekingen van het seminar vind je hier.
Ook interessant: Klik hier voor Lena Lämmle’s recensie van het boek „The Ideal City – Exploring Urban Futures“.
