Diversiteit en democratie – verheven doelen die Amsterdam en Rotterdam zichzelf hebben gesteld. In werkelijkheid leidt het herontwikkelingsbeleid, vooral in Amsterdam, tot verdringing van bevolkingsgroepen met lage inkomens. Rotterdam doet het anders. De stad investeert gericht in de openbare ruimte en bevordert de diversiteit van haar bewoners.
Amsterdam en Rotterdam willen plaatsen zijn waar gelijkheid, diversiteit en democratie de boventoon voeren. Beide steden groeien. En beide richten hun inspanningen op het aantrekken van rijke en goed opgeleide inwoners. Een beleid dat ten koste gaat van lage inkomensgroepen. Vooral Amsterdam is een stad gericht op welgestelden met een hoog opleidingsniveau.
Deze trend is terug te zien in de stijgende prijzen van huizen en flats en in het groeiende aantal cafés, jeneverbars, boetieks en chique restaurants. Het wordt steeds moeilijker voor inwoners met een laag inkomen om het zich te veroorloven in de Nederlandse hoofdstad te wonen.
Een wandeling door een van de traditionele volksbuurten illustreert de huidige trend levendig: de Van der Pekbuurt ligt op slechts zeven minuten lopen van de pont die je over het Ij naar Amsterdam Centraal brengt. De buurt wordt als problematisch en onveilig beschouwd. Amsterdam lanceerde daarom een stadsvernieuwingsprogramma dat zowel sociale maatregelen als de renovatie van huizen omvat.
de renovatie van huizen.
Het herontwikkelingsprogramma omvat ook het diversifiëren van de bewonerspopulatie. De gebruikelijke manier om dit in Amsterdam te bereiken is om woningen in andere buurten aan te bieden om plaats te maken voor nieuwe bewoners. Ongeveer 200 gezinnen zijn al verhuisd. Het duurde niet lang voordat latte macchiato cafés en chique designerwinkels zich in de Van der Pekstraat vestigden. Gentrificatie is in volle gang. De huren stijgen. Meer bewoners zullen de buurt of zelfs Amsterdam verlaten. Is dit wel een eerlijke stad?
Loopt Rotterdam straks voor?
Voor Van der Bek betekent de toename van rijke mensen in eerste instantie een verbetering in de statistieken: minder werkloosheid, een groter aandeel hoogopgeleide burgers, een hogere politieke participatie en een hoger gemiddeld inkomen. Als je echter kijkt naar de situatie buiten de stadsgrenzen, wordt al snel duidelijk dat de problemen alleen maar verschoven zijn. Amsterdam zelf wordt steeds rijker – dankzij de instroom van rijke burgers en de toenemende betrokkenheid van investeerders. Maar op de lange termijn zou Amsterdam het kunnen verliezen van Rotterdam.
Rotterdam biedt lage inkomens en achterstandsgroepen betere kansen op sociale vooruitgang. Uit statistieken blijkt dat vooral lage inkomensgroepen zelfstandig en zelf georganiseerd zorg verlenen aan bijvoorbeeld hulpbehoevenden. Mensen helpen elkaar in moeilijke tijden. Statistieken voor de Van der Pekbuurt in Amsterdam bevestigen dit ook. Zorgdiensten die worden geleverd door persoonlijk initiatief en vrijwilligerswerk zijn momenteel erg populair bij politici.
Gezien de kosten van zorgdiensten rekent de overheid er steeds meer op dat burgers zelf actief worden. Maar als gemeenschappen uit elkaar worden gerukt, zoals in Van der Pek gebeurt, dan vallen ook de goed functionerende particulier georganiseerde initiatieven voor de zorg voor zieken en ouderen uit elkaar – en stijgen de zorgkosten voor de stad weer. […]
Lees in Garten+Landschaft 02/2016 welke effecten het herontwikkelingsbeleid in Rotterdam kan hebben op Amsterdam en de creatieve scene.
Je kunt hier zien welke herontwikkelingsconcepten de landschapsarchitecten van West8 voor Rotterdam hebben: