De Haupt Residence is een van de iconische strandhuizen ontworpen door Gwathmey & Siegel in de Hamptons bij New York. Het gebouw in de duinen van Amagansett werd in 1978 gebouwd en is vier decennia lang onveranderd gebleven. Nu heeft het bureau Worrell Yeung het huis gerestaureerd aan de hand van de originele plannen.
Het modernisme heeft in de VS misschien wel nooit zo’n geraffineerde uitdrukking gevonden als in de landhuizen van de New York Five. Richard Meier, Peter Eisenman, John Hejduk, Michael Graves en Charles Gwathmey creëerden in de jaren 1960 en 1970 villa’s die de vormentaal van de International Style vertaalden in een bijna abstracte geometrie. Hier ging het ogenschijnlijk niet eens meer om functionalisme; hier vierde het modernisme zichzelf als een esthetische gebeurtenis. Terwijl Graves later een van de protagonisten van het postmodernisme werd, Eisenmann en Hejduk zeer experimentele en deconstructivistische benaderingen nastreefden, bleef Richard Meier in zijn vormentaal vooral schatplichtig aan Le Corbusier.
Charles Gwathmey, die in 1967 samen met Robert Siegel Gwathmey & Siegel in New York opende, werd met zijn strandhuizen, flats en kantoren een van de favoriete architecten van de New Yorkse upper class. Vooral zijn weekendhuizen in de Hamptons op Long Island werden het toonbeeld van luxe en succes. Speciaal voor de komedie Weekend at Bernie’s (1989, Duitse titel: Immer Ärger mit Bernie) ontwierp het bureau een achtergrondvilla waarin belangrijke elementen van hun tijdloze De Menil-residentie waren verwerkt. En Oliver Stone liet Gordon Gekko, de hoofdpersoon van zijn wereldwijde succes „Wall Street“ en de belichaming van het ontketende kapitalisme van die tijd, natuurlijk in een strandhuis à la Gwathmey wonen.
Een ongerept Gwathmey
Charles Gwathmey overleed in 2009 en de strandhuizen van zijn kantoor worden nu verhandeld voor miljoenen in de dubbele cijfers, niet in de laatste plaats omdat veel ervan op de beste locaties in de Hamptons staan. Het hoofdverblijf uit 1978 staat bijvoorbeeld in Amagansett, een stad met prominente inwoners van Bill Clinton tot Paul McCartney. Het kijkt uit over de Atlantische Oceaan vanaf een perceel van 4000 vierkante meter in de duinen.
Het hoofdgebouw is een typisch voorbeeld van een Gwathmey & Siegel strandhuis uit die jaren. De gevels zijn bekleed met grijs cederhout, typisch voor Long Island. Aan de ingangszijde is het onderste deel van het gebouw afgesloten. De trap, die naar de twee woonverdiepingen binnenin leidt, verschijnt als een negatieve vorm. De buitenmuur opent zich daar met grote ramen.
Aan de achterkant verdwijnt de grotendeels glazen gevel onder een breed dakoverstek. Als een groot podium is aan de voorkant van het huis een pooldeck geplaatst, dat uitkijkt op de nabijgelegen zee en het middelpunt vormt van de openluchtactiviteiten van de bewoners en hun gasten. Het daklandschap met zijn sculpturale schoorstenen doet denken aan Le Corbusier, net als de balustrades op het dek en de balkons.
Klassiek met glasblokken
Het interieur van het huis heeft ook veel typische Gwathmey & Siegel motieven. De centrale leefruimte strekt zich uit over twee keer de vloerhoogte. De onderste woonlaag gaat naadloos over in het zwembaddek. Wandoppervlakken met een grafisch uiterlijk, bolle uitstulpingen, glasblokken, openingen van de bovenverdieping naar het woongedeelte met twee verdiepingen – het zijn allemaal typische kenmerken die bijna altijd te vinden waren in de strandhuizen van de New York Five.
Gwathmey & Siegel worden gekenmerkt door hun uitgebreide houten inrichtingen, waarvoor zeer weinig verplaatsbaar meubilair nodig is. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Richard Meier hebben Charles Gwathmay en Robert Siegel ook kleurelementen gebruikt in veel van hun werken. In de hoofdwoning zijn bijvoorbeeld afzonderlijke muurvlakken in terracotta, lichtblauw en grijs. De architecten spelen in hun ontwerp handig met verspringende verdiepingshoogtes. De trap achter de entreegevel neemt de hele breedte van het gebouw in beslag. Trappen met treden overbruggen het hoogteverschil tussen de verdiepingen. Een groot tonvormig dakraam brengt extra licht in dit deel van het huis.
Alleen de keuken getuigt van de ingreep
Gelukkig is het huis sinds zijn bouw grotendeels gespaard gebleven van verbouwingen. Nu heeft het New Yorkse architectenbureau Worrell Yeung de villa gerenoveerd op basis van de oorspronkelijke plannen en met de vaste bedoeling om in de geest van Charles Gwathmey te handelen. Ze vervingen de gevelbetimmering, ramen en dakbedekking. Tegelijkertijd werd ook het grote gewelfde dakraam boven de trap vervangen, net als het dek van het zwembad. Er werd alles aan gedaan om het uiterlijk van het oorspronkelijke ontwerp van Gwathmey & Siegel te behouden.
De grootste verandering die de architecten van Worrell Yeung aanbrachten, was de keuken. Hier wilden de nieuwe eigenaren van het huis een sterkere opening naar de grote woonkamer en het zwembaddek. Om dit te bereiken verwijderden de architecten een wandtong, zodat de keuken, eetkamer en woonkamer nu in elkaar overlopen. Tegelijkertijd opent de keuken zich volledig naar het zwembaddek aan één kant van de kamer. De eigentijdse, nieuw ontwikkelde keukenelementen blijven een designeenheid vormen met het ingebouwde meubilair van de rest van het huis, terwijl het losse meubilair van de bewoners duidelijk een eigentijdse toevoeging is.
Na de renovatie toont de Haupt Residence opnieuw de verfijnde architecturale taal van Charles Gwathmay en Robert Siegel. Het toont de obsessie van de twee architecten voor detail en hun precieze oog voor detail, kleur en materialiteit. En het laat duidelijk zien waarom vooral hun standhuizen vandaag de dag nog steeds felbegeerde architectuurtrofeeën zijn.