Hedendaagse interpretatie van de piazza
In de zon zitten en genieten van de dolce vita – tot vorig jaar kon je hier alleen maar van dromen op het Piazza del Liberty in Milaan. Parkeergarages in plaats van aperitivo. Toen kwam Apple. Het bedrijf koos het centrum van Milaan voor zijn eerste flagshipstore in Italië en ontwierp samen met Foster + Partners de Piazza del Liberty volledig opnieuw. Tegenwoordig wordt de ruimte gekenmerkt door een modern amfitheater en biedt het de perfecte plek voor een gelato. Vanaf de trappen kunnen bezoekers het middelpunt van het plein zien: de glazen fontein. Deze fungeert ook als ingang naar de ondergrondse Apple Store. De betrokkenheid van privébedrijven bij het ontwerp van openbare ruimtes is niets nieuws in Milaan. De flagshipstore is niet het eerste project waarbij de stad sterarchitecten heeft ingeschakeld met geld van investeerders zoals Apple, Prada of Allianz Insurance. Het is een radicale herinrichting van het stadscentrum, stukje bij beetje. We vragen ons af: is dit op de lange termijn winst voor de stad?
Met betrekking tot de nieuwe Apple winkel in Milaan legt Foster + Partner uit dat het geïnspireerd is door de Italiaanse openbare ruimte: als een hedendaagse interpretatie van de piazza – en dus het soms clichématige podium voor Italiaanse joie de vivre en sociale interactie. Een referentie die buitenlandse architecten graag gebruiken als ze in Italië bouwen. Maar vaak blijft het bij holle frasen. Maar in het geval van de nieuwe Apple winkel in Milaan hebben de architecten ongetwijfeld geweten hoe ze de referentie moesten gebruiken. Want het „Piazza del Liberty“, de bouwplaats, leek vóór de transformatie allesbehalve op een piazza. Het lag op slechts een paar meter van de kathedraal, maar door de centrale en verborgen ligging werd het vooral gebruikt als parkeerplaats voor kantoorpersoneel en winkelend publiek in de oude binnenstad van Milaan.
Een spectaculaire entree
In tegenstelling tot de meeste Europese Apple shops, die eenvoudigweg worden geïntegreerd in de begane grond van bestaande gebouwen, is de nieuwe winkelruimte in het midden van het plein iets compleet nieuws, zowel wat betreft de ontwikkeling als het uiterlijk. Drie hoofdelementen bepalen het ontwerp: de ondergrondse winkelruimte, die doorloopt in de voormalige bioscoopzalen, een brede, trapsgewijze open ruimte erboven en een glazen fontein die de drie niveaus met elkaar verbindt. Deze laatste, met het Apple logo, bestaat uit een eenvoudige glazen kubus die wordt overspoeld door 56 waterstralen. Aan de smalle kant betreden bezoekers een overdekte trap die naar de lagere niveaus tussen de twee watervallen leidt. De stalen trap is bedekt met stenen platen en bestaat uit vrijdragende treden. Van onderaf gezien lijkt hij te verdwijnen door de reflectie op de spiegelende oppervlakken. Muren, vloeren en treden – zowel binnen als buiten – zijn bekleed met Beola Grigia gneis, een steen uit de Ossola Vallei die veel wordt gebruikt in Milaan.
Een tweede flagshipwinkel volgt
De nieuwe winkel in Milaan was de eerste flagshipstore in Italië die afgelopen juli met veel tamtam werd geopend. De winkel is ongetwijfeld een van de meest opmerkelijke in Europa. Met dezelfde strategie die Milaan de afgelopen jaren talloze nieuwe facetten heeft gegeven – zoals de wijk „Porta Nuova“, „CityLife“ en de Fondazione Prada, om de bekendste te noemen – heeft de samenwerking met een privébedrijf de stad opnieuw de kans gegeven om haar openbare ruimte radicaal opnieuw in te richten. Overigens wordt momenteel de tweede Italiaanse Apple winkel gebouwd in het historische centrum van Rome, ook met Foster + Partners.