Leve de Sagrada Familia

Ter gelegenheid van de 100e sterfdag van Antoni Gaudí zou Barcelona’s beroemdste bezienswaardigheid, de Sagrada Familia, in 2026 klaar zijn (eindelijk!). Maar dit zal niet gebeuren. Lees hier waarom.

De Sagrada Familia: de laatste kathedraal ter wereld

De Sagrada Familia is een wereldberoemd gebouw en de laatste kathedraal ter wereld die nog in aanbouw is. De architect, de Spanjaard Antoni Gaudí (1852-1926), zag slechts een klein deel van zijn meesterwerk gerealiseerd worden. Hij was zich ervan bewust dat de bouw van de Sagrada Familia tientallen jaren in beslag zou nemen. De voltooiing stond gepland voor 2026, de 100e sterfdag van de architect. Maar nu is de datum verder uitgesteld.

De kathedraal behoort tot de Catalaanse Art Nouveau periode, maar kan niet direct als zodanig worden gecategoriseerd vanwege zijn unieke kenmerken. Dit geldt ook voor de imposante, fantasierijke andere gebouwen van Gaudí die Barcelona sieren. Naast de Sagrada Familia staan ook Casa Vicens, Casa Battló, Park Güell en La Pedrera op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

De bouw van de imposante Sagrada Familia begon op 19 maart 1882 onder architect Francisco de Paula del Villar. Hij nam al een jaar later ontslag en Antoni Gaudí nam het project over. Hij veranderde sommige ontwerpen drastisch, maar behield enkele van de oorspronkelijke gotische elementen. Hij werkte tot het einde van zijn leven aan het project en woonde uiteindelijk zelfs in de kathedraal.

De Sagrada Familia opende zijn deuren op 7 november 2010. Op die dag werd het gewijd door de toenmalige paus Benedictus XVI in het bijzijn van 6.500 mensen. Met ongeveer 4,5 miljoen bezoekers per jaar is de kathedraal een van de populairste bezienswaardigheden in Europa. Meer informatie over een bezoek aan de kathedraal vind je op de website.

Een nieuwe datum voor de Sagrada Familia

Na 144 jaar bouwen zou de kathedraal ter ere van Gaudí in 2026 worden geopend. De pandemie van het coronavirus heeft echter roet in het eten gegooid. De bouwwerkzaamheden moesten in 2020 enkele maanden worden stilgelegd. De strikte lockdowns in Spanje vertraagden de plannen. Toch werd de Toren van de Maagd Maria, met zijn opvallende dodecagonale ster die ’s nachts gloeit, in december 2021 geopend.

Als de Sagrada Familia klaar is, zal het uit 18 torens bestaan. De hoogste toren, vernoemd naar Jezus Christus, zal 172,4 meter de lucht in steken. Dit maakt de Sagrada Familia de hoogste kerk ter wereld. De Minster van Ulm heeft dit record momenteel in handen met een hoogte van 161,5 meter.

Van de 18 torens van de Sagrada Familia zijn er op dit moment slechts acht voltooid. Ook de hoofdgevel ontbreekt nog. Er is nog geen nieuwe datum vastgesteld voor de voltooiing van de Sagrada Familia.

De ene toren na de andere

Aangezien de Sagrada Familia uitsluitend wordt gefinancierd door entreegelden en donaties van bezoekers, betekende de coronavirus-gerelateerde sluiting in 2020 dat er geen financiën meer waren. Vergeleken met 2019 verloor de Sagrada Familia in 2021 meer dan 81 miljoen euro. Het is het langste bouwproject ter wereld.

De nieuwe toren van de Maagd Maria was een belangrijk symbool van het bouwproces. Er was 44 jaar lang geen toren voltooid. Nu torent de op één na hoogste toren van het complex boven de stad uit. De torens van de evangelisten Lucas en Marcus worden hierna voltooid. Sinds juni 2021 kan er verder worden gebouwd, zij het vrij langzaam. 2030 is al uitgesloten als opleverdatum. Naar verwachting zal de bouw pas in 2024 weer op volle toeren gaan draaien.

Elke maand wordt de centrale toren, Jezus Christus, een beetje hoger. Zodra hij klaar is, zal hij een kruis met vier klokvormige armen hebben. In ware Gaudí-stijl zal het worden versierd met keramiek en glas. Het kruis zal 13,5 meter breed zijn en ’s nachts verlicht worden.

Conflicten met de buurt

Een wandeling in de buurt van de Sagrada Familia laat zien dat het bouwproces ook los van de corona-gevolgen in de problemen zit: aan veel ramen in de buurt hangen posters en lakens met boze boodschappen in het Catalaans. De mensen in kwestie zijn bewoners van de Mallorca-straat, die recht tegenover de Gloria-gevel wonen die momenteel in aanbouw is. Deze gevel staat ook wel bekend als de gevel van de glorie. Hij is gewijd aan de verrijzenis en hemelvaart van Jezus Christus.

Er worden trappen gebouwd om bij de gevel en de hoofdingang te komen, die zich daar in de toekomst zullen bevinden. Hiervoor moeten echter verschillende gebouwen in de Mallorca-straat worden gesloopt. Duizenden buurtbewoners zouden hierdoor hun huis verliezen.

Bovendien heeft de stad Barcelona het gebied waar de gevel momenteel wordt gebouwd aangewezen als groene ruimte. Voetgangers en fietsers zouden hier dus voorrang moeten krijgen. De huidige plannen voorzien hier echter niet in.

Kort voor het uitbreken van de pandemie begonnen gesprekken tussen het bestuur van de Sagrada Familia, de gemeente en de getroffen buren. Deze gesprekken zijn echter voorlopig gepauzeerd. Het is ook nog onduidelijk of en hoe de Sagrada Familia zal kunnen voldoen aan alle voorschriften van de bouwvergunning, die het pas in 2019 kreeg. Eén ding is zeker: De laatste kathedraal ter wereld zal nog geruime tijd in aanbouw zijn.

Ook interessant: onderdeel van het ambitieuze stadsontwikkelingsproject in de Catalaanse hoofdstad Barcelona zijn de zogenaamde superblokken.