Wat zijn kunst, cultuur, architectuur en hun behoud waard? Dit is geen zuiver retorische vraag, maar een existentiële vraag, omdat het antwoord zal bepalen of dit cultureel erfgoed überhaupt bewaard kan blijven. Een commentaar
Volgens een recent onderzoek verdienen Italiaanse cultuurwerkers, inclusief restaurateurs, gemiddeld niet meer dan acht euro per uur. 63 procent verdient minder dan 10.000 euro per jaar en nog geen 0,2 procent schrijft verdiensten van 40 tot 50.000 euro op hun belastingaangifte. Vanuit Duits perspectief zou je bijna je schouders willen ophalen en zeggen: nou en, dat is normaal. Helaas. Beeldend kunstenaars die in Berlijn wonen, verdienden in 2018 gemiddeld 9600 euro per jaar, terwijl bijna 14 procent van de freelance restaurateurs in heel Duitsland in 2017 minder dan 10.000 euro verdiende, waarbij de meesten, ongeveer 36 procent, gemiddelde verdiensten van 30.000 euro rapporteerden.
In Brandenburg werd begin 2019 ten minste één aanbeveling gedaan, volgens welke de honoraria van restaurateurs en planners in de monumentenzorg moeten worden gebaseerd op de honoraria van architecten en ingenieurs. Hessen daarentegen betaalt restaurateurs in loondienst net als 50 jaar geleden, terwijl de federale overheid en lokale overheden hun salarisschalen nu hebben aangepast. Dit zijn maar een paar voorbeelden van de extreem harde en moeilijke onderhandelingen voor een eerlijke betaling voor werk met en aan cultureel erfgoed. Aan de andere kant, als je kijkt naar de marketinginspanningen die worden geleverd om bekendheid te geven aan Duitslands UNESCO werelderfgoed om bezoekers naar musea, parken en steden te trekken, is het resultaat meer dan beschamend. Zowel in Italië als in Duitsland.
De cruciale vraag is en blijft: Wat zijn kunst, cultuur, architectuur en hun behoud waard? Dit is geen zuiver retorische vraag, maar een existentiële vraag, omdat het antwoord zal bepalen of dit culturele erfgoed überhaupt bewaard kan blijven. Als je de verslagen over de wederopbouw van het Dresden Residenzschloss aandachtig leest, lees je over de uitgebreide zoektocht naar bepaalde geschoolde arbeidskrachten. Bijvoorbeeld mensen die kostbare wandtapijten kunnen weven. Ze bestaan nog steeds, maar het zijn er maar heel weinig. En het worden er steeds minder, hoe slechter ze betaald worden. Voor restaurateurs is de situatie nog niet zo slecht, maar er zijn al veel minder mensen geïnteresseerd in dit specialisme. Dit is zeker niet te wijten aan een onaantrekkelijk beroep, maar aan het onaantrekkelijke salaris.
Ons commentaar in elk nummer van RESTAURO is gewijd aan professionele beleidskwesties, www.restauro.de/shop. Dit zal verschijnen in nummer 8/2019.