"Je doet niet iets
Mies van der Rohe,
Valerio Olgiati,
1955 AD.
In hun boek „Reminiscentie“ schetsen Benedict Esche en Benedikt Hartl de speciale relatie tussen gebouw en architect. Daarin komen baanbrekende architecten aan het woord die schrijven over hun architectonische invloed en de impact daarvan op hun eigen werk. Hier reflecteert Valerio Olgiati op de tegenstrijdige aard van het Barcelona Paviljoen van Mies van der Rohe:
„Mijn favoriete voorbeeld is misschien wel het maximaal moderne gebouw, namelijk het Barcelona Paviljoen van Ludwig Mies van der Rohe. Ik waardeer dit gebouw boven alle andere, juist omdat dit gebouw geen duidelijkheid schept in de zin van hoe de afzonderlijke onderdelen zich tot elkaar verhouden. Het is prachtig om het Paviljoen van Barcelona te bestuderen omdat het vol contrasten zit. Mies is er op meesterlijke wijze in geslaagd om ons dichter bij een holistische wereld te brengen door middel van een hele reeks verschillende contrasten op een manier die andere zogenaamde heldere en niet-conflicterende gebouwen nooit kunnen bereiken. Het eerste wat je ziet als je naar het Barcelona Paviljoen kijkt, zijn de verschillende marmeren en terrazzostenen. Dit zijn de dominante verticale elementen. Je realiseert je echter al snel dat de stenen muren geen lasten dragen, maar slechts fungeren als ruimte-organiserende elementen. Dan realiseer je je dat de steunen de last van het dak dragen, maar dan zie je weer dat deze steunen kruisvormig zijn en omlijst met sterk reflecterend chroom, wat weer niet toevallig is, want deze vorm en het materiaal van het oppervlak ontkennen opzettelijk hun eigen bestaan volledig, hoewel deze steunen de primaire statische elementen van het paviljoen zijn. Later kom je een ondiepe plas water tegen van slechts tien centimeter diep. Het water in deze poelen is absoluut stil, als een spiegel. Maar als je dan langs dit absoluut stille water loopt, merk je de ronde stenen op die op de bodem van de poel liggen. We weten allemaal dat ronde stenen alleen ontstaan in bewegend en turbulent water. Ik kan me niets tegenstrijdigers voorstellen dan deze ronde stenen in deze stilstaande plas water, die eigenlijk in een turbulent waterlichaam thuishoren. Er valt nog veel meer te zeggen over het Barcelona Paviljoen. Maar alleen al deze twee aspecten van dit gebouw laten zien wat architectuur kan zijn; een sensuele manier van denken. De contrasten die Mies in al zijn gebouwen construeerde waren stuk voor stuk van grote landschappelijke kracht. Een orthodox modernistische architect zou ongetwijfeld problemen hebben gehad met deze architectuur, omdat het buiten zijn denkwereld en waarschijnlijk ook zijn verbeelding lag. Veel hedendaagse architecten zullen het ook moeilijk vinden om dit alles te begrijpen, omdat ze emotionaliteit opvatten als de representatie van het onbewuste ego en de discipline missen om op een tegenstrijdige manier te denken en te ontwerpen. De architectuur van Mies zal de tand des tijds doorstaan. Het toont de uitdrukkingsvorm van een erkennende auteur en het is het werk van een meester met overweldigende capaciteiten.“
Meer informatie over het boek vind je hier
