Landschapsarchitecten zijn in trek: er is geen ander gebied in de woningbouw waar je met zo weinig geld zoveel toegevoegde waarde kunt creëren, benadrukte Martin Linz, projectmanager bij Stofanel, op de twee discussiebijeenkomsten die in oktober door de bdla Berlijn/Brandenburg werden georganiseerd in de BDA Galerie Berlijn en de Stiftung Baukultur Potsdam over het onderwerp „Open ruimtes in de woningbouw“. De woningbouwvereniging is nogal controversieel in Berlijn vanwege haar flatgebouwen, die als luxueus worden beschouwd. Linz beschreef echter hoe het bedrijf geen omheinde gemeenschappen creëert, maar een kwalitatieve integratie in de omgeving realiseert. In het zuiden van Berlijn heeft Stofanel bijvoorbeeld eerst een landschap met een meer laten ontwerpen door de bekende Zwitserse landschapsarchitect Günter Vogt en vervolgens een „stedelijk dorp“ laten inpassen.
Wonen in de stad is weer in de mode. De bdla Berlijn-Brandenburg zal het komende jaar innovatieve open ruimten blijven promoten met een grote tentoonstelling, na prominente paneldiscussies, ondanks de stormloop van woningbouwprojecten, zowel van de gemeentelijke als van de particuliere sector.
Er zijn een aantal goede rolmodellen, zoals aan het begin wordt gedemonstreerd door een rondleiding langs bekroonde projecten, die sinds 2009 allemaal zijn geselecteerd voor de Special Award for Residential Environments van de bdla Duitse Landschapsarchitectuur Prijs. In het Centro Verde in Mannheim bijvoorbeeld werd het openbare park eerst ontworpen en aangelegd voor een nieuwe stadswijk, waaruit groene ruimten als vingers tussen de gebouwen glijden. In München maakte het planningsduo zaharias landschaftsarchitekten en Ulrike Widmer-Thiel Landschaftsplanung FrauenWohnen eG gelukkig: met een subtiele opeenvolging van ruimtes van gemeenschappelijke binnenplaatsen en speelzones tot een eigen vaste plantentuin, zo werkt coöperatief bouwen in Messestadt Riem. In Berlijn zijn uitstekende oplossingen te vinden in problematische bestaande gebouwen, tot stand gebracht door participatie. Midden in een grote woonwijk in Marzahn werd een afgebroken schoolterrein omgetoverd tot een bijzondere vorm van stadstuinieren, het kiezPARK FORTUNA, uitgebreid met wandelpaden langs zeldzame soorten fruitbomen, bedoeld voor de bewoners en de hele buurt; even substantieel als liefdevol beheerd door landschapsarchitect Almuth Krause en architect Susanne Schnorbusch.
Maar hoe kunnen uitzonderlijke projecten de norm worden? Vereist dit een open ruimte statuut, zoals in München, waarbij noodzakelijkerwijs landschapsarchitecten betrokken zijn, zoals moderator Philipp Sattler ons herinnerde tijdens het evenement in Potsdam? Hamburg en Berlijn kunnen hier alleen maar van dromen. Hebben we sterke persoonlijkheden nodig om de juridische koers te bepalen? Per slot van rekening was het de voormalige voorzitster van de bdla, Andrea Gebhard, die tijdens haar ambtstermijn in München de eerder genoemde statuten voor de open ruimte erdoor heeft gedrukt! Hebben we meer architecten nodig die bereid zijn om op ooghoogte de dialoog aan te gaan in samenwerkingsverbanden en prijsvragen, zoals BDA-architect Julia Dahlhaus stelde? Hebben we meer communicatie en lobby nodig, zodat de maatschappij haar verantwoordelijkheid voor leefbare open ruimtes niet uit de weg gaat, zoals Andreas Goetzmann, hoofd van de afdeling stedenbouw van Potsdam, waarschuwde? Reiner Nagel, voorzitter van de Bundesstiftung Baukultur (federale stichting voor bouwcultuur), riep op om niet alleen te overtuigen, maar ook om te beslissen, en om het moment met groot zelfvertrouwen aan te grijpen, door te zeggen dat landschapsarchitectuur helemaal niet controversieel is in de grote begrotingsplannen voor infrastructurele maatregelen. Nagel accepteerde zelfs niet de kleinschalige versnippering op de lagere niveaus als het gaat om duizenden functionele aandachtspunten in de woningbouw, van drainage en barrièrevrije toegang tot afvalverwerkingslocaties. Zijn credo: „Zelfs bij verdichting willen we tuinkunst maken met onze plannen“.