Europese prijs voor stedelijke openbare ruimte 2018

Sinds 1999 observeert en reflecteert het Centre de Cultura Contemporània de Barcelona (CCCB) de ontwikkeling van de openbare ruimte in Europese steden. Om de twee jaar reikt het de Europese Prijs voor Stedelijke Openbare Ruimte uit aan projecten die de openbare ruimte op voorbeeldige wijze creëren, verbeteren en revitaliseren.

Dit jaar bekroonde de CCCB het herontwerp van het Skanderbegplein in de Albanese hoofdstad Tirana. Het Brusselse bureau 51N4E transformeerde de stedelijke ruimte in een agora bevrijd van ideologische symbolen en gemotoriseerd individueel verkeer. Voordien was het plein onsamenhangend en de burgers herinneren zich het nog als het toneel van propagandamarsen tijdens de communistische dictatuur. De prijs sterkt de jonge democratie van Albanië, die de ervaring en middelen mist om verder te investeren in de openbare ruimte.

De jury doet recht aan de complexiteit van de openbare ruimte door een verscheidenheid aan stedelijke interventies te erkennen met de andere „Special Mentions“: de „Cuypers Passage“ fiets- en voetgangerstunnel in Amsterdam door Benthem Crouwel Architects, een tijdelijk openluchtpodium in Dnipro, Oekraïne, dat een NGO bestaande uit muzikanten, ontwerpers, architecten, curatoren en culturele managers heeft kunnen realiseren met behulp van crowdfunding, het Zollverein Park in Essen door Planergruppe GmbH Oberhausen, het herontwerp van de „Superblocks“ in Barcelona tot voetgangers- en fietsvriendelijke openbare ruimten (zie Garten + Landschaft 06/2018) door Area d’Ecologia, Urbanisme i Mobilitat en het stadsbestuur van Barcelona. Het project PC Caritas in Melle, België, van BAVO, architecten de vylder vinck taillieu, krijgt ook een eervolle vermelding. Het oude, deels open paviljoen van een ziekenhuis voor geesteszieken werd gered van de sloop. Het paviljoen biedt patiënten en hun familie nu een rustig toevluchtsoord.

Volgens de CCCB laat de gezondheid van de openbare ruimte zien hoe gezond de democratie in onze steden is. Dit maakt zijn betrokkenheid des te belangrijker, omdat het door middel van publicaties, tentoonstellingen en evenementen een oogje in het zeil houdt voor onevenwichtigheden. De prijs biedt ons een leidmotief voor het versterken van een open en mondige stedelijke samenleving.