Duitsland heeft "verborgen schulden
Er zijn verschillende perspectieven van waaruit de coronavirus pandemie politiek en door de media wordt bekeken. Op dit moment domineert de medische focus. Kijken naar de toekomst (op de langere termijn) vereist echter een onderzoek naar de nieuwe economische realiteit die de uitschakeling met zich meebrengt. De directie van Georg Media met de hoofdeconoom van de Stuttgarter Landesbank, Uwe Burkert, over de gevolgen voor de bouwsector. Baumeister hoofdredacteur Alexander Gutzmer vat de analyse en prognose van de econoom voor u samen.
De corona-crisis betekent ook een botsing van verschillende systeemlogica’s. Niet voor niets is er een medische logica. Niet voor niets domineert een medische logica momenteel het publieke debat: hoe de medische pandemie zo snel en efficiënt mogelijk in te dammen. Er zijn echter ook andere logica’s die steeds dringender worden, zoals de economische logica. Concreet gaat het om de vraag: hoeveel uitschakeling kan een samenleving zich economisch veroorloven – en hoe kan de economie door en uit de crisis worden geleid met zo min mogelijk nevenschade?
Econoom Uwe Burkert van LBBW ging vrijdag in een conference call met de Raad van Bestuur van mijn uitgeverij in op deze laatste vragen. Burkert is hoofdeconoom bij de Stuttgarter Landesbank en legde uit hoe de crisis volgens hem op dit moment de economie beïnvloedt en wat er moet gebeuren om de negatieve effecten te minimaliseren. De econoom vindt de maatregelen die de Duitse regering heeft genomen om de gevolgen van de crisis in te dammen niet fundamenteel verkeerd, maar hij is er ook niet helemaal voor. Enerzijds zijn maatregelen om de economie te ondersteunen natuurlijk juist en belangrijk. Aan de andere kant is de nationalisatie van bedrijven die in hun bestaan worden bedreigd als onderdeel van het reddingspakket nog steeds nationalisatie en daarom problematisch.
Hij is ook van mening dat het beeld dat Duitsland het de afgelopen jaren goed heeft gedaan en daarom nu krachtiger kan optreden dan andere Europese economieën, slechts gedeeltelijk juist is. De „zwarte nul“ die de federale begroting de afgelopen jaren heeft laten zien, is immers niet in de laatste plaats mogelijk gemaakt door het lage rentebeleid van de ECB en niet het resultaat van toekomstgerichte bezuinigingsmaatregelen. Burkert verwees ook naar de aanzienlijke „verborgen schulden“ die bijvoorbeeld impliciet sluimeren in de boeken van de federale overheid door de aanstaande pensioenbetalingen van ambtenaren.
20 procent daling van het BBP is een voorzichtige schatting
Hoewel de bouwsector, en dus ook de architectuur, momenteel niet een van de zwaarst getroffen economische segmenten is, zou deze sector toch aanzienlijke schade lijden als gevolg van de crisis. Vooral de kantoorbouw zal waarschijnlijk te maken krijgen met een inzakkende vraag. In de woningbouw ziet Burkert het verlies van inkomsten door geannuleerde huurbetalingen als het grootste probleem. De omvang hiervan zal uiteindelijk niet in de laatste plaats afhangen van de mate waarin de werkloosheid stijgt als gevolg van de coronaviruscrisis.
Burkert ziet het overkoepelende economische zwaard van Damocles in de vraag hoe lang de shutdown zal duren. Hij beschouwt alles wat langer dan twee maanden duurt als een economische ramp. Bovendien is de voorspelling van het IFO-instituut dat Duitsland te maken kan krijgen met een daling van het BBP tot 20 procent niet onrealistisch en zelfs een conservatieve schatting.