Renovaties zijn niet alleen duurzaam, ze leiden ook tot een langere levensduur. Renovaties brengen echter ook uitdagingen met zich mee, omdat het vaak moeilijk is om monumentenzorg en gebruikseisen met elkaar te verzoenen. Hoofdredacteur Fabian Petersonthult welke projecten en onderwerpen op u wachten in het januarinummer van Baumeister .
Nieuwe perspectieven
Toen de Fagus-fabriek in Alfeld an der Leine, de eerste grote opdracht van Walter Gropius als zelfstandig architect en nu een werelderfgoedlocatie, zijn laatste productie van schoenen omschakelde van hout naar kunststof, werd het bedrijf plotseling geconfronteerd met een verwarmingsprobleem. Tot dan toe was het hout dat overbleef bij de productie verbrand. Daarom was de enorme hoeveelheid energie die Grobius‘ enkele glazen gevel in de winter nodig had geen probleem. Maar nu ontbrak dit afval. Daarom wilde het bedrijf in de jaren 80 isolerende beglazing laten plaatsen. Dit voornemen veroorzaakte nogal wat opschudding. Terwijl sommigen opriepen om het gebouw zo nodig te onteigenen om het in zijn oorspronkelijke staat te behouden, wezen anderen erop dat het gebruik ervan de belangrijkste garantie was voor het voortbestaan van het fabriekscomplex. Uiteindelijk werd het compromis bereikt dat de kantoorramen werden voorzien van speciaal isolatieglas, terwijl de beroemde pilaarloze glazen hoeken van het gebouw gewoon beglaasd bleven.
Dit voorbeeld laat duidelijk zien hoe snel monumentenzorg en gebruikseisen met elkaar in conflict kunnen komen. Niet zelden heeft dit ook te maken met comfortverwachtingen die moeilijk te combineren zijn met een historisch gebouw – of betaald worden met serieuze ingrepen in de gebouwstructuur. De resultaten zijn op grote schaal te zien in de oude steden van het land en de wijken in Wilhelminastijl, waar kunststof ramen en composiet thermische isolatiesystemen de gevels ontsieren. Het is echter niet alleen pre-industriële en vroeg-industriële architectuur die een zeker instinct vereist als het gaat om (energie-efficiënt) renoveren.
Bekijk dit bericht op Instagram
Hogere levensverwachting door renovatie
Vooral modernistische bouwmethoden stellen eigenaren, architecten en restaurateurs voor enorme uitdagingen. Zoals Gropius‘ Fagusfabriek met zijn beroemde glazen en stalen vliesgevel. De situatie was nog hachelijker bij de houten gebouwen van Frei Otto en Günter Behnisch, waarvan we in dit nummer verslag doen van hun renovatie. Lange tijd was het onduidelijk of de zeer complexe technische gebouwen überhaupt gered konden worden. Tegelijkertijd zijn ze echter ook het bewijs van de duurzaamheid van hout als hernieuwbaar bouwmateriaal. Hoewel beide bouwwerken alleen als tijdelijke architectuur waren gepland, is hun levensverwachting na restauratie vrijwel onbeperkt.
De B1 is verkrijgbaar in onze online shop.
Lees hier meer over de driedelige serie over duurzaamheid: Duurzaam bouwen