Goudschat gestolen uit Manching

Onbekenden hebben gisteren ingebroken in het Keltisch-Romeinse Museum in Manching in Opper-Beieren (district Pfaffenhofen) en een belangrijke Keltische goudschat uit Manching gestolen, die in 1999 in de buurt van Ingolstadt werd gevonden. Het Beierse Staatsbureau voor Crimineel Onderzoek informeerde vanmiddag tijdens een persconferentie in het Keltisch-Romeinse Museum over de huidige stand van het onderzoek.

De vondst is van grote historische betekenis en wordt beschouwd als de grootste goudvondst van de 20e eeuw: de Keltische goudschat van Manching. De munten, die in totaal ongeveer vier kilo wegen, werden gisteren in de vroege ochtenduren gestolen uit het Keltisch-Romeinse Museum in Manching bij Ingolstadt, een filiaal van de archeologische rijkscollectie van München, samen met drie andere, veel grotere munten uit een tweede vitrine. Ze werden 23 jaar geleden ontdekt door een opgravingsteam in Manching. De goudschat lag op de begane grond van het museum, ingebed onder een veiligheidsglasplaat. Deze was verbrijzeld. Op dinsdagochtend ontdekte het museumteam dat de 483 gouden munten ontbraken. De politie werd toen gewaarschuwd en de eerste hulpdiensten waren gisteren rond 9.45 uur ter plaatse. Het Beierse Staatsbureau voor Crimineel Onderzoek informeerde vanmiddag tijdens een persconferentie in het Keltisch-Romeinse Museum in Manching over de huidige stand van het onderzoek. Er werd een 20-koppige speciale commissie gevormd met de naam Oppidum. Guido Limmer, vicevoorzitter van het Staatsbureau voor Crimineel Onderzoek, legde uit wat de beelden van de bewakingscamera lieten zien : om 1.26 uur werd een vluchtdeur opengebroken, de dieven stalen vervolgens de munten en verlieten het museum om 1.35 uur na slechts negen minuten weer.

Verband met internetstoring in Manching?

Het alarmsysteem van het Keltisch-Romeinse museum was uitgeschakeld. Volgens de onderzoekers is er waarschijnlijk een verband met de inbraak in een technische ruimte van Deutsche Telekom in Manching: daar werden dinsdagochtend rond 1.15 uur glasvezelkabels doorgeknipt. Telefoon en internet werden lamgelegd voor meer dan 10.000 particuliere en zakelijke klanten in de omgeving van Manching, inclusief het alarmsysteem van het museum. Er ligt maar ongeveer een kilometer tussen het Telekom-kantoor en het museum. Nicolas Kaczynski van het Openbaar Ministerie in Ingolstadt gaat ervan uit dat de twee misdrijven (sabotage van Telekom en diefstal van munten) met elkaar in verband staan en onderzoekt ernstige diefstallen door bendes en schade aan eigendommen. Het Beierse staatsbureau voor recherche vraagt om hulp: getuigen die ’s nachts verdachte personen in de buurt van het Keltisch-Romeinse museum hebben gezien. Alle politiebureaus of de Beierse recherche op 089/1212-0 kunnen informatie verstrekken.

De Keltische goudschat zou kunnen worden omgesmolten

Het verlies voor de wetenschap is onmetelijk. De goudschat is een „uniek document“, legt prof. dr. Rupert Gebhard, prehistorisch archeoloog en directeur van de archeologische rijkscollectie in München, uit. Het onderzoek naar het handelsnetwerk van de Kelten was nog niet afgerond. De waarde van de munten, die meer dan 2000 jaar oud zijn, wordt geschat op enkele miljoenen euro. De waarde van puur goud ligt echter waarschijnlijk aanzienlijk lager, met een huidige wisselkoers van ruim 54.000 euro per kilogram. Volgens schattingen van de politie zullen de daders moeite hebben om de 483 gouden munten te verkopen. Daarom valt te vrezen dat ze ze zullen omsmelten en verkopen, aldus een woordvoerder van het Staatsbureau voor Crimineel Onderzoek woensdagochtend. Rupert Gebhard schat de handelswaarde van de in Manching gestolen gouden munten op ongeveer 1,6 miljoen euro. De diefstal doet denken aan de juwelendiefstal uit de Groene Kluis in Dresden in 2019 of de gouddiefstal uit het Bode Museum in Berlijn in 2017. Het goud was 3,75 miljoen euro waard en de munt is nog niet teruggevonden. Onderzoekers onderzoeken momenteel de verbanden met deze twee spectaculaire zaken en staan in contact met rechtshandhavingsinstanties in Berlijn en Dresden. Er zijn parallellen, legt LKA-vicevoorzitter Guido Limmer uit. Het is echter nog volledig onduidelijk of er daadwerkelijk verbanden zijn.

