In de jaren 1950 en 1960 bloeiden in India twee dingen waarvan je in eerste instantie niet zou denken dat ze samen gingen: modernisme in de architectuur en Bollywood. Beide waren extreem belangrijk voor de Indiase samenleving, die zich net had bevrijd van de ketenen van het kolonialisme. Terwijl architectuur, of beter gezegd geesten als Le Corbusier of Louis Khan met gebouwen als Chandigarh, lieten zien dat traditie (in India in die tijd gewoon een term voor onderdrukking) overbodig was, ontwikkelde cinema zich tot een van de belangrijkste media in de samenleving – grote delen van de bevolking konden immers lezen noch schrijven. Een huidige tentoonstelling is gewijd aan deze medialisering op een zeer esthetische manier.
Voor het eerst werden er grote filmtheaters gebouwd in India, moderne Bollywood-architectuur zoals deze, met onmiskenbare westerse invloeden. Maar er zijn ook lokale bouwstijlen gemengd: felle kleuren, arabeske ornamenten en aaibare beelden ontmoeten de plastisch-geometrische vormentaal van de Art Deco. De Zuid-Indiase filmpaleizen combineren veel dingen – zelfs tegenstrijdige – en kunnen daarom eigenlijk alleen worden samengevat onder de term hybriditeit. Deze laatste werd bedacht door de Indiase literatuurtheoreticus Homi Bhabha en beschrijft de zogenaamde Derde Ruimte, een intermediaire sfeer die ontstaat door toe-eigening en vermenging van lokale en koloniale culturele kenmerken en die bedoeld is als substantieel voor een kritisch onderzoek van de eigen cultuur.
De derde ruimte, de theorie, die in het werk van Bhabha nog enigszins abstract klinkt, is duidelijk te zien in de foto’s van de twee kunstenaars. De opvallende gevels weerspiegelen de postkoloniale samenleving van India in al haar complexiteit. De wending naar een internationale stijl en de gelijktijdige terugkeer naar de lokale cultuur zijn hier niet tegenstrijdig, maar inspireren elkaar juist. Een unieke opmaak vind je ook binnenin de bioscopen. Ventilatoren worden soms roterende decoratieve elementen of kleine hindoeïstische ornamenten genereren een schemerig op-art effect.
Het kunstenaarsduo Haubitz + Zoche toont hun foto’s tot 15 november in de galerie voor hedendaagse kunst Nusser & Baumgart in München. Meer in Baumeister 11/2014.