Diversiteit in culturele instellingen – een onderzoek

Diversiteit in culturele instellingen is een belangrijk onderwerp. Hoe divers zijn Duitse culturele instellingen? Deze vraag vormt de basis van het rapport „Diversiteit in culturele instellingen 2018-2020“, dat het Initiative kulturelle Integration op 21 oktober aan het publiek presenteerde.

Instellingen die langetermijnfinanciering ontvangen van de federale overheid werden ondervraagd. Dit zijn in totaal 102 culturele instellingen – waaronder stichtingen, musea, gedenkplaatsen en de internationale mediaorganisatie Deutsche Welle. Het doel was om een overzicht te krijgen van het aandeel vrouwen en mannen en de leeftijdsopbouw van de werknemers, evenals het aandeel werknemers met een migratieachtergrond en met een handicap. De instellingen werd ook gevraagd naar de diversiteit van het publiek en het programma.

Ongeveer twee derde van de respondenten beantwoordde de vragenlijsten. Hoewel het onderzoek slechts gedeeltelijk het veelzijdige Duitse culturele landschap weerspiegelt, laat het wel een duidelijke trend zien: Ten eerste werken er met 64 procent aanzienlijk meer vrouwen dan mannen. Het zou interessant geweest zijn om te weten hoe hoog het percentage vrouwen op managementniveau is. Blijkbaar is er echter een gebrek aan jong talent om de managers van de „babyboomgeneratie“ op te volgen die binnenkort met pensioen gaan. Werknemers met een handicap maken gemiddeld vier procent uit van het personeelsbestand – wat ruwweg overeenkomt met het aandeel van werkende mensen met een ernstige handicap in de bevolking als geheel.

Olaf Zimmermann, redacteur van het Diversity Report en woordvoerder van het Cultural Integration Initiative, vindt het opvallend dat werknemers van Turkse afkomst sterk ondervertegenwoordigd zijn in culturele instellingen. Toch vormen mensen van Turkse afkomst de grootste groep mensen met een migratieachtergrond in Duitsland. Zimmermann heeft aangekondigd dat hij bewust contact zal zoeken en versterken met Turkse gemeenschappen.

De definitie van „migratieachtergrond“ is in deze context problematisch. Volgens het Federale Bureau voor de Statistiek heeft iemand een migratieachtergrond als hijzelf of ten minste één van zijn ouders niet met de Duitse nationaliteit is geboren.

Mensen die al van de tweede, derde of vierde generatie in Duitsland wonen, worden niet meegeteld als mensen met een migratieachtergrond, zelfs als ze nadelen ondervinden door hun familieachtergrond. Volgens Gabriele Schulz, een van de auteurs van het rapport, registreren HR-afdelingen de migratieachtergrond van werknemers niet. Ze stelt daarom voor om in toekomstige enquêtes alle werknemers hiernaar te vragen. „Toch zijn de resultaten van het onderzoek niet zo slecht“, vat Olaf Zimmermann samen. Negen van de tien instellingen hebben ingezien hoe belangrijk diversiteit is – ook al zijn daarmee nog lang niet alle problemen opgelost. „Nu moeten de resultaten van het rapport gevolgd worden door actie – ook in het cultuurbeleid. We staan aan het begin van een belangrijk proces dat allang had moeten plaatsvinden.“

Om een totaalbeeld van de Duitse cultuur te geven, plant het Initiatief voor Culturele Integratie studies op het niveau van de deelstaten en lokale overheden, evenals samenwerkingen met de Duitse Museumvereniging, de Duitse Theatervereniging en de Duitse Bibliotheekvereniging.

Publicatie: Eckhard Priller, Malte Schrader, Gabriele Schulz & Olaf Zimmermann, Diversiteit in culturele instellingen 2018-2020, ISBN 978-3-947308-34-7, 104 pagina’s, 12,80 euro

In november 2020 bespraken de Dresden State Art Collections in samenwerking met de Academie voor Schone Kunsten in een digitaal symposium hoe leerprocessen in musea en kunstacademies diverser kunnen worden gemaakt. Lees hier meer.