COP15: Wereldconferentie over de Natuur

In oktober 2021 vond de Wereldconferentie over de Natuur, COP15, plaats in de Chinese stad Kunming. 200 partijen bij het VN-verdrag inzake biologische diversiteit (CBD) namen deel aan het evenement dat een week duurde. Lees hier alles wat je moet weten over het evenement.

Het eerste deel van de 15e Conferentie van de Partijen bij het Verdrag inzake Biologische Diversiteit (CBD COP15) vond, een jaar te laat, plaats van 11 tot 15 oktober 2021 in Kunming, China. In deze periode hebben de bijna 200 partijen bij het verdrag in online conferenties een voorlopige raamovereenkomst opgesteld. Deze zal vervolgens worden onderhandeld en in concrete termen worden aangenomen tijdens een face-to-face evenement in april en mei 2022.

Wat al duidelijk was geworden op COP13 in 2016 en op COP14, die volgde in 2018, werd eindelijk duidelijk op de COP: de 20 doelen die de ondertekenende staten zichzelf hadden gesteld voor 2020 op COP10 in Aichi, Japan, in 2010 – de zogenaamde „Aichi Doelen“ – werden voor het grootste deel duidelijk niet gehaald. Wereldwijd neemt het bosareaal bijvoorbeeld nog steeds in hoog tempo af – dit staat in schril contrast met Aichi-doel nummer vijf, volgens welke het tempo van het verlies met minstens de helft moet worden teruggebracht. Vergeleken met 2010 is het verlies in 2020 zelfs met meer dan 27 procent toegenomen, zoals blijkt uit een analyse van Global Forest Watch over de afname van het mondiale oerbos.

Volgens het COP15-ontwerp moet tegen 2030 minstens 30 procent van het land en de oceanen een beschermde status krijgen. Deze „30×30“-kwestie was een van de belangrijkste punten die tijdens COP15 werden besproken. Aan het begin van het evenement noemde de delegatie van de Duitse regering, onder leiding van minister van Milieu Svenja Schulze (SPD), de doelstelling van 30 procent op het land en in de zee ook een van de drie hoofdthema’s waarmee Duitsland de conferentie inging. De Duitse delegatie voert ook campagne voor concrete reductiedoelstellingen voor overbemesting of plastic afval en voor het herstel van verwoeste ecosystemen.

Schulze vat het standpunt van de Duitse regering als volgt samen: „Nooit eerder in de geschiedenis van de mensheid heeft onze planeet in zo’n korte tijd zoveel soorten onherroepelijk verloren. Gemiddeld verdwijnt er elke tien minuten een soort. Het verlies aan biodiversiteit heeft ook al lang ernstige economische gevolgen. In deze kritieke situatie komt de wereld samen om de weg vrij te maken voor een nieuwe wereldwijde overeenkomst die een einde maakt aan de vernietiging van ecosystemen en het verlies van soorten. De Wereldconferentie over de Natuur is een kans voor een nieuwe start. Het is niet langer voldoende om individuele soorten of gebieden te beschermen. Na decennia van natuurvernietiging moeten we de trend omkeren en een decennium van renaturalisatie starten.“

Ter vergelijking: in 2019 was slechts 15 procent van de wereldwijde land- en binnenwatergebieden en 7 procent van de oceanen beschermd, volgens een studie van het Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES). Het uitbreiden van deze gebieden naar 30 procent binnen minder dan tien jaar is een nobel en noodzakelijk, maar ook nogal ambitieus project, vooral gezien de internationale belangenconflicten.

Uit het ontwerpkader van de COP15 dat nu is opgesteld, wordt ook niet helemaal duidelijk wat die „30 procent“ precies inhoudt. Er is veel ruimte voor interpretatie. Betekent het 30 procent van het aardoppervlak? Of eigenlijk 30 procent van de oceanen EN 30 procent van het binnenland? Moet elk land 30 procent van zijn eigen nationale grondgebied beschermen en zo niet, hoe zou een verstandige verdeling er dan uitzien? Dit zijn allemaal vragen die na het eerste deel van COP15 onbeantwoord zijn gebleven.

De kwestie van het type beschermde gebieden is al even onduidelijk. Het ontwerp stelt geen eisen aan de kwaliteit van een natuurgebied. Critici vrezen dat gebieden met een lage beschermingswaarde tot beschermd gebied kunnen worden verklaard alleen maar om aan de aantallen te voldoen.

Het COB15 ontwerp is daarom nog steeds vrij vaag en er is grote behoefte aan onderhandelingen over de tweede ronde van 25 april tot 8 mei. Maar zelfs dan zal het ontwerpkader niet juridisch bindend zijn. Het heeft altijd meer gefunctioneerd als een soort voorstel waar de staten zich wel of niet aan kunnen houden. Uiteindelijk zal doorslaggevend zijn hoe belangrijk de bescherming van biodiversiteit wordt gevonden in de afzonderlijke landen van de wereldgemeenschap.

Je kunt meer te weten komen over de CBD COP15 op de CBD-website.

Ook interessant: De gevolgen van klimaatverandering worden wereldwijd steeds duidelijker. Je kunt hier lezen over de acute gevaren die dit met zich meebrengt voor het wereldberoemde Great Barrier Reef in Australië.