In Bremerhaven is een bijzondere getuigenis van de moderne diepzeevisserij bewaard gebleven: de „GERA“, een gemotoriseerd vissersschip gebouwd in 1959/60. De „GERA“ is het enige overgebleven schip van zijn soort in Duitsland. Het behoort tot de laatste generatie van de zogenaamde zijtrawlers, waarbij de vissers het sleepnet nog over de zijkanten uitzetten. Dit type visserij verdween in de jaren 1970, en daarmee ook de zijtrawlers. Het getuigt van hard en zeer gevaarlijk werk dat veel van de vissers vroeg.
Het onderhouden van een schip als dit is een echte uitdaging, omdat er veel factoren meespelen. De moeilijkheden liggen in de grootte en de daarmee samenhangende gecompliceerde behandeling, omdat een schip meestal niet in een ruimte met airconditioning kan worden geplaatst. Daardoor kunnen de luchtvochtigheid en de temperatuur niet worden geoptimaliseerd. Integendeel: het buitenklimaat is oncontroleerbaar.
Dit geldt ook voor de „GERA“, waarop bezoekers van het Bremerhaven Historisch Museum zich kunnen onderdompelen in een stukje visserijgeschiedenis. Het schip, dat in de zogenaamde „vissershavenvitrine“ ligt, wordt blootgesteld aan tal van externe factoren. Al deze factoren hebben invloed op het schip, maar kunnen niet in bedwang worden gehouden. Bezoekers kunnen het schip als historisch en cultureel monument pas volledig begrijpen als ze ter plaatse zijn. Alleen al daarom is de conservering van een museumschip niet te vergelijken met de traditionele conserveringspraktijk. Een museumschip biedt echter ook de mogelijkheid om verschillende conserveringsmethoden en restauratiematerialen te testen en te bestuderen. Dit komt omdat er een gebrek aan ervaring is in scheepsrestauratie.
Van de buitenhuid tot de technische bedrading en apparatuur – de „GERA“ is grotendeels van staal. Daarom ligt de nadruk bij de conservering van het schip op de conservering van metaal. Andere materialen zijn echter ook belangrijk, zoals het hout van het dek. Nu de „GERA“ in de haven ligt, spelen het water, het weer en het buitenklimaat natuurlijk een speciale rol. Deze hebben allemaal een effect op het schip. Het water kan zowel een negatief als een positief effect hebben op het behoud van het schip. De belangrijkste factoren zijn de hoeveelheid, samenstelling en duur van de blootstelling aan water.
De restaurateur heeft met al deze invloeden te maken als hij het museumschip wil behouden. Daarom is een onderhoudsconcept nodig. Je kunt hier meer over lezen in RESTAURO 7/2012!
In dit nummer doet Johannes Mosler ook verslag van lijnolieverven voor buitenhout en Roswitha Friedelt presenteert een praktisch hulpmiddel voor restauratie: een siliconenpleister.