Externe kosten in transport, een autostudie

Mobiliteit komt nooit zonder kosten. Een nieuwe studie van de Technische Universiteit van München toont aan dat vooral auto’s veel zogenaamde externe kosten veroorzaken in het vervoer. Deze omvatten uitlaatgassen, lawaai en_CO2. Lees hier meer over de verwoestende milieueffecten van het autoverkeer en de vraag of elektromobiliteit kan helpen.

Het is moeilijk om de externe kosten van vervoer in een sector in te schatten. Dit komt omdat de negatieve impact op de maatschappij vaak erg complex is. Voor de mobiliteitssector heeft de Technische Universiteit van München in een studie berekend dat wegtransport veel negatieve kosten met zich meebrengt. Deze omvatten bijvoorbeeld milieu- en wegschade, ongelukken, files en afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Deze externe kosten, die uiteindelijk door de maatschappij moeten worden gedragen, zijn niet inbegrepen in de huidige marktprijzen.

De studie van Daniel Schröder en collega’s laat zien hoe de externe kosten van verschillende mobiliteitsopties kunnen worden gemeten. Er wordt een nieuwe methodologie voorgesteld die categorieën omvat zoals landgebruik, luchtvervuiling, geluidsoverlast en positieve factoren zoals de gezondheidsvoordelen van actieve mobiliteit. De stad München dient als voorbeeld om de totale externe kosten in het mobiliteitssysteem voor één jaar te berekenen.

De gepresenteerde methodologie is ook bedoeld om vervoersbeleidsscenario’s beter te kunnen beoordelen. Maatregelen zoals de elektrificatie van voertuigen en verschuivingen in de transportmodaliteit kunnen worden berekend.

Volgens het onderzoek zijn diesel- en benzineauto’s verantwoordelijk voor bijna 80 procent van alle externe kosten in de transportsector in München. De auteurs raden daarom aan om in de toekomst meer te focussen op actieve en niet-gemotoriseerde mobiliteit, zoals fietsen. Volgens de wetenschappers zou de stad München zich ook meer moeten richten op lokaal openbaar vervoer. Volgens hun berekeningen veroorzaken elektrische voertuigen namelijk ook hoge externe kosten in het vervoer.

Het onderzoek toont aan dat elke kilometer die met de auto wordt afgelegd de maatschappij meer dan twee keer zoveel kost als een kilometer met het openbaar vervoer. De mobiliteitsexperts bewijzen dan ook dat de uitbreiding van het openbaar vervoer niet alleen het klimaat kan helpen, maar ook de staatskas kan ontlasten.

Volgens TU-mobiliteitsexpert en hoofdauteur Daniel Schröder zijn de totale kosten van transport nauwelijks bekend. Interne kosten, die direct of indirect door gebruikers worden gedragen, zijn momenteel veel in het nieuws. De debatten over het 9-eurokaartje en het 49-eurokaartje gaan precies hierover. Het coalitiegeschil over de uitbreiding van snelwegen en spoorwegen gaat ook over interne kosten. Dit komt omdat deze maatregelen indirect door gebruikers worden gefinancierd via de betaling van belastinggeld.

In het geval van interne kosten wordt ervan uitgegaan dat de kosten die de gebruiker maakt ook door de gebruiker worden gedekt. Externe kosten daarentegen moeten ook worden gedragen door mensen die er niet bij betrokken zijn. De prijs van het product, zoals het onderhoud van een auto, dekt niet de werkelijke kosten. In plaats daarvan draagt de maatschappij als geheel het werk.

Volgens de auteurs kan de uitgebreide methodologie van het onderzoek worden toegepast in elk stedelijk gebied ter wereld. De externe kosten van transport bestaan uit deze componenten en veroorzaken maatschappelijke kosten:

• Luchtverontreinigende stoffen: lokale emissies hebben een negatieve invloed op de gezondheid en kunnen ook leiden tot schade zoals verlies van gewassen en biodiversiteit en schade aan eigendommen.
• Klimaatkosten: Broeikasgassen zoals CO2 leiden tot geluidskosten zoals gezondheidsschade en verliezen door verminderde productiviteit in kantoorgebouwen.
• Landgebruikskosten: Bewegend en stilstaand verkeer leidt tot infrastructuurkosten en opportuniteitskosten voor het gebruikte land.
• Congestiekosten: De waarde van de tijd die verloren gaat in files of door vertragingen in het openbaar vervoer is ook een van de externe kosten van mobiliteit.
• Ongevalskosten: Deze kosten bestaan uit directe kosten zoals medische behandeling en ambulancevervoer, maar ook uit indirecte kosten voor hulpdiensten.

Het duidelijke resultaat van het onderzoek: 80 procent van de externe kosten van transport zijn toe te schrijven aan auto’s. In het geval van auto’s zijn dit vooral klimaatkosten, congestiekosten en kosten van landgebruik. In het geval van auto’s zijn dit vooral klimaatkosten, congestiekosten en kosten van landgebruik. Actieve vervoerswijzen zoals fietsen of lopen hebben daarentegen hoge ongevalskosten. In het geval van openbaar vervoer bestaan de externe kosten voornamelijk uit vertragings- en infrastructuurkosten.

De belangrijkste vragen die de studie stelt op basis van de berekeningen zijn ook spannend: Waar ligt het grootste besparingspotentieel voor de maatschappij? Is het openbaar vervoer chronisch vertraagd? Wat kan er aan externe transportkosten bespaard worden door over te stappen op elektrische auto’s?

Het antwoord van de studie op de laatste vraag is dat slechts ongeveer 11 procent van de kosten bespaard kan worden door elektrische auto’s. Dit heeft betrekking op de externe kosten per passagier. Dit heeft betrekking op de externe kosten per passagierskilometer. Overstappen op de fiets zou daarentegen 58 procent van de externe kosten besparen en voor de metro is dat zelfs 75 procent. Deze cijfers zijn zeker afhankelijk van de stad. Ze kunnen ook worden omgerekend naar euro’s: een benzineauto kost de maatschappij 100 euro per reis, een fiets 42 euro en een metro 25 euro.

De studie toont aan dat elk individueel verplaatsingsgedrag meer kosten met zich meebrengt dan tot nu toe bekend was. Deze worden onbewust doorberekend aan de belastingbetaler. De mobiliteitsopties variëren echter sterk.

Je kunt meer lezen over fietsen en de geplande vervoerstransitie in Duitsland in dit artikel.