Vraag over veiligheidsnormen

De veiligheidsnormen in Manching en in Beierse musea in het algemeen zullen nu waarschijnlijk opnieuw ter discussie staan. Het Beierse Staatsbureau voor Crimineel Onderzoek werd al geraadpleegd toen het museum werd opgericht en na de diefstal in de Groene Kluis in Dresden werden de veiligheidsmaatregelen opnieuw bekeken. „Deze kwestie houdt ons al lange tijd bezig“, benadrukt Rupert Gebhard, hoofd van de collectie. „De dagelijkse wake-up call van de directeur is bezorgdheid om de collectie.“

Goudschat van Manching

In de zomer van 1999 werd een opmerkelijke vondst gedaan op het terrein van het oppidum van Manching: archeoloog Dr. Matthias Leicht ontdekte op 26 augustus 1999 bij toeval een gouden munt. Geleidelijk aan legde het opgravingsteam een schat van 450 gouden munten bloot – de grootste Keltische goudvondst van de 20e eeuw! Buitengewoon bewijs van het bijzondere belang van Manching als centrum van Keltische handel, de Oost-Keltische wereld. De ontdekking van deze schat roept een aantal onopgeloste vragen op: als de eigenaars hem opzettelijk verborgen hebben, doet dat denken aan oorlogen of andere rampen – wat is er toen gebeurd? Aan wie behoorde het toe – zo’n fortuin kon alleen het eigendom zijn van een zeer hooggeplaatst persoon of zelfs een hele stam. De muntenexperts kwamen ook met een bijzondere verrassing: Het waren niet de bekende Keltische „regenboogschalen“. In plaats daarvan zijn alle munten van Boheemse oorsprong. Maar hoe zijn de munten daar gekomen? Welke banden wijzen ze aan tussen Beieren en Bohemen? Welke rol speelde de grote klomp goud die bij de munten werd gevonden? En waar werd de schat bewaard?

De Keltische metropool Manching

Een van de belangrijkste Keltische steden in Midden-Europa ontwikkelde zich in het gebied van het huidige Manching vanaf de late 4e eeuw voor Christus. Ze bereikte haar grootste omvang rond 140/130 voor Christus, toen een monumentale wal van stenen, hout en aarde werd opgetrokken, die een lengte van 7,2 kilometer bereikte en een oppervlakte van 380 hectare besloeg. De Keltische stad, gelegen in de buurt van de huidige marktstad Manching, is sinds 1955 systematisch en uitgebreid onderzocht door het Duitse Archeologische Instituut. Manching was daarmee het langst lopende opgravingsproject van het Duits Archeologisch Instituut in Duitsland. De belangstelling voor de nederzetting komt overeen met de status van dit unieke monument, want het oppidum van Manching staat samen met Alesia en Bibracte bovenaan de lijst van laat-Keltische steden in Centraal-Europa. Het Keltisch en Romeins Museum is verdeeld in twee grote gebieden, zowel structureel als thematisch. Het eerste deel van de tentoonstelling is gewijd aan de diverse vondsten uit de enorme Keltische stad Manching in overeenstemming met haar pan-Europese betekenis. In het midden van het tweede deel staan de indrukwekkende overblijfselen van twee 15 meter lange Romeinse schepen uit het fort van Oberstimm. De Romeinse bezetting van Zuid-Beieren wordt gepresenteerd rond deze grote objecten met speciale aandacht voor „transportgeografie“.

De video toont museumdirecteur Tobias Esch M. A. tijdens een rondleiding door het Keltisch-Romeinse museum bijna twee weken geleden. Op minuut 6:45 zie je de vitrine met de Keltische goudschat uit Manching.