McKinsey rapport: de weg naar netto nul

„De netto-nul overgang: Wat het zou kosten, wat het zou kunnen opleveren“ – McKinsey heeft een nieuwe publicatie uitgebracht. Hierin definieert het managementadviesbureau de stappen die overheden en bedrijven nu moeten nemen om de uitstoot van broeikasgassen netto nul te maken.

In januari 2022 publiceerde het managementadviesbureau McKinsey een rapport getiteld „The net zero transition: What it would cost, what it could bring“. In het rapport wordt gekeken naar de economische transformatie die nodig is om netto nul emissies te bereiken. Het kijkt ook naar de directe en indirecte effecten die deze verandering zou hebben op alle landen en alle sectoren van de economie.

De McKinsey-experts analyseren 69 landen en de sectoren die verantwoordelijk zijn voor ongeveer 85 procent van de CO₂-uitstoot. Hun analyse pretendeert niet uitputtend te zijn. Het is eerder een simulatie van een mogelijk, relatief ordelijk pad naar een doelstelling van 1,5 graad. Ze gebruiken het Net Zero 2050-scenario van het Network for Greening the Financial System.

Het rapport kan gratis worden gedownload van de McKinsey website.

McKinsey schat dat de noodzakelijke veranderingen in de wereldeconomie aanzienlijk zullen zijn. Op mondiaal niveau zal er ongeveer USD 9,2 biljoen aan uitgaven aan vaste activa nodig zijn om in 2050 netto nul emissies te bereiken. Dit is een toename van USD 3,5 biljoen ten opzichte van de huidige uitgavenniveaus.

Als rekening wordt gehouden met de toename van de uitgaven als gevolg van inkomens- en bevolkingsgroei en de verdere ontwikkeling van nationaal beleid voor het bereiken van een nulemissieniveau, zou de vereiste toename nog steeds ongeveer 1 biljoen dollar per jaar bedragen. Deze uitgaven zouden volgens McKinsey „front-loaded“ moeten zijn, wat betekent dat het volgende decennium kritiek is en de meeste investeringen vereist om in 28 jaar het netto nulniveau te bereiken.

Het rapport analyseert de ongelijke impact van het financieren van net zero in 2050 in verschillende landen en sectoren. Er wordt ook gewezen op risico’s zoals de volatiliteit van de energievoorziening. De belangrijkste boodschap is echter dat er een schat aan mogelijkheden is om het risico op de meest catastrofale gevolgen van klimaatverandering te verminderen.

De McKinsey-experts analyseren zeven energie- en landgebruiksystemen die samen verantwoordelijk zijn voor de meeste uitstoot wereldwijd:

Volgens hun berekeningen moeten deze systemen worden omgevormd om in 2050 netto nul uitstoot te bereiken. Aanbevolen acties zijn onder andere het afstappen van fossiele brandstoffen en overschakelen op elektriciteit zonder uitstoot; het aanpassen van industriële en landbouwprocessen; het verhogen van de energie-efficiëntie en het beheren van de vraag naar energie; het introduceren van een circulaire economie; het verminderen van de consumptie van koolstofintensieve goederen; het inzetten van technologieën voor het afvangen en opslaan van koolstof; en het versterken van de putten voor broeikasgassen.

McKinsey rapport beschrijft economische transformatie

In het netto-nul overgangsscenario laat het McKinsey rapport zien dat de wereldwijde uitgaven aan relevante vaste activa tussen 2021 en 2050 in totaal 275 biljoen dollar zouden bedragen. Dit komt overeen met ongeveer 7,5% van het jaarlijkse wereldwijde BBP, waarbij de grootste stijging wordt verwacht tussen 2026 en 2030.

De experts verzekeren ons echter dat de vraag ook aanzienlijk zal veranderen. Zo zou de vraag naar batterij- en brandstofcelelektrische voertuigen stijgen van 5% van de autoverkopen in 2020 tot 100% in 2050.

Terwijl de vraag naar elektriciteit zal verdubbelen, zal de productie van schone alternatieven zoals waterstof en biobrandstoffen meer dan vertienvoudigen. De experts voorspellen ook een herverdeling van banen, waarbij er meer nieuwe banen worden gecreëerd dan er oude verloren gaan.

Het McKinsey-rapport identificeert de sectoren waar de meest drastische veranderingen nodig zijn om tegen 2050 netto nul te bereiken. Sectoren zoals kolen- en gasgestookte elektriciteitscentrales en de automobielsector, die de grootste hoeveelheden broeikasgassen produceren, zijn goed voor ongeveer 20 procent van het wereldwijde BBP.

Een ander aanzienlijk deel van het wereldwijde BBP, ongeveer 10 procent, komt voor rekening van sectoren met emissie-intensieve toeleveringsketens, zoals de bouw. Het McKinsey-rapport geeft in detail aan wat de toename van banen, het verlies van banen en de reallocatie van banen zou betekenen voor elk van deze emissie-intensieve sectoren.

Het ongelijke effect van ontkoling

Het koolstofarm maken van de economie ziet er in elk land anders uit. McKinsey merkt in zijn rapport op dat landen met lage inkomens en producenten van fossiele brandstoffen meer zouden moeten uitgeven aan vaste activa voor de netto-nul overgang dan andere landen.

Dit ongelijke effect zou vooral landen als India, Bangladesh, Kenia en Nigeria treffen. In deze landen bevindt een groter deel van de banen, het bruto binnenlands product en de kapitaalvoorraad zich in CO₂-intensieve sectoren, die het meest getroffen zouden worden door ontkolingsmaatregelen. Tegelijkertijd staan deze landen bloot aan grotere fysieke risico’s als gevolg van klimaatverandering.

Het rapport benadrukt de ongelijke effecten en risico’s, maar wijst ook op de groeivooruitzichten die een netto-nul overgang voor alle landen met zich meebrengt. Dit omvat een focus op bestaand natuurlijk kapitaal zoals zonneschijn en bossen, maar ook een focus op technologische en menselijke hulpbronnen.

Uiteindelijk beveelt het McKinsey-rapport maatregelen aan voor alle belanghebbenden die te maken hebben met een energieneutrale overgang tegen 2050. De experts doen een duidelijke oproep voor weloverwogen en doortastende actie en benadrukken tegelijkertijd de extreme urgentie van de overgang naar een energieneutraal verbruik tegen 2050.

Deze drie actiecategorieën worden benadrukt in het McKinsey-rapport:

Hoewel de economische overgang naar energieneutraliteit tegen 2050 „grootschalig en complex in uitvoering“ zal zijn, wijst McKinsey er ook op dat de kosten en complicaties van een ongeordende overgang veel groter en riskanter zouden zijn.

De boodschap is duidelijk: hoe langer de overgang naar net-nul duurt, hoe duurder het zal zijn. McKinsey schetst een moedig maar noodzakelijk pad dat, ondanks de kosten en uitdagingen, veel hoop en potentieel in zich draagt.

Ook interessant: Lees hier over de financiering van klimaatadaptatie door de Duitse overheid.