Fietsstad – De G+L in februari 2023

Rijverboden, stijgende parkeertarieven, car-shaming: de dagen van de privéauto lijken geteld. Zelfs de Internationale Autosalon IAA richt zich – in ieder geval officieel – op mobiliteit in plaats van paardenkracht in 2021. Ondertussen propageren stadsbesturen de fietsvriendelijke stad. In februari onderzoeken we in G+L welke realistische kansen we hebben om de fietsvriendelijke metropool te realiseren en te beleven.

Trouwens: wij van de G+L redactie waren het filosoferen over mobiliteit in 2022 al behoorlijk beu. Daarom hebben we vorig jaar drie nummers gewijd aan het onderwerp „De toekomst van mobiliteit“ en hebben we een reeks concrete oplossingen en projecten uit geselecteerde steden over de hele wereld gepresenteerd. In het februarinummer 2023 van G+L verbreden we de reikwijdte van het onderwerp nog verder en gaan we op zoek naar fietsvriendelijke steden. Het februarinummer is hier verkrijgbaar in een bundel met onze mobiliteitsserie tegen een speciale prijs.

Of je nu wel of niet een auto bezit of gebruikt, 80 procent van de kosten die wij stadsbewoners elk jaar betalen voor mobiliteit (de zogenaamde externe mobiliteitskosten) gaat naar het autoverkeer. Dit cijfer is onlangs gepubliceerd door de Technische Universiteit van München in de studie „Ending the myth of mobility at zero costs: An external cost analysis“. Volgens de studie kost een benzineauto de maatschappij 100 euro per rit (100 euro!), een elektrische auto 89 euro. De overige 20 procent wordt verdeeld over fietsen, bussen, voetgangers, e-scooters, etc., aldus de publicatie. De aanbeveling van de verantwoordelijke voorzitter van Settlement Structure and Transport Planning? Overstappen op de fiets levert 59 procent besparing op, overstappen op de metro 75 procent.

Bijna 60 procent besparingen – geen wonder dat het lijkt alsof elke tweede stad in Duitsland zichzelf momenteel uitroept tot fietsstad. Puur economisch gezien is de fietsstad enorm aantrekkelijk. Maar ook het imago van de fietsstad is overtuigend. Ze staat voor gezondheid, duurzame mobiliteit en toekomst. Dit wordt bevestigd door talloze onderzoeken en enquêtes, maar ook (volgens de Copenhagenize Index 2019) door ’s werelds toonaangevende fietssteden Amsterdam, Kopenhagen en Utrecht. Er is echter geen nationale of internationale definitie van wat een fietsstad eigenlijk is.

Daarom zijn we in deze G+L op zoek gegaan naar een definitie van het begrip, hebben we uitmuntende maatregelen op het gebied van fietsinfrastructuur verzameld, hebben we geanalyseerd waarom Berlijn en München zo ver achterlopen op hun doelstellingen als het gaat om fietssteden en wat het federale ministerie voor Digital en Transport precies wil bereiken met een bedrag van ongeveer twaalf miljoen euro voor leerstoelen op het gebied van fietsen.

Spoiler alert en grote verrassing: Duitsland is nog mijlenver verwijderd van een fietsnatie. Tegelijkertijd moeten we voorzichtiger zijn met het uitroepen van fietssteden. Steden en stedelingen zijn hier nog niet klaar voor. Ook al gaan de verkoopcijfers van fietsen al een paar jaar gestaag door het dak (in 2021 bereikte de verkoop van fietsen en e-bikes in Duitsland een nieuw hoogtepunt van 6,65 miljard euro). Sommige critici beweren dat de fietsstad zelfs aanzienlijk meer dodelijke ongevallen accepteert. Alleen op de fiets vertrouwen in de mobiliteitstransitie zou daarom hetzelfde zijn als proberen te fietsen zonder stuur.

Het magazine is hier verkrijgbaar in onze shop. Plus: Het magazine in een bundel met onze mobiliteitsserie voor een speciale prijs is hier verkrijgbaar.

In ons nummer van januari 2023 onderzochten we hoe de volgende generatie landschapsarchitecten in de toekomst wil werken. Lees hier meer.