Bauhaus musea zijn booming. In oktober wordt beslist over de huidige wedstrijd om het Bauhaus-archief in Berlijn uit te breiden. De bouw van het nieuwe Bauhaus museum in Weimar begint dit jaar. Het enige wat nog moet gebeuren is Dessau zelf, dat ook een Bauhaus Museum moet krijgen. De streefdatum is 2019, wanneer de honderdste verjaardag van de oprichting van het Bauhaus wordt gevierd. Dit kan de vraag oproepen of het grote publiek moe zal worden van het onderwerp door de vieringen en de drie nieuwe musea.
In ieder geval is de architectuurwedstrijd in Dessau nu afgerond en de wereldwijde deelname eraan illustreert de internationale aantrekkingskracht die de mythe van Bauhaus nog steeds heeft. Er werden 831 inzendingen ontvangen, waarvan er 502 uit het buitenland kwamen. Er was geen duidelijke winnaar. De jury, voorgezeten door Wolfgang Lorch, kende twee eerste prijzen toe aan Gonzalez Hinz Zabala uit Barcelona en Young & Ayata uit New York. De derde prijs ging naar Berrel Berrel Kreutler AG uit Zürich en de vierde naar Ja Architecture Studio uit Toronto. Raummanufaktur uit Darmstadt, Steiner Weißenberger uit Berlijn en Nussmüller Architekten ZT uit Graz werden geëerd met aankopen. Een internationaal bekende sterarchitect zit dus niet bij de prijswinnaars, en zelfs niet bij de 30 teams die doorgingen naar de tweede ronde.
Het valt op dat de ingediende ontwerpen niet de diversiteit aan ideeën vertegenwoordigen die in dergelijke gevallen wordt verwacht. Er werden slechts een paar ronde vormen aangeboden, nauwelijks deconstructivistisch splinterwerk à la Libeskind, in plaats daarvan veel kubusvormige, zogenaamd Bauhaus-conforme ontwerpen.
Barcelona versus New York
Toch was de beslissing een echte verrassing, want de jury kende twee eerste prijzen toe die niet meer van elkaar hadden kunnen verschillen. De Catalanen ontwierpen een 100 meter lang blok in Miesiaanse stijl met een transparante gevel. Een zwarte doos met vrij indeelbare tentoonstellingsruimtes zweeft boven de doorlaatbare begane grond als een huis in een huis. Misschien krijgt het gebouw meer allure door toegewijde, delicate detaillering. In dit stadium ziet het er niet bepaald betoverend uit.
De Amerikanen zijn anders. Tijdens de vergadering kwamen allerlei metaforen in de jury op. Er werd gesproken over omgekeerde bloemenvazen of smurfen. Je zou ook kunnen denken aan een verzameling van 36 thermosflessen of een conferentie van puntmutsen. Hoe dan ook, het is een uniek stuk „kenmerkende architectuur“ dat een zeker Bilbao-effect zou creëren.
De geassembleerde schepen worden bekleed met glasmozaïek, in rode en grijze tinten aan de buitenkant, in glinsterende kleuren op de binnenplaatsen. Ze worden opgetild op paddenstoelvormige sokkels zodat de openbare ruimte van de straat tot het park eronderdoor loopt – zeker een aanwinst voor de stad.
Volgende stappen
De tentoonstellingsruimtes zijn net zo verschillend als de uiterlijke vorm. Hier de neutrale witte kubus uit Barcelona, daar de voorgevormde, vaak ronde zalen met een eigen karakter uit New York, die het de curatoren niet gemakkelijk zullen maken. De jury was enthousiast over de zeer verschillende benaderingen en beval verdere discussie en wederzijdse overweging van de twee concepten aan – waarschijnlijk erg benieuwd wat er van terecht zal komen.
De bal ligt nu bij de Bauhaus Stichting en haar directeur Claudia Perren. Zij gaat in onderhandeling met beide architectenteams. Er zal duidelijk moeten worden of en hoe de twee ontwerpen in harmonie kunnen worden gebracht met de ideeën van het curatorschap en de museumeducatie en vooral hoe het budget van 25 miljoen euro kan worden beheerd. Vooral dat laatste zal problemen opleveren voor het ontwerp in New York, dat door deskundigen op het dubbele bedrag wordt geschat. Ervan uitgaande dat de onderhandelingen met beide succesvol zijn, zal de stichting een fundamentele beslissing moeten nemen: stodgy understatement of amusante harlekijn. Het is moeilijk om een van beide met Bauhaus te associëren.
Lees meer in Baumeister 10/2015