DAKLOOSHEID, ARCHITECTUUR EN DE STAD

Het Architekturmuseum der TUM München toont de tentoonstelling „Who’s Next?“, die te zien is tot 6 februari 2022. De tentoonstelling gaat in op de perceptie van dakloosheid en mogelijke oplossingen vanuit de architectuur en andere disciplines.

De COVID-19 pandemie heeft de dakloosheid over de hele wereld verergerd. Zelfs voor de uitbraak van het virus behoorden daklozen tot de meest kwetsbare burgers in de samenleving. „Who’s Next?“, de huidige tentoonstelling in het architectuurmuseum van de TU München, stelt belangrijke vragen over de zichtbaarheid en onzichtbaarheid van mensen zonder thuis. De tentoonstelling werpt ook licht op de ambivalente reacties tussen onwetendheid en afwijzing die andere leden van de samenleving ten opzichte van daklozen vertonen.

Het feit dat door COVID-19 veel meer mensen het risico lopen dakloos te worden, maakt een verandering van perspectief des te noodzakelijker. De tentoonstelling bespreekt percepties van dakloosheid en mogelijke oplossingen vanuit de architectuur en andere disciplines.

Het is belangrijk dat de tentoonstelling dakloosheid niet presenteert als een individuele tragedie. Het wordt eerder gezien als een uitdaging voor de maatschappij als geheel die systematische oplossingen vereist. Na een analyse van wereldwijde statistieken en sociaal-politieke achtergronden krijgen bezoekers een kijkje in de keuken van dakloosheid in steden als Tokio, Mumbai, New York en Los Angeles. De tentoonstelling daagt het heersende idee in veel landen uit dat armoede de „schuld“ is van het individu. De pandemie en de stijgende werkloosheid hebben dit beeld aanzienlijk veranderd. Talloze mensen over de hele wereld vrezen nu dat zij de volgende zijn die hun huis kwijtraken.

Daarnaast toont „Who’s Next?“ historische en hedendaagse architectuurprojecten die erop gericht zijn om mensen die getroffen zijn door dakloosheid te re-integreren in de maatschappij. De tentoonstelling onderzoekt hoe architecten, in samenwerking met andere professionals, permanente huizen kunnen bieden aan mensen die dakloos zijn in steden over de hele wereld. De kennis van politici op nationaal, regionaal en stedelijk niveau, niet-gouvernementele organisaties, religieuze organisaties, gezondheidsinstituten en academici is ook cruciaal voor het aanpakken van de crisis.

Om de wisselwerking tussen de verschillende disciplines te laten zien, zal het architectuurmuseum van de Technische Universiteit München (TU München) daarom licht werpen op de historische en huidige ontwikkeling van dakloosheid. Duitse steden en vele internationale steden zijn interessante casestudies om dakloosheid en de uitdagingen ervan te begrijpen door middel van documentaires en andere media.

Daniel Talesnik, een opgeleide architect die als onderzoeker werkt bij het architectuurmuseum van de TUM, stelde de tentoonstelling samen. In zijn werk houdt Talesnik zich bezig met moderne en hedendaagse architectuur en stedenbouw. Hij is gespecialiseerd in architectuurpedagogie en de relatie tussen architectuur en politieke ideologieën. Hij voltooide zijn doctoraat aan Columbia University over de Bauhaus-beweging in communistische landen.

Talesnik doceert ook aan de Technische Universiteit van München. Hij werd ondersteund door Ella Neumaier, Ilyas Kerem Yilmaz, Ann-Kathrin Gügel, Theresa Thanner en Anna-Maria Mayerhofer. Het grafisch ontwerp voor de tentoonstelling werd gemaakt door Kathryn Gillmore en de tentoonstellingsarchitectuur werd ontworpen door Carmen Wolf. Bovendien werd „Who’s Next?“ genereus ondersteund door vele bekende sponsors. Het Beierse Staatsministerie voor Familie, Arbeid en Sociale Zaken, de Duitse Stichting voor Architectuur en Cultuur, de BÜSCHL Group, de PIN. Freunde der Pinakothek der Moderne e.V. en de Bayerische Stiftung für Wohnungslosenhilfe behoren tot de vele sponsors van deze tentoonstelling.

Om de tentoonstelling verder te verkennen, hebben studenten en docenten van de leerstoel Curatorial Practice een reeks evenementen georganiseerd onder de titel „Let’s talk! We moeten praten over dakloosheid“ in München. Een mix van verschillende formats nodigt bezoekers uit om een dialoog aan te gaan over het raakvlak tussen dakloosheid en stedelijk ontwerp, over de manier waarop ze over dakloosheid praten en over visies voor de toekomst. Een overkoepelende vraag is hoe München, als stad die te kampen heeft met woningnood, haar uitdagingen het hoofd kan bieden. Vragen als „Welke verantwoordelijkheid heeft de stad bij het zorgen voor huisvesting?“, „Welke rol kan en moet architectuur spelen?“ en „Hoe kunnen we dakloosheid zichtbaarder maken in de samenleving?“ nodigen uit tot discussie. De tentoonstelling „Who’s Next?“ in het Architectuurmuseum München loopt tot 6 februari 2022.

Meer informatie over de tentoonstelling vind je hier.

Bij de tentoonstelling hoort een serie lezingen. Lees hier meer.

Nog twee aanraders in München: het Volkstheater van Lederer Ragnarsdottir Oei en de Schwere-Reiter-Halle van Mahlknecht Herrle.