Een boom en veel gewapend beton in Rue du Vertbois, Parijs

Als je door de kleine zijstraat Rue du Vertbois in de Parijse wijk Marais loopt, kom je op nummer 5 het resultaat tegen van de voltooide renovatie door Moussafir Architectes. Tussen 2013 en 2022 heeft het bureau het commerciële gebouw uit 1970 opnieuw ontworpen.

De gevel springt al in het oog op straat: de grote ramen zijn voorzien van beweegbare gordijnmodules. Ze strekken zich in zachte golven uit over de gevel om gedeeltelijke of volledige zonwering te bieden, of komen samen aan de zijkanten. Het ontwerp voor de buitenkant is gemaakt in samenwerking met de Amsterdamse studio Inside Outside. Het brutalistische gebouw van gewapend beton staat te midden van historische gebouwen. Maar hoewel het gebied rondom het gebouw hier in het 3e arrondissement op de monumentenlijst staat, heeft de overheid het gebouw uit de jaren 1970 (oorspronkelijk ontworpen door Biro Fernier) geen beschermde status verleend. Dit betekende meer mogelijkheden voor de verbouwing van zowel de interne als externe structuren.

De behoefte aan externe thermische isolatie werd aangegrepen om de bestaande binnenbekleding te verwijderen en zo het betonskelet en de stenen muren van de oude scheidingsmuren bloot te leggen. Het benadrukken van de esthetiek en materialiteit van het oorspronkelijke gebouw was – naast het aantonen van de multifunctionele bruikbaarheid van een dergelijk gebouw – een belangrijk doel van het herontwerp. De karakteristieke aspecten van het modernisme zoals de open plattegrond, de rastergevel en de lintvensters moesten worden benadrukt.

Het gebouw is verdeeld in tien niveaus, waarvan er drie volledig ondergronds liggen. Boven deze voormalige parkeerdekken verrijst een gewapend betonnen constructie van zeven verdiepingen. Een mansardedak met zes dakramen en een dakterras sluiten het aan de bovenkant af. Het bureau onder leiding van de Parijse architect Jacques Moussafir ontwierp een nieuw totaalconcept dat commercieel en privégebruik vermengt. Het laagste niveau, dat een parkeergarage blijft, wordt nu gevolgd door vier verdiepingen die zijn ontworpen voor gebruik als showroom. Tussen deze showroom en de woonruimtes op de bovenste verdiepingen bevindt zich een verdieping die dienst doet als kantoorruimte.

Zowel het werk- als het woongedeelte worden gekenmerkt door de royale open plattegrond. De dragende muren en pilaren definiëren de ruimte. Hun structurerende functie wordt ook een ontwerpcomponent, aangezien nieuw geïntegreerde interieuronderdelen zoals de metalen trappen en trapleuningen visueel duidelijk losstaan van het bestaande gebouw. Naast staal is hout een andere hoofdrolspeler in het interieurontwerp en het creëert een evenwichtig samenspel met de zichtbare betonnen en stenen oppervlakken van het oude gebouw. Hout speelt niet alleen een rol in de vloer, maar ook als plafondbetimmering, bijvoorbeeld op de kantoorverdieping. Van daaruit opent het gebouw zich voor het eerst aan beide zijden.

Terwijl aan de noordkant het zicht op de tegenoverliggende huizen al boven straatniveau is, loopt aan de zuidkant een doorlopende glazen pui langs een tuin. Deze wordt ondersteund door een omgekeerde boog van voorgespannen beton, waardoor ook hoge bomen kunnen worden geplant. Het is ook origineel en sluit het ondergrondse complex af naar de binnenplaats. Grote raamoppervlakken strekken zich nu uit aan beide buitenzijden van het herenhuis, dat anders direct grenst aan de aangrenzende muren. Op de woonverdiepingen zijn ze echter verdeeld in dynamisch uitstekende volumes richting de binnenplaats.