Emotionele beleving van ruimte door radicale vergroening

In een tijd waarin architectuur en stedenbouw steeds meer worden gereduceerd tot functionaliteit en efficiëntie, is het project „More Feeling“ van SOWATORINI Landschaft een sterk, bewust emotioneel tegenmodel. Het ontwerp maakt het mogelijk om te ervaren hoe consequent groen ruimten niet alleen atmosferisch kan transformeren, maar ook direct de perceptie, het lichaamsgevoel en de stemming van mensen kan beïnvloeden. Twee totaal verschillende ruimtelijke sferen ontmoeten elkaar en openen een nieuwe, gelaagde dimensie van emotionele ruimtelijke ervaring.

Door een radicaal, divers vegetatieontwerp wordt de natuur hier niet gezien als een decoratief accessoire, maar als het centrale medium van het ontwerp – en vormt de ervaring van de plek op een directe manier.

Het „Meer gevoel“ ontwerp ensceneert bewust de botsing van twee contrasterende kamersferen. Boven: zonnig, luchtig, open. Beneden: dicht, vochtig, mysterieus. Deze ruimtelijke spanning is niet decoratief, maar verhalend. Het maakt zichtbaar en voelbaar hoe verschillend ruimtes mensen kunnen beïnvloeden – en hoezeer de natuur dit effect niet alleen kan versterken, maar überhaupt mogelijk kan maken.

De focus ligt niet op de klassieke kwestie van bruikbaarheid of esthetiek, maar op het directe effect op de ruimtebeleving van het lichaam: hoe verandert onze perceptie als we van een heldere hoogte afdalen in een schaduwrijk struikgewas? Wat doet het met ons als we door planten lopen in plaats van er alleen maar naar te kijken? Dit project daagt ons uit om ruimtes weer met al onze zintuigen te bewonen.

Het bovenste niveau van de binnenplaats wordt architectonisch gekenmerkt door het feit dat het zich op het dak van een museumdepot bevindt. Hier heersen droge, dorre omstandigheden die door doelgericht, soortenrijk groen worden omgevormd tot een gevoel van lichtheid en ruimte. Op 650 vierkante meter komen bezoekers gebieden tegen met vaste planten waarvan het samenspel van kleuren, geuren en delicate structuren niet alleen een esthetische kwaliteit creëert, maar ook een emotionele resonantie.

Planten zoals dauwgras en herfstzwenkgras, aangevuld met bolgewassen, vormen een vegetatief weefsel dat lichtheid, beweging en geur combineert. Dit gebied is een antithese van het alledaagse stadsleven, een ruimte van vertraging die op bijna poëtische wijze het thema van emotionele ruimtelijke ervaring overbrengt door het samenspel van licht en vegetatie.

Het lagere niveau is radicaal anders. Hier is de natuur niet getemd, maar geënsceneerd als een dicht, bijna wild struikgewas. Een plek die niet direct toegankelijk is, die zich aan de snelle blik onttrekt en zijn effect alleen ontvouwt door fysieke toe-eigening. Obstakelvrije paden en smalle voetpaden leiden naar een dichte begroeiing van meer dan 850 bomen, geflankeerd door schaduwrijke struiken die een bijna archaïsche sfeer creëren.

Deze zone is een uitdaging: om te wandelen, te treuzelen, te verdwalen. De sculptuur „Pathfinder“ dient als een artistiek moment dat interactie uitlokt. De natuur wordt hier niet museaal gepresenteerd, maar op een levendige en weerbarstige manier geënsceneerd. De emotionele ruimtelijke ervaring wordt niet gecreëerd door contemplatie, maar door beweging, door onderdompeling in een andere wereld.

De beplanting heeft geen decoratief doel, maar maakt integraal deel uit van het totaalconcept. Het verandert de ruimte in een belevingsruimte. 10.000 vaste planten, 10.000 bloembollen, 850 struiken: deze cijfers spreken van een plantdichtheid die niet alleen de biodiversiteit in haar diversiteit bevordert, maar ook de atmosfeer oplaadt.

De keuze van de planten volgt een duidelijke lijn: bovenaan droogteminnende planten met esthetische lichtheid, onderaan robuuste houtachtige planten, zoals die te vinden zijn in de buurt van natuurlijke bosranden – kornoelje, veldesdoorn, kornoelje, lijsterbes. Klassieke tuinstruiken zoals de fluweelhortensia breken het beeld en wijzen op het kunstmatige karakter van de plek. Deze mix van het wilde en het ontworpene creëert een spanning die de ruimte levendig houdt.

Maar het project „Mehr Gefühl“ is niet alleen opmerkelijk in termen van esthetiek en sfeer. Het voldoet aan de hoogste duurzaamheidsnormen. De ontzegeling van meer dan 1.500 vierkante meter van de lager gelegen binnenplaats vermindert niet alleen de afvloeiing van het oppervlak aanzienlijk, maar maakt ook de ontwikkeling van gezonde, permanente vegetatie mogelijk. Irrigatie wordt bereikt door innovatief gebruik van de dakoppervlakken van het museum: reservoirs, pompen, sondes en mistsproeiers zorgen voor een hulpbronbesparende watervoorziening.

Deze ecologische maatregelen zijn geen technisch doel op zich, maar dragen direct bij aan het atmosferische effect: Verdampingskoeling, schaduweffect, een microklimaat dat merkbaar aangenamer is en de emotionele ervaring van de ruimte intensiveert.

Het ontwerp begrijpt ruimte niet functioneel, maar als een aanbod aan mensen. De nieuwe zitplaatsen op de hellingbaan, het kleine podium voor de vegetatie, de uitnodiging om door het struikgewas te bewegen – dit zijn allemaal ruimtelijke settings die het lichaam erbij betrekken, interactie aanmoedigen en actief vorm geven aan het verblijf.

Het is opmerkelijk dat dit project consequent inzet op vegetatie, zowel wat betreft ontwerp als economie: het aandeel van beplanting in de totale bouwkosten is uitzonderlijk hoog. Hier wordt ruimte gecreëerd door middel van de natuur, niet als accessoire, maar als het centrale medium van het ontwerp.

Het project „More Feeling“ laat op indrukwekkende wijze het potentieel zien dat schuilt in een consequent op vegetatie gebaseerd ontwerp voor stedelijke ruimten. Het combineert ecologische, sociale en esthetische aspecten op een voorbeeldige manier en richt zich op iets dat vaak over het hoofd wordt gezien in het huidige debat over duurzaamheid: de emotionele ervaring van ruimte.

Waar ruimtes ons fysiek en zintuiglijk raken, ontstaat een band. Waar de natuur niet slechts een decor is, maar een ervaringsruimte, groeit een nieuw begrip van onze omgeving. En dat is precies wat steden vandaag de dag meer dan ooit nodig hebben: Ruimtes die ons laten voelen.

Lees hier meer over de Neurenbergse groene oases