Groene waterstof uit Namibië

In Namibië wordt een project van superlatieven gerealiseerd. Er wordt een nieuwe fabriek gepland voor de productie van groene waterstof. Het project krijgt zowel bijval als kritiek.

In de strijd tegen klimaatverandering en de uitbreiding van hernieuwbare energie wordt groene waterstof ook steeds belangrijker. Eén project in Namibië in het bijzonder haalt momenteel de krantenkoppen. Het bedrijf Hyphen Hydrogen Energy plant een mammoetproject in het zuiden van het land. Als de verantwoordelijken hun zin krijgen, zal de gigantische installatie voor het splitsen van water in zuurstof en waterstof voor het einde van dit decennium klaar zijn. Vanaf dat moment zou het elk jaar twee miljoen ton ammoniak kunnen produceren en over de hele wereld verschepen. Meer dan 14.000 vierkante kilometer concessies in het Tsau Khaeb National Park zijn hiervoor bestemd. Niet alleen de omvang is maatgevend. Er is in de toekomst ongeveer 7.000 megawatt elektriciteit nodig om de splitsings- en verwerkingsactiviteiten mogelijk te maken. Het huidige maximale verbruik van het hele land is iets meer dan 600 megawatt. Er zal ook extra infrastructuur moeten worden uitgebreid. Bijvoorbeeld een nieuwe ontziltingsinstallatie, kilometerslange pijpleidingen en tot slot een nieuwe haven in Lüderitz.

Dit zijn grote investeringen. Tegelijkertijd biedt het project enorme economische kansen voor Namibië. James Mnyupe, de speciale gezant van de Namibische regering voor waterstof, zegt: „We weten dat dit specifieke project bijna 20 procent van de huidige belastinginkomsten van de staat kan opleveren. Dit cijfer is gekoppeld aan belastingheffingen, licentierechten en het leasen van de benodigde gebieden in het nationale park. Namibië wil ook voor 24 procent aandeelhouder worden van het project. Eerdere aandeelhouders van Hyphen zijn de Duitse naamloze vennootschap Enertrag en het Britse Nicholas Holdings.

Namibië moet nu 90 miljoen US dollar investeren in de komende zes maanden. Omdat het project zich momenteel nog in de ontwikkelingsfase bevindt, blijven de kosten binnen een betaalbare marge. Zodra het project echter is afgerond, kunnen de kosten drastisch stijgen. Mnyupe wijst erop dat de regering dan moet beslissen of ze alle aandelen houdt of liever geld investeert in de ontwikkeling van de noodzakelijke infrastructuur voor het gebruik van groene waterstof en ammoniak in Namibië zelf.

Tot nu toe is geen van de geplande twee miljoen ton ammoniak bestemd voor lokaal gebruik. Integendeel, Hyphen Hydrogen Energy heeft al intentieverklaringen getekend met geïnteresseerde buitenlandse partijen om de grondstof te kopen. Dit zijn onder andere de Duitse energieleverancier RWE, het Zuid-Koreaanse waterstofbedrijf Approtium en een niet nader genoemd Europees chemisch bedrijf. De investeringen in Namibië zijn dus niet zonder controverse.

Vooral Duitsland heeft een roemloos verleden in Namibië. Het land was van 1884 tot 1915 onder Duitse koloniale bezetting. In deze periode werden gruwelijke misdaden gepleegd tegen de bevolking. De genocide op de Herero en Nama door Duitse troepen heeft naar schatting tot 100.000 slachtoffers geëist – en is tot op de dag van vandaag nooit als genocide erkend door de Duitse regering. Een project als de Hyphen waterstoffabriek heeft daarom ook een belangrijke politieke dimensie. Tijdens gezamenlijke regeringsonderhandelingen hebben de Duitse regering en het Duitse Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking (BMZ) steun toegezegd voor stadsplanning in de omgeving van de geplande productiefaciliteiten in Lüderitz en voor de opleiding van geschoolde arbeidskrachten. Verdere financiering is gepland voor klimaatadaptatie, de bescherming van biodiversiteit en verbeteringen aan de watervoorziening.

Vorig jaar bijvoorbeeld bekritiseerde Joseph Isaacks, voorzitter van de regionale raad van Kharas, het gebrek aan betrokkenheid van regionale politici bij de ontwikkeling van het project. Na een uitnodiging om de haalbaarheidsovereenkomst te ondertekenen, prees hij nu president Hage Geingob van Namibië voor zijn visie op de geplande waterstofindustrie. Voordat de visie werkelijkheid wordt, zullen de komende twee jaar uitgebreide milieu- en haalbaarheidsstudies worden uitgevoerd. Obeth Kandjoze, voorzitter van het Namibische regeringscomité voor groene waterstof, is vol vertrouwen over de toekomst van zijn land: „Namibië moet zijn rechtmatige plaats innemen als centrum van schone energie in Afrika!“.

Duurzame energie voor de toekomst wordt ook elders gezocht, met behulp van energie-eilanden in de Noordzee.