Bruin brood als vrije stijl
Je kunt niet zonder groen – niet in de stad en niet thuis. De pandemie van het coronavirus heeft ons dat duidelijk laten zien. In het septembernummer kijken we naar de uitdagingen waar landschapsarchitecten en planners voor staan bij het realiseren van groene woonwijken en hoe het resultaat eruitziet. Het redactioneel van G+L 9 door redacteur Tanja Gallenmüller.
Corona was de afgelopen maanden het dominante thema, ook in Garten + Landschaft. En het virus speelt opnieuw een grote rol in dit nummer, hoewel de titel van het huidige nummer al eind 2019 werd vastgesteld, toen Covid-19 nog geen issue was, althans in dit land. De lockdown maakte duidelijk dat onze steden niet zonder groen kunnen. En zeker niet zonder groen in de buurt van onze huizen. Als onze bewegingsvrijheid, vrijetijdsbesteding en sociale interactie tot een minimum worden beperkt, wordt onze directe leefomgeving belangrijker dan ooit. Gelukkig zijn er mensen die een tuin, een groene binnenplaats of zelfs een openbaar park in hun directe omgeving hebben. Of op zijn minst een balkon. Maar dit geluk is niet iedereen gegund. Hoe dichter onze steden worden, hoe groter de strijd om elke vierkante meter open ruimte. Bouwen levert geld op, groen kost geld.
Veel landschapsarchitecten zullen zich daarom net zo voelen als Michael Kaschke van WES in Hamburg: Voor hem lijkt het plannen van open ruimtes in woonwijken meer een karwei dan een plezier. Dit komt vooral door het meestal lage budget dat woningbouwverenigingen beschikbaar stellen voor de buitenruimte. Je moet creatief zijn en toch een vrije stijl van bruin brood maken. Dit werkveld biedt zeker de nodige uitdagingen: je hebt niet alleen te maken met kleine budgetten en steeds beperktere ruimte. Je moet ook voldoen aan de behoeften aan spel, sport en recreatie van zoveel mogelijk bewoners, zorgen voor goede verbindingen met de openbare infrastructuur en rekening houden met de aanpassing aan de klimaatverandering en ecologische aspecten.
Prijs voor het beste concept: woonwijkproject
Dit vraagt niet alleen veel van planners, maar ook van politiek en bestuur. De landschapsarchitecten wier projecten we in dit nummer presenteren, zijn erin geslaagd het juiste evenwicht te vinden: in de Berlijnse wijk Möckernkiez hebben de planners van hochC bijvoorbeeld veel bereikt: elke binnenplaats is individueel ontworpen, de bewoners identificeren zich met hun groene ruimte en helpen een handje bij het onderhoud. En gruppe F veranderde de benarde situatie van ondergelopen kelders in de Deense woonwijk Kirkebjerg in veelzijdige buitenruimtes die de biodiversiteit bevorderen en gebaseerd zijn op kostenbesparend landschapsgebaseerd regenwaterbeheer. Veel steden hebben ook ingezien wat belangrijk is: in Heilbronn bijvoorbeeld zijn bepaalde klimaatadaptatiemaatregelen al standaard opgenomen in het ontwikkelingsplan en is het niet langer alleen de prijs van de grond die het gebruik van een gebied bepaalt, maar krijgt het beste concept de opdracht. Dit is wat er is gebeurd met de Neckarbogen, die we onder andere hebben besproken met Wilfried Hajek, de burgemeester van de stad.
Het uiteindelijke doel zou moeten zijn om een leefbare woonomgeving te creëren voor alle inwoners van een stad. Laten we hopen dat corona, ondanks alle negatieve effecten, iets goeds met zich meebrengt en ons op de lange termijn de ogen opent voor het essentiële: het groen voor de deur.
Je vindt de G+L over de woonwijken vanaf 4 september in onze winkel.