Kunstmatige intelligentie in landschapsarchitectuur

Chat GPT & Co. zijn snel een integraal onderdeel geworden van het dagelijks leven van veel mensen. Kunstmatige intelligentie heeft ook een aantal potentiële toepassingen in de landschapsarchitectuur. Het wordt echter nog maar zelden gebruikt – lees er hier meer over.

Kunstmatige intelligentie, of AI, heeft als doel menselijke intelligentie te imiteren. Het maakt gebruik van bestaande gegevens en genereert tegelijkertijd nieuwe gegevens om cognitieve vaardigheden te imiteren. Zo wordt AI bijvoorbeeld gebruikt voor het schrijven van teksten en social media posts, voor vertalingen en voor het maken van tabellen met complexe datasets.

In de landschapsarchitectuur biedt de tool mogelijkheden op het gebied van ontwerp, gegevensanalyse, modellering, slimme irrigatie, onderhoud en gebruikerservaring. BIM-modellen kunnen bijvoorbeeld worden geoptimaliseerd door de AI-ondersteunde analyse van klimaat-, bodem- en zonnestralingsgegevens. De AI kan binnen korte tijd verschillende ontwerpen maken, wat helpt om een creatieve beslissing te nemen.

AI in landschapsarchitectuur staat in Duitsland nog in de kinderschoenen, maar er zijn al veelbelovende mogelijkheden. Landschapsarchitecten beschikken over een breed scala aan tools die ze in hun werk kunnen integreren. Dit kan voordelen opleveren zoals verbeterde ontwerpprocessen, duurzame oplossingen en meer efficiëntie.

De volgende mogelijkheden voor het gebruik van AI in landschapsarchitectuur zijn al denkbaar

Tot nu toe zijn het vooral stadsbesturen die experimenteren met het gebruik van AI in landschapsarchitectuur en hun ervaringen delen. In Singapore bijvoorbeeld worden overeenkomstige algoritmen gebruikt om te helpen bij het vergroenen van de dichtbevolkte stadstaat. Singapore heeft bijvoorbeeld het ontwerp van verticale tuinen en groene muren geoptimaliseerd door AI te gebruiken om te analyseren welke locaties de beste omstandigheden bieden wat betreft zonlicht, beschikbaarheid van water en compatibiliteit van planten. AI-ondersteunde systemen ondersteunen ook hydrocultuurgebieden om hun opbrengst te optimaliseren en hulpbronnen efficiënt te gebruiken.

In New York City, waar extreme weersomstandigheden zoals hittegolven, overstromingen en kusterosie tot de uitdagingen behoren, helpt AI bij het analyseren van stedelijke hitte-eilanden. Hierdoor kan het stadsbestuur snel herkennen waar groene infrastructuur het beste kan worden geplaatst om de stad te koelen en tegelijkertijd de luchtkwaliteit te verbeteren. AI-modellen in New York kunnen ook de stijging van de zeespiegel en overstromingen voorspellen, wat helpt om veerkrachtige kustparken en wetlands te creëren die de stad beschermen.

En in Tokio zijn milieusensoren wijdverspreid in de parken, om de gezondheid van planten in de gaten te houden en irrigatie op intelligente wijze te plannen. Het is zelfs mogelijk om de biodiversiteit te analyseren om precies te bepalen welke ecosystemen in welke gebieden van de parken extra beschermd moeten worden.

Volgens Competitionline maakt meer dan de helft van de architectenbureaus in Duitsland al gebruik van kunstmatige intelligentie, hoewel veel andere bedrijven nog aarzelen. De nieuwste tools zijn vooral populair voor tekst- en beeldverwerking.

Zoals met alle nieuwe technologieën zijn er ook bedenkingen bij AI. Op een conferentie georganiseerd door de Landscape University Conference in 2024 legde professor Olaf Gerhard Schroth van de Hogeschool Weihenstephan-Triesdorf uit hoe satellietbeeldanalyse kan slagen met behulp van AI en hoe deep learning ook kan worden gebruikt voor landschapsarchitectuur.

Schroth heeft goede en in sommige gevallen overtuigende resultaten behaald bij de visualisatie van beplantingsplannen en de ontwikkeling van landschapsbeelden. Tegelijkertijd bekritiseerde hij kritische aspecten van AI, zoals „hallucinaties“, onduidelijke auteursrechten en het creëren van stereotypen.

Andere ervaringen die tijdens de conferentie werden gedeeld, toonden aan dat AI-gegenereerde beelden vaak gebrekkig zijn of niet kunnen worden gerealiseerd. Tegelijkertijd zijn ze visueel erg aantrekkelijk en bieden ze de mogelijkheid om een plan te maken op basis van het plantbeeld.

Er moet ook rekening worden gehouden met het immense energieverbruik van AI. Dit komt doordat de enorme hoeveelheden gegevens die moeten worden opgeslagen om de technologie te kunnen gebruiken, veel serverruimte in beslag nemen, wat niet erg klimaatvriendelijk is.

Wat zeker is, is dat het belangrijk is om ons bezig te houden met het onderwerp kunstmatige intelligentie. Want hoewel de technologie – net als andere technologieën – de landschapsarchitectuur niet alleen kan overnemen, biedt het wel veel spannende mogelijkheden. Het is belangrijk om in gedachten te houden dat AI-software minder getraind en ontwikkeld is voor de over het algemeen kleine discipline landschapsarchitectuur in vergelijking met andere disciplines.

Of het nu gaat om AI-geoptimaliseerde betonmengsels met CO2-reductie, de geautomatiseerde evaluatie van klant- en gebruikersbeoordelingen, beeldanalyses vanuit de lucht, prijsstrategieën of de identificatie van schadelijke planten en afval op dronebeelden, de technologie kan creatieve processen ondersteunen. Tegelijkertijd is er nog steeds behoefte aan menselijke prestaties zoals spontaniteit, vindingrijkheid, intuïtie, artistieke en creatieve vaardigheden of inlevingsvermogen in de wensen van de klant. AI kan de landschapsarchitectuur verbeteren, maar niet overnemen.

Lees meer: Een andere vrij nieuwe technologie die al een grote rol speelt in stedelijke ontwikkeling is augmented reality.