Parijs streeft momenteel naar een autovrije, milieuvriendelijke transformatie. Het idee en de implementatie van een „15-minuten-stad“ is onder andere bedoeld om het autoverkeer in de Franse metropool te helpen verminderen. Carolin Werthmann legt uit waarom het concept goed bedoeld is, maar niet boven alle twijfel verheven.
De Rue Vaugirard loopt door het zesde en vijftiende arrondissement. Hier worden fietspaden aangelegd. VISUALISATIE: Céline Orsingher
De Rue Vaugirard loopt door het zesde en vijftiende arrondissement. Hier worden fietspaden aangelegd. VISUALISATIE: Céline Orsingher
Meer leeftijd met de "15-minuten stad"
Een jaar na de eerste landelijke lockdown in het voorjaar hebben de meeste mensen waarschijnlijk wel door dat het coronavirus werk en leven verandert. Thuiswerken, contactbeperkingen, afgelaste culturele evenementen en gesloten restaurants gooien de inwoners van een stad terug naar een beheersbare leefruimte: hun eigen flat, hun eigen buurt.
De socialistische burgemeester van Parijs, Anne Hidalgo, had haar zinnen al op een dergelijke situatie gezet vóór de viruscrisis en promootte het idee van een „15-minuten-stad“ in haar verkiezingscampagne begin 2020.
Een ville du quart d’heure zou onder andere helpen om het autoverkeer in de Franse metropool te verminderen. Restaurants, vrijetijdsvoorzieningen, werkplekken, scholen, medische zorg en kruidenierswinkels zouden in de wijken moeten worden geconcentreerd en binnen een kwartier van huis per fiets of te voet bereikbaar moeten zijn.
Dit idee is gebaseerd op een concept dat is ontwikkeld door professor in stedelijke studies Carlos Moreno van de Sorbonne Universiteit. Hij beweert dat een gedecentraliseerde stedelijke organisatie bewoners meer tijd geeft om te leven. Daar zou hij wel eens gelijk in kunnen hebben, want de avondlijke stop-and-go door de uitlaatgassenjungle zou vermoedelijk afnemen na een dergelijke implementatie. Maar de diversiteit van een toch al extreem dichtbevolkte metropool als Parijs kan niet zomaar in de wijken worden geperst.
De stad gelijktrekken, isolatie vermijden
Het is de vraag of er genoeg ruimte is voor het groen waar stadsbewoners naar hebben leren verlangen in deze crisis van teruggetrokkenheid in een beperkte ruimte die wil en moet voldoen aan de culturele, educatieve en sociale behoeften van haar inwoners. Anne Hildago is zeker de juiste weg ingeslagen met de intentie om Parijs groener te maken en andere stads- en staatsleiders zouden haar voorbeeld zeker moeten volgen.
De systematische uitbreiding van fietspaden vindt al plaats in de Franse hoofdstad en de burgemeester wil 60.000 parkeergarages in de binnenstad verwijderen en vervangen door nog meer fietspaden, speeltuinen en parken. Volgens de plannen zullen de beroemde Champs-Élysées binnenkort plaatsmaken voor veel bomen. Maar juist daarom lijkt het tegenstrijdig om bewoners te lokken naar zelfvoorzienende wijken. De felbegeerde, uitgestrekte groene ruimten zijn ineens kilometers ver weg. En dat niet alleen.
Je kunt er niet van uitgaan dat kinderen naar de geografisch dichtstbijzijnde school willen of kunnen. Of dat de werkplek voor altijd hetzelfde zal blijven. Het doel zou moeten zijn om de stad gelijk te trekken in plaats van mensen in een isolement te dwingen. Omdat ze er eigenlijk aan willen ontsnappen.