De Chileense architecten Izquierdo Lehmann kregen van een investeerder de opdracht om een kantoorgebouw te ontwerpen in de zakenwijk Las Condes in Santiago. De eisen van een winstgevend gebouw en de ambitie van het bureau om de stad een openbare ruimte van hoge kwaliteit te bieden, resulteerden in een trechtervormig hoogbouw – waarvan de buitenste structuur de frequente aardbevingen trotseert.
Trechtervormig gebouw: het kantoorgebouw Cruz del Sur
Trechtervormig gebouw: het kantoorgebouw Cruz del Sur
Ruimte voor voetgangers in een verlaagd gebied
De draagstructuur structureert de gevel
Uitzicht over Santiago de Chile
Het kantoorgebouw „Cruz del Sur“ heeft al twee aardbevingen overleefd: die van 2010 en die van half september vorig jaar. Geen probleem, want nieuwe Chileense gebouwen worden gerealiseerd volgens de strengste richtlijnen ter wereld. Wat gedoemd was om te vallen, is al gevallen in de eindeloze reeks aardbevingen die het land in zijn geschiedenis heeft meegemaakt. Met andere woorden, de enige gebouwen die nu instorten zijn de gebouwen die niet voldoen aan de bouwvoorschriften.
Aardbevingen spelen altijd een doorslaggevende rol in de ontwerpen van Chileense architecten – dit blijkt ook uit de nauwe samenwerking met civiel ingenieurs. En het feit dat de constructies in Chili voor Europese ogen soms wat te groot lijken. Dit komt omdat de Chileense standaard niet uitgaat van bijzonder flexibele constructies die meebeven met de aardbeving, maar van massieve, stijve gebouwen die de bewegingen kunnen weerstaan. De methode werkt, zoals onder andere de Cruz del Sur bewijst.
De weg naar de trechtervorm
Naast de seismische omstandigheden speelde ook de stedenbouwkundige situatie een grote rol bij dit gebouw: de torenflat staat op een prominente kruising tussen de ringweg van de stad (Avenida Vespucio) en de hoofdas van Santiago (Avenida Apoquindo). Het trechtervormige gebouw is al van verre zichtbaar, omringd door gebouwen van verschillende hoogten en kwaliteiten. Tot nu toe was er onvoldoende ruimte voor voetgangers op deze centrale locatie – ondanks het feit dat het drukste metrostation „Escuela Militar“ zich hier bevindt. Je moet je realiseren dat de metro van Santiago zelfs op minder drukke punten zo vol is dat je op piekmomenten door het treinpersoneel in de treinen wordt geduwd.
Een beetje bewegingsruimte, althans aan de oppervlakte, was daarom dringend nodig op dit punt. Zo ontstond het idee van Izquierdo Lehmann, een kantoor dat al sinds de jaren 1980 bestaat, om het gebouw los te maken van de grond om ruimte te creëren voor voetgangers. Omdat het kantoorgebouw een investeerdersproject was, moesten de architecten eerst hun opdrachtgever overtuigen van hun ontwerp – de kamers moesten immers worden verkocht en er moest zoveel mogelijk ruimte worden gecreëerd. Deze „behoefte“ gaf aanleiding tot de trechtervorm: hoe hoger in het gebouw, hoe duurder de kamers, wat de investeerder tevreden stelde. Uiteindelijk was het gebouw zo winstgevend dat de architecten momenteel werken aan een vervolgopdracht.
De draagstructuur fungeert ook als designelement: de betonnen stutten bepalen het ritme van de gevel. Van de vierde tot de 21e verdieping neemt hun doorsnede toe van 90 centimeter tot een slanke twaalf centimeter. Cristián Izquierdo noemt dit „een demonstratie van de verdeling van krachten“.
Alle foto’s in onze online serie zijn gemaakt door Roland Halbe – hij reist regelmatig naar Chili om pas voltooide gebouwen te fotograferen.
Je kunt meer te weten komen in de huidige Baumeister 2/2016