MKG Hamburg nodigt je uit voor een thuiswedstrijd in Memphis

Sinds mei 2021 beschikt het Hamburgse Museum für Kunst und Gewerbe MK&G over nieuwe werk- en vergaderruimtes. Het eclectische interieurconcept is ontworpen door Studio Besau Marguerre. In ons interview vertellen de twee ontwerpers Eva Marguerre en Marcel Besau hoe een vondst op de zolder van het MK&G de centrale impuls voor het project werd.

BAUMEISTER : Hoe is de opdracht voor het project tot stand gekomen?
EVA MARGUERRE : Tulga Beyerle, die in 2018 de leiding van het MK&G overnam, kende ons werk en benaderde ons daarom. Na een eerste kennismaking zijn we eigenlijk vrij snel direct aan de slag gegaan met de opdracht voor de werkruimtes.

Thuiswedstrijd met ere

B : Hoe worden de werkruimtes gebruikt?
E M : Het is een gemengde kantoorruimte. Enerzijds werken er medewerkers van de afdelingen marketing en social media. Aan de andere kant is er een grote vergaderruimte voor heel MK&G. Het is een zeer prestigieuze ruimte die vroeger niet bestond. Vroeger werden er in de bibliotheek krukjes bij elkaar gezet om te vergaderen. Natuurlijk vervult zo’n vergaderzaal ook een belangrijke representatieve rol, want veel mensen die belangrijk zijn voor het museum komen er samen, niet in de laatste plaats mecenassen en politici. Daarom was het ook belangrijk dat de ruimte echt voor het museum staat, een verhaal vertelt en een houding heeft. Dat was een enorm voordeel voor ons omdat we heel expressief konden zijn.
MARCEL BESAU : De grote zaal heeft ook een tweede functie: medewerkers kunnen er workshops organiseren en zich terugtrekken voor werkvergaderingen. Er is een centrale vergadertafel en een open ruimte ernaast die gebruikt kan worden om werkgroepen te organiseren.

B : Wat is er bijzonder aan om als ontwerper te werken voor een museum dat zelf veel met design te maken heeft?
M B : Natuurlijk waren we erg blij dat Tulga Beyerle ons benaderde voor deze opdracht. Als Hamburgse studio is het een grote eer om voor zo’n belangrijk Hamburgs instituut te werken. Het is een beetje als een thuiswedstrijd voor ons. We kennen de weg in de industrie en het werd ons al snel duidelijk dat we voor een conceptuele benadering wilden kiezen, waarbij we verschillende fabrikanten, producten en elementen wilden combineren, evenals traditionele of klassieke meubels met hedendaagse stukken. Op deze manier wilden we de levendigheid illustreren die kenmerkend is voor design en designgeschiedenis. Het museum, het MKG Hamburg in het algemeen en deze ruimte in het bijzonder moeten ontmoetingsplaatsen zijn – en dat is precies wat ons ontwerp wil uitstralen.

Geen overlay bij MKG Hamburg

B : Hoe heeft u objecten gevonden waarmee u uw concept kon realiseren?
E M : Het was belangrijk voor ons dat we niet zomaar iets aan het gebouw oplegden – er is al veel geschiedenis in het MK&G. Daarom keken we rond in het gebouw om te zien of er stukken waren die misschien konden worden gerecycled of gebruikt. We mochten ook naar de zolder van het MK&G, waar talloze oude meubels zijn opgeslagen – dat was echt spannend.

We vonden daar niet alleen meubilair voor ons project, maar ook oude platen van een tentoonstelling in Memphis. Ze waren daar perfect opgeborgen en door de jaren heen gewoon vergeten: prachtig materiaal, echt geweldig hout en helemaal bedrukt met die karakteristieke Memphis-patronen. Eigenlijk hebben we ons hele idee afgeleid van deze vondst. En natuurlijk konden we op een volledig duurzame manier werken. We ontwierpen een enorme tafel voor de vergaderruimte en lieten die door een timmerbedrijf bouwen uit verschillende van de panelen. De tafel vormt het middelpunt, waarrond we vervolgens vrij rustige meubels in natuurlijke en lichte wittinten hebben geplaatst. Elke stoel is anders, geen twee modellen zijn hetzelfde.

Dialogen met subject en object

B : Hoe wilt u dat museummedewerkers en gasten uw ruimte ervaren?
E M : In de grote vergaderzaal vertellen we designgeschiedenis met oude en hedendaagse klassiekers, maar ook met gloednieuwe ontwerpen van jonge labels. Iedereen die een plekje aan tafel zoekt, wordt direct geattendeerd op het thema dat het museum definieert. Dit creëert meteen een dialoog, een communicatie: op welke stoel wil ik zitten? Waarschijnlijk zit je bij elke vergadering op een andere stoel. En hoe je op een stoel zit, verandert ook je perceptie.
M B : Dat maakt design direct tastbaar en vergelijkbaar. Dat is natuurlijk een heel andere didactische benadering dan de presentatie van zulke stoelen in de museumzalen.
E M : Je gaat een directe dialoog aan met de objecten en vraagt je misschien af: „Wie heeft deze stoel gemaakt?“ Of je realiseert je: „Dat zit echt lekker.“ Het heeft gewoon iets heel levendigs.

Eclectica bij MKG Hamburg

B : In vergelijking met uw andere werken is de verscheidenheid aan vormen enorm. Waarom heeft u hier voor een andere aanpak gekozen dan bijvoorbeeld in uw ontwerp voor de Elbphilharmonie?
E M : We wilden bewust de locatie erbij betrekken. Op basis van het thema Memphis, waar de platenvondst ons onverwachts op bracht, hebben we toen de term eclecticisme bedacht. We wilden niet simpelweg een Memphis-interieur ontwerpen, wat ook had gekund. In plaats daarvan probeerden we het thema op te pakken, maar het bewust naar het heden te brengen: We combineerden het op een heel eenvoudige manier, met heel geometrische, rustige, duidelijke lijnen en zeiden: Memphis is een deel van de geschiedenis, maar elk van deze stoelen vertegenwoordigt een andere ontwerprichting, een andere stijl. Daarom paste de term eclectisch goed bij ons – ook omdat het past bij de geest van dit museum. Het MKG Hamburg is ook zeer open en veelzijdig als het gaat om zijn tentoonstellingsthema’s.

Geest van het huis

B : Had je voor dit project al een speciale band met de Memphis-beweging?
E M : Nee, helemaal niet. We zouden nooit op het idee zijn gekomen om het interieur te ontwerpen op basis van het Memphis-thema als er niet van die Memphis-platen op zolder hadden gelegen. Maar dat is ook het mooie van ons werk.

We proberen altijd heel individueel in te spelen op onze klanten en de locatie. Toch zeggen mensen dat ze onze kenmerkende stijl herkennen. Een voorbeeld is de concertzaal van de Elbphilharmonie. Alles is hier volledig onverzadigd van kleur, heel delicaat. Voor ons paste dit gewoon bij het gebouw en het thema muziek. In het MKG Hamburg was het een stukje geschiedenis dat op deze zolder werd bewaard. We hebben geen vooropgezet idee in ons hoofd. We ontmoeten de klanten, brengen samen tijd door, luisteren aandachtig, voelen de ruimtes en kijken: „Wat is de geest van het gebouw, van de ruimtes, en hoe kunnen we die overbrengen?“

B : Heeft u desondanks bepaalde principes die u altijd in acht neemt in uw ontwerpen?
E M : Een zeker evenwicht is altijd belangrijk. In het MK&G hebben we er bijvoorbeeld voor gezorgd dat je niet de vergaderzaal binnenloopt en volledig overweldigd wordt door de indrukken. Daarom hebben we bewust rustige elementen zoals het gordijn in de ruimte geïntroduceerd. Of de gele lampen boven de tafel, die speels maar toch heel rechtlijnig zijn. En naast de felle kleuren hebben we ook veel natuurlijke tinten en grijs gebruikt. Het is een gezellige sfeer en niet overladen met Memphis-kracht.

Gonzales Haase AAS, het architectenbureau van Pierre Jorge Gonzalez en Judith Haase, ontwierp ook twee kantoren. Het resultaat kun je hier bekijken